حبیب الله ثابت کیست؟

طیبه مرادی: به گزارش نبض بورس، حبیب‌الله ثابت در سال ۱۲۸۲ خورشیدی درشهر تهران، در خانواده‌ای اهل کاشان بدنیا آمد. او تحصیلات خود را در مدارس سن لویی تهران گذراند. او تعطیلات تابستان در مغازه دوچرخه سازی محمد تقی تام کار می کرد و در کنار وی رانندگی و مکانیکی نیز آموخت.

شروع کار و فعالیت

حبیب‌الله ثابت در سن ۱۸ سالگی با پول پس انداز یک خودروی سواری فورد خرید و به نقل و انتقال مسافر در مسیر‌های خارج شهر پرداخت. او در سفر به بیروت یک سواری خرید و توانست به دوبرابر قیمت آن را در تهران بفروشد و این کار را بار‌ها تکرار کرد. ثابت در سال ۱۹۳۶ با خرید دو دستگاه کامیون از فرانسه توانست نخستین کمپانی ترابری مدرن را در ایران با نام اداره حمل و نقل ثابت راه اندازی کند. او همچنین موفق به اخذ جواز جابجایی مرسولات پستی شمال کشور شد که قبل از آن با الاغ انجام می‌گرفت. در سال‌های بعد، به دلیل حسن انجام خدمت امتیاز مرسولات پستی شهر‌های دیگری نیز به وی واگذار گردید. 

حبیب‌الله ثابت همچنین در خلال احداث راه‌آهن ایران قولنامه‌هایی برای حمل و نقل مصالح با یک شرکت مهندسی دانمارکی به نام کمپساکس منعقد کرد.

از دیگر افکار موفقیت‌آمیز حبیب‌الله ثابت در زمینه سرمایه گذاری تاسیس کارخانه تولید لوازم خانگی و اداری چوبی بود. ماشین آلات ضروری را از آلمان خریداری کرد و سفارش‌های ساخت شایگانی از سوی وزارت کشور گرفت. همچنین رضاشاه قرارداد انحصاری تأمین تمام لوازم اداری قوه قضائیه و وزارت شهرداری آن زمان را با وی منعقد کرد.

جنگ جهانی دوم

با اشغال ایران توسط شوروی و انگلیس در سال ۱۳۲۰ شمسی و عزل رضاشاه، حبیب‌الله ثابت تصمیم به ترک ایران و مهاجرت به امریکا گرفت درست زمانی که به خاطر جدیت، سازماندهی و فعالیت‌های تجاری متعددی معروفیت چشمگیری به عنوان یک کارآفرین کسب کرده بود.

حبیب‌الله ثابت در نیویورک دوباره فعالیت خود را شروع کرد. وی ابتدا به واردات کتیرا از ایران پرداخت که موفق نبود. سپس با تأسیس شرکت صادرات فیروز مبادرت به صادرات اجناس کوچک مانند جوراب زنانه، خودنویس، لوازم آرایش و … با بسته‌های پستی به ایران کرد.

حبیب‌الله ثابت برای توسعه و رونق کار با شرکتی در تهران به نام «پاسال» همکاری کرد و چندی بعد شرکت پاسال در تهران و شرکت ثابت در نیویورک، شرکتی نوین به نام ثابت پاسال در ایران به ثبت می‌رسانند و از آن زمان به بعد حبیب‌الله ثابت به نام این شرکت یعنی ثابت پاسال به شهرت می‌رسد.

نمایندگی‌های اخذ شده توسط ثابت پاسال و برخی از شرکت‌هایی تحت تملک یا سهام او:
•    فولکس واگن: که سازنده وسایل نقلیه آلمانی است که توسط جبهه کارگری آلمانی تأسیس شد.
•    شرکت تولید و تصفیه روغن موتور اسو: که بعد‌ها پالایشگاه آن را در ایران راه اندازی کرد.
•    هواپیما‌های بیچ‌کرافت: این شرکت یکی از شرکت‌های فرعی بیچ ایرکرفت سازنده هواگرد‌های عمومی، تجاری و نظامی است.
•    ریش‌تراش فیلیپس: شرکت صنایع الکترونیک هلندی چندملیتی.
•    پنی‌سیلین: پنی‌سیلین‌ها از نخستین دارو‌های ساخته شده جهت درمان بیماری‌های ناشی از باکتری‌های بیماری‌زا بودند.
•    اتولایت، لیفتراک و برخی نمایندگی‌های ماشین‌های کشاورزی، ساختمانی و لوازم آشپزخانه و یکی از معروف‌ترین آن‌ها پپسی کولا.
•     تأسیس کارخانه‌های زمزم و شیشه مینا
•    بانک ایران و انگلیس، بانک ایران و خاورمیانه، بانک ایرانیان، بانک توسعه صنعت و معدن ایران
•    شرکت جانسون اند جانسون
•    استود بکر
•    لاستیک جنرال
•    نمایندگی خودرو داج، چند نوع تلویزیون و یخچال، کارخانه‌های بزرگ لاستیک سازی گودریچ و چند کارخانه قند بود. 

 ثابت دارای ۴۱ شرکت بازرگانی بود که حدود ده هزار نفر در آن‌ها مشغول به کار بودند.

حبیب‌الله ثابت در دوران جنگ جهانی دوم موفقیت های اقتصادی زیادی بدست آورد که سبب شد اعتبار وی را تا حد زیادی بالا برود. او پس از پایان جنگ و قبل از بازگشت به ایران لیستی از شرکت‌های چند زبانه نیویورک و حومه فراهم کرد و با وجود سرمایه و تجربه کمی که داشت، با این شرکت‌ها تماس گرفت و از آنان درخواست کرد که نمایندگی محصولاتشان را در بازار ایران به او بدهند و توانست با ۱۰۰ شرکت قرارداد تجاری ببندد. او از این طریق به سود زیادی دست پیدا کرد به گونه ای که مجله تجاری فورچون در سال ۱۹۷۴، دارایی او را، یک دهم کل دارایی ایران تخمین زد. نیویورک تایمز هم او را مردی شیفته عتیقه‌جات معرفی کرد که می تواند به شش زبان زنده دنیا صحبت کند. حبیب‌الله ثابت علاقه ای بی نهایت به گردآوری اشیاء قدیمی و سنگ یشم داشت.

حبیب‌الله ثابت برای اولین بار در ایران فرستنده تلویزیونی ایجاد کرد و در ۱۳۳۵ شمسی، پخش برنامه های تلویزیونی را ابتدا در آبادان شروع کرد و چند ماه طول نکشید که ساکنان تهران صاحب تلویزیون گردیدند. 

در زمان نخست وزیری منوچهر اقبال، دولت تصمیم گرفت امتیاز پخش را از ثابت بخرد، اما به سبب اختلافات مالی و دخالت دربار عملی نشد. در ۱۳۴۸ شمسی، در دوره نخست وزیری هویدا، شبکه تلویزیونی متعلق به ثابت در اختیار تلویزیون ملی قرار گرفت.

پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ و پس از آن

حبیب‌الله ثابت در سال ۱۳۵۵ از ایران مهاجرت و به همراه همسرش به خانه‌اش در پاریس که پر از لوازم عتیقه بود رفت. یکی از کارخانه‌های نوشابه سازی پپسی ثابت توسط گروهی از مردم در قیام‌های انقلاب ایران به آتش کشیده شد. ثابت تصمیم گرفت که دیگر به ایران بازنگردد. درسال ۱۳۵۸، اموالش تحت قانون حفاظت از صنایع ایران قرار گرفت و کارخانه‌هایش ملی و بخشی از اموال او، به بنیاد مستضعفان سپرده شد.

سرانجام در فوریه ۱۹۹۰ در مرکز پزشکی سیدرز-ساینای لس آنجلس به دلیل نارسایی قلب درگذشت.