۹۴۶ میلیارد تومان خالص ابطال در صندوق زریران | ردپای یک سرمایهگذار بزرگ در خروج منابع چیست؟
به گزارش نبض بورس، در یک ماه، خالص صدور و ابطال صندوق طلای زریران به منفی ۹۴۶ میلیارد تومان رسیده است. همزمان، مالکیت «تأمین آتیه پاسارگاد» در این صندوق بهشدت کاهش یافته است. گزارشها از خرید صندوقهای درآمد ثابت توسط همین سرمایهگذار هم خبر میدهند. آیا این اتفاقها به هم مربوطاند؟
سرنخ اول؛ کاهش ۲۹۹ میلیون واحد در فاصله یک روز
در گزارش تحولات سهامداران ۹ آبان، دو عدد کنار هم قرار گرفتهاند: کاهش حدود ۲۹۹ میلیون واحدی زریران در سبد تأمین آتیه پاسارگاد و ابطال نزدیک به ۲۹۵ میلیون واحد از صندوق. تاریخچه مالکیت سامانه مدیریت فناوری بورس تهران هم نشان میدهد که تعداد واحدهای این دارنده از ۷۳۸٫۹۰۱ میلیون در ۹ آبان به ۴۳۹٫۸۸۶ میلیون در ۱۰ آبان رسیده است.
این یعنی کاهش دقیق ۲۹۹٫۰۱۵ میلیون واحد. نزدیکی دو رقم جلب توجه میکند، اما یک نتیجه قطعی به ما نمیدهد. بدون اطلاعات تفکیکی معاملات و ابطالها، نمیتوان گفت همه آن واحدهای ابطالشده متعلق به تأمین آتیه پاسارگاد بودهاند.
دقیقاً چه اتفاقی افتاده است؟
طبق دادههای چشم بورس، خالص صدور و ابطال یکماهه زریران منفی ۹۴۶ میلیارد تومان بوده است. خالص سهماهه نیز منفی ۷۲۱ میلیارد تومان ثبت شده است. این سامانه، ارزش واحدهای صادرشده را از ارزش واحدهای ابطالشده کم میکند و برای محاسبه از ان ای وی ابطال روزانه استفاده میکند. واحدهای ناشی از تجزیه هم در این شاخص لحاظ نمیشوند
اگر تاریخ پایان و روش محاسبه این دو بازه یکسان باشد، نتیجه جالبی به دست میآید: در دو ماه پیش از دوره یکماهه اخیر، خالص صدور و ابطال حدود ۲۲۵ میلیارد تومان مثبت بوده است. به بیان ساده، جریان صدور و ابطال در دوره اخیر تغییر جهت داده است.
البته این عدد با خروج پول حقیقی از تابلوی معاملات فرق دارد. خالص صدور و ابطال به تغییر واحدهای صندوق مربوط است، اما خالص خرید یا فروش حقیقیها از معاملات بازار ثانویه به دست میآید. پس رقم ۹۴۶ میلیارد تومان را نباید فروش خالص حقیقیها یا فروش یک سرمایهگذار مشخص معرفی کرد.
کاهش مالکیت به همینجا ختم نشد
تاریخچه ثبتشده نشان میدهد تعداد واحدهای دارنده مورد بررسی در ۲۰ آبان همچنان ۴۳۹٫۸۸۶ میلیون بوده است. این عدد در ۲۳ آبان به ۲۸۸٫۳۶۹ میلیون و در ۲۴ تا ۲۶ آبان به ۱۳۶٫۸۱۷ میلیون رسیده است.
به این ترتیب، در فاصله ۹ تا ۲۶ آبان مجموعاً ۶۰۲٫۰۸۴ میلیون واحد از موقعیت این دارنده کاسته شده است. اما کاهش مالکیت ثبتشده بهتنهایی مشخص نمیکند چه تعداد واحد از مسیر ابطال مستقیم خارج شدهاند و چه تعداد در بازار فروخته شدهاند.
سرنخ دوم؛ فروش طلا و خرید صندوقهای درآمد ثابت
گزارش ۹ آبان کانال «خلاصه بازار» میگوید تأمین آتیه پاسارگاد در مجموع حدود ۸۰۰ میلیارد تومان از دو صندوق طلای «ریتون» و «زریران» کاسته است. در همان گزارش، خرید نزدیک به هزار و ۵۰ میلیارد تومان واحد صندوقهای درآمد ثابت «گنجینه» و «پاسارگاد» هم ثبت شده است. دقت کنیم که رقم ۸۰۰ میلیارد تومان متعلق به هر دو صندوق طلاست؛ نه فقط زریران.
در گزارش ۲۳ آبان همین منبع، یک جابهجایی دیگر دیده میشود. طبق این گزارش، تأمین آتیه پاسارگاد حدود ۲۰۰ میلیارد تومان زریران فروخته و در همان روز حدود ۲۰۰ میلیارد تومان واحد صندوق درآمد ثابت گنجینه خریده است.
تاریخچه ارائهشده از TSETMC نیز کاهش تعداد واحدهای این دارنده از ۴۳۹٫۸۸۶ میلیون در ۲۰ آبان به ۲۸۸٫۳۶۹ میلیون در ۲۳ آبان و سپس ۱۳۶٫۸۱۷ میلیون در ۲۴ آبان را نشان میدهد. چون تصویر، تعداد کل واحدهای صندوق را مشخص نمیکند، نمیتوان درصد مالکیت را برای آن روزها محاسبه کرد
کنار هم گذاشتن این گزارشها، از کاهش موقعیت در طلا و افزایش سرمایهگذاری در صندوقهای درآمد ثابت حکایت دارد. بااینحال، هنوز ثابت نشده همان پول حاصل از فروش زریران به گنجینه منتقل شده است. انگیزه سرمایهگذار نیز مشخص نیست و نمیتوان با قطعیت گفت هدف او کاهش ریسک بوده است.
زریران سوم شد؛ پس چرا خالص ابطال سنگین بود؟
ماجرا وقتی جالبتر میشود که رتبه بازدهی زریران را ببینیم. براساس آخرین گزارش کامل چشم بورس تا ۲۴ آبان، بازده یکماهه صندوق منفی ۷٫۶۶ درصد بوده است. با همین بازده، زریران میان ۳۶ صندوق طلا رتبه سوم را گرفته است. میانگین ساده بازده این گروه نیز منفی ۷٫۹۱ درصد ثبت شده است.
یعنی زریران در مقایسه با بسیاری از صندوقهای طلای بررسیشده افت کمتری داشته، اما همزمان خالص ابطال سنگینی را تجربه کرده است. بنابراین تنها با رتبه بازدهی نمیتوان رفتار سرمایهگذاران را توضیح داد. تغییر ترکیب سبد، نیاز نقدینگی و تصمیمهای دارندگان عمده هم باید بررسی شود.
چه پرسشهایی هنوز بیپاسخ مانده است؟
هنوز روشن نیست از خالص ابطال یکماهه زریران، چه مقدار به روزهای ۹ تا ۱۰، ۲۳ و ۲۴ آبان مربوط بوده است. همچنین باید مشخص شود چه بخشی از کاهش مالکیت سرمایهگذار بزرگ از طریق ابطال واحدها و چه بخشی از طریق معاملات بازار رخ داده است.
سؤال دیگر این است که آیا مدیر صندوق و تأمین آتیه پاسارگاد، درباره علت کاهش موقعیت و اثر احتمالی آن بر نقدشوندگی صندوق توضیحی ارائه میکنند؟
ردپای سرمایهگذار بزرگ دیده میشود؛ علت قطعی هنوز روشن نیست
بررسی دادهها دو رویداد مهم را کنار هم میگذارد: خالص صدور و ابطال منفی ۹۴۶ میلیارد تومانی زریران به روایت چشم بورس و کاهش قابلتوجه مالکیت تأمین آتیه پاسارگاد در تاریخچه سهامداران. گزارش خرید صندوقهای درآمد ثابت توسط همین سرمایهگذار هم این پرسش را جدیتر میکند که آیا ترکیب سبد او تغییر کرده است؟
با وجود این، اطلاعات منتشرشده برای نسبت دادن تمام ۹۴۶ میلیارد تومان به یک سرمایهگذار کافی نیست. اکنون مهمترین مطالبه، انتشار جزئیات ابطال مستقیم و معاملات ثانویه و توضیح مدیر صندوق درباره تحولات اخیر زریران است.