اخبار فوری
اسپرد خرید و فروش چیست؟ نحوه محاسبه فاصله قیمت خرید و فروش
کد خبر: ۱۴۱۴۹۱
۱۹:۱۱
۱۴۰۵/۰۸/۲۱
اسپرد خرید و فروش یکی از مفاهیم مهم در تابلوخوانی و تحلیل نقدشوندگی سهام است که فاصله بین بهترین قیمت پیشنهادی خرید و بهترین قیمت پیشنهادی فروش را نشان می‌دهد. این شاخص به معامله‌گران کمک می‌کند میزان فاصله میان قیمت موردنظر خریداران و فروشندگان را بسنجند و درباره هزینه ضمنی ورود و خروج از معامله اطلاعات بیشتری به دست آورند
به گزارش نبض بورس، اسپرد خرید و فروش یکی از مفاهیم مهم در تابلوخوانی و تحلیل نقدشوندگی سهام است که فاصله بین بهترین قیمت پیشنهادی خرید و بهترین قیمت پیشنهادی فروش را نشان می‌دهد. این شاخص به معامله‌گران کمک می‌کند میزان فاصله میان قیمت موردنظر خریداران و فروشندگان را بسنجند و درباره هزینه ضمنی ورود و خروج از معامله اطلاعات بیشتری به دست آورند
اسپرد خرید و فروش چیست؟
اسپرد خرید و فروش (Bid-Ask Spread) به اختلاف میان بالاترین قیمت پیشنهادی خرید و پایین‌ترین قیمت پیشنهادی فروش یک دارایی گفته می‌شود.
به زبان ساده، خریداران معمولاً تمایل دارند سهم را با قیمت پایین‌تری بخرند و فروشندگان ترجیح می‌دهند آن را با قیمت بالاتری بفروشند. فاصله میان این دو قیمت، اسپرد خرید و فروش نام دارد.
برای مثال، فرض کنیم بهترین سفارش خرید یک سهم در قیمت ۱٬۰۰۰ تومان و بهترین سفارش فروش آن در قیمت ۱٬۰۱۰ تومان ثبت شده باشد. در این شرایط، اسپرد خرید و فروش برابر با ۱۰ تومان است.
این اختلاف نشان می‌دهد برای اینکه معامله در همان لحظه میان بهترین سفارش‌های موجود انجام شود، قیمت پیشنهادی خرید و فروش باید به یکدیگر برسند.
فرمول محاسبه اسپرد خرید و فروش
برای محاسبه اسپرد، کافی است بهترین قیمت خرید را از بهترین قیمت فروش کم کنیم:
اسپرد = بهترین قیمت فروش − بهترین قیمت خرید
برای مثال، اگر:
-
بهترین قیمت خرید: ۲٬۰۰۰ تومان
-
بهترین قیمت فروش: ۲٬۰۲۰ تومان
باشد، اسپرد برابر است با:
۲٬۰۲۰ − ۲٬۰۰۰ = ۲۰ تومان
بنابراین، اسپرد خرید و فروش این سهم ۲۰ تومان است.
اسپرد درصدی چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟
علاوه بر مقدار ریالی یا تومانی اسپرد، می‌توان فاصله قیمت خرید و فروش را به‌صورت درصدی نیز محاسبه کرد. اسپرد درصدی امکان مقایسه فاصله قیمت‌ها در نمادهایی با قیمت‌های متفاوت را فراهم می‌کند.
یکی از روش‌های رایج محاسبه اسپرد درصدی، تقسیم اختلاف بهترین قیمت فروش و خرید بر میانگین این دو قیمت است.
فرمول اسپرد درصدی:
اسپرد درصدی = (بهترین قیمت فروش − بهترین قیمت خرید) ÷ میانگین بهترین قیمت خرید و فروش × ۱۰۰
برای مثال، اگر بهترین قیمت خرید ۱٬۰۰۰ تومان و بهترین قیمت فروش ۱٬۰۲۰ تومان باشد:
-
اختلاف قیمت: ۲۰ تومان
-
میانگین دو قیمت: ۱٬۰۱۰ تومان
اسپرد درصدی برابر است با:
(۲۰ ÷ ۱٬۰۱۰) × ۱۰۰ = حدود ۱٫۹۸ درصد
بنابراین، اسپرد این سهم حدود ۱٫۹۸ درصد است.
مثال عددی از اسپرد در تابلو معاملات
فرض کنیم وضعیت سفارش‌های یک نماد به شکل زیر باشد. تمام اعداد این مثال فرضی و آموزشی هستند.
| ردیف | قیمت خرید (تومان) | حجم خرید (سهم) | قیمت فروش (تومان) | حجم فروش (سهم) |
|---|---|---|---|---|
| اول | ۱٬۰۰۰ | ۳۰٬۰۰۰ | ۱٬۰۱۰ | ۲۰٬۰۰۰ |
| دوم | ۹۹۵ | ۴۰٬۰۰۰ | ۱٬۰۱۵ | ۲۵٬۰۰۰ |
| سوم | ۹۹۰ | ۵۰٬۰۰۰ | ۱٬۰۲۰ | ۳۵٬۰۰۰ |
در این مثال:
-
بهترین قیمت خرید: ۱٬۰۰۰ تومان
-
بهترین قیمت فروش: ۱٬۰۱۰ تومان
-
اسپرد خرید و فروش: ۱۰ تومان
نکته مهم این است که برای محاسبه اسپرد، فقط بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش اهمیت دارد؛ نه مجموع حجم سفارش‌ها در تمام ردیف‌ها.
اسپرد بالا و پایین چه مفهومی دارد؟
میزان اسپرد می‌تواند اطلاعاتی درباره وضعیت نقدشوندگی و شرایط سفارش‌گذاری یک نماد ارائه دهد.
اسپرد پایین:
وقتی فاصله بهترین قیمت خرید و فروش کم باشد، خریداران و فروشندگان از نظر قیمت پیشنهادی به یکدیگر نزدیک‌تر هستند. در چنین شرایطی، احتمال تطبیق سفارش‌ها با اختلاف قیمت کمتر وجود دارد.
اسپرد بالا:
وقتی فاصله بهترین قیمت خرید و فروش زیاد باشد، اختلاف نظر قیمتی میان خریداران و فروشندگان بیشتر است. در این وضعیت، معامله‌گری که بخواهد فوراً وارد معامله شود، ممکن است ناچار باشد قیمت نامطلوب‌تری را بپذیرد.
البته اسپرد پایین همیشه به معنی نقدشوندگی بالا و اسپرد زیاد نیز لزوماً به معنی نبود نقدشوندگی نیست. برای ارزیابی دقیق‌تر باید حجم سفارش‌ها، عمق بازار و میزان معاملات واقعی نیز بررسی شوند.
ارتباط اسپرد با نقدشوندگی سهم چیست؟
اسپرد یکی از شاخص‌هایی است که برای بررسی نقدشوندگی بازار استفاده می‌شود.
در بسیاری از موارد، سهم‌هایی که نقدشوندگی بالاتری دارند، به دلیل حضور فعال‌تر خریداران و فروشندگان و رقابت بیشتر میان آن‌ها، اسپرد کمتری نشان می‌دهند.
در مقابل، در نمادهایی که معاملات کمتری دارند یا سفارش‌های خرید و فروش از نظر قیمت فاصله زیادی دارند، ممکن است اسپرد بزرگ‌تر باشد.
برای ارزیابی نقدشوندگی یک سهم بهتر است چند عامل به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند:
-
فاصله بهترین قیمت خرید و فروش؛
-
حجم سفارش‌ها در قیمت‌های مختلف؛
-
تعداد سفارش‌های فعال؛
-
ارزش و حجم معاملات روزانه؛
-
امکان خرید یا فروش با حجم موردنظر بدون ایجاد تغییر قابل‌توجه در قیمت.
بنابراین، اسپرد به‌تنهایی معیار کافی برای سنجش نقدشوندگی نیست.
اسپرد چه تأثیری بر هزینه معامله دارد؟
اسپرد می‌تواند نوعی هزینه ضمنی برای معامله‌گر ایجاد کند.
فرض کنیم سرمایه‌گذاری سهمی را بلافاصله با بهترین قیمت فروش، یعنی ۱٬۰۱۰ تومان، بخرد و سپس بخواهد همان سهم را با بهترین قیمت خرید، یعنی ۱٬۰۰۰ تومان، بفروشد.
در این حالت، بدون در نظر گرفتن کارمزدها و تغییرات قیمت، به ازای هر سهم ۱۰ تومان اختلاف قیمت وجود دارد.
اگر سرمایه‌گذار ۱۰ هزار سهم معامله کند:
۱۰٬۰۰۰ × ۱۰ = ۱۰۰٬۰۰۰ تومان
بنابراین، اختلاف قیمت خرید و فروش برای این حجم معامله ۱۰۰ هزار تومان خواهد بود.
این مثال نشان می‌دهد چرا اسپرد برای معامله‌گرانی که معاملات کوتاه‌مدت و پرتکرار انجام می‌دهند اهمیت بیشتری دارد.
تفاوت اسپرد با دامنه نوسان چیست؟
اسپرد و دامنه نوسان دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند:
| ویژگی | اسپرد خرید و فروش | دامنه نوسان |
|---|---|---|
| مفهوم | فاصله بهترین قیمت خرید و فروش | محدوده مجاز تغییر قیمت در یک جلسه معاملاتی |
| مبنای محاسبه | سفارش‌های فعال خرید و فروش | مقررات معاملاتی بازار |
| تغییرات | با تغییر سفارش‌ها تغییر می‌کند | بر اساس مقررات تعیین می‌شود |
| کاربرد | بررسی فاصله قیمت‌های پیشنهادی و نقدشوندگی | تعیین محدوده مجاز تغییر قیمت |
اسپرد به وضعیت سفارش‌های فعال مربوط است، اما دامنه نوسان محدوده‌ای است که قیمت مجاز معامله در آن قرار می‌گیرد.
تفاوت اسپرد با مظنه چیست؟
مظنه به قیمت پیشنهادی خرید یا فروش اشاره دارد؛ اما اسپرد اختلاف میان بهترین مظنه خرید و بهترین مظنه فروش است.
برای مثال، اگر بهترین مظنه خرید ۱٬۰۰۰ تومان و بهترین مظنه فروش ۱٬۰۱۰ تومان باشد:
-
مظنه خرید: ۱٬۰۰۰ تومان
-
مظنه فروش: ۱٬۰۱۰ تومان
-
اسپرد: ۱۰ تومان
بنابراین، مظنه قیمت‌های پیشنهادی را نشان می‌دهد و اسپرد فاصله میان این قیمت‌ها را اندازه‌گیری می‌کند.
پرسش‌های متداول
آیا اسپرد کمتر همیشه بهتر است؟
اسپرد کمتر معمولاً به معنی فاصله قیمتی کمتر میان خریداران و فروشندگان است و می‌تواند هزینه ضمنی معامله را کاهش دهد. با این حال، برای ارزیابی کامل نقدشوندگی باید حجم سفارش‌ها و عمق بازار نیز بررسی شوند.
آیا اسپرد در طول معاملات تغییر می‌کند؟
بله. با ثبت سفارش جدید، تغییر قیمت سفارش‌ها، لغو سفارش‌ها و انجام معاملات، بهترین قیمت خرید و فروش تغییر می‌کند و در نتیجه اسپرد نیز ممکن است افزایش یا کاهش یابد.
آیا اسپرد بالا نشانه کمبود خریدار است؟
نه لزوماً. اسپرد بالا می‌تواند به دلیل فاصله زیاد قیمت‌های پیشنهادی خریداران و فروشندگان ایجاد شود. برای تشخیص وضعیت عرضه و تقاضا باید حجم و تعداد سفارش‌ها و معاملات واقعی نیز بررسی شوند.
آیا اسپرد در همه نمادهای بورس یکسان است؟
خیر. اسپرد به شرایط عرضه و تقاضا، نقدشوندگی، قیمت سهم و وضعیت سفارش‌های فعال بستگی دارد و در نمادهای مختلف می‌تواند متفاوت باشد.
آیا اسپرد شامل کارمزد معاملات هم می‌شود؟
خیر. اسپرد اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش است و کارمزد معامله را شامل نمی‌شود. برای محاسبه هزینه نهایی معامله باید کارمزدهای مربوط به خرید و فروش نیز جداگانه در نظر گرفته شوند.
جمع‌بندی
اسپرد خرید و فروش یکی از شاخص‌های مهم در تابلوخوانی و ارزیابی نقدشوندگی سهام است که فاصله میان بهترین قیمت پیشنهادی خرید و بهترین قیمت پیشنهادی فروش را نشان می‌دهد.
اسپرد کمتر معمولاً به معنی نزدیکی بیشتر خریداران و فروشندگان از نظر قیمت است و می‌تواند هزینه ضمنی ورود و خروج از معامله را کاهش دهد. با این حال، برای تحلیل دقیق نقدشوندگی نباید فقط به اسپرد توجه کرد؛ بلکه حجم سفارش‌ها، عمق بازار و ارزش معاملات نیز اهمیت دارند.
ویکی های مرتبط:
ارسال نظر
