«تختگاز» گرانتر از ارزش داراییهایش معامله شد! | چرا خریداران همچنان در صف ایستادهاند؟
به گزارش نبض بورس، در حالی که خریداران برای واحدهای صندوق خودرویی «تختگاز» صف کشیده بودند، قیمت این صندوق از ارزش داراییهایش جلو زد. بررسی قیمت پایانی و NAV رسمی در ۲۶ آبان ۱۴۰۵ نشان میدهد فاصله آنها به ۴٫۳۱ درصد رسیده است؛ در حالی که این فاصله در ۲۴ آبان تقریباً صفر بود.
به زبان ساده، قیمت تابلو سریعتر از ارزش داراییهای صندوق بالا رفته است. اما چرا چنین فاصلهای درست همزمان با صف خرید شکل گرفت؟
خریداران برای هر واحد «تختگاز» چقدر بیشتر پرداخت کردند؟
طبق گزارش منتشرشده در وبسایت رسمی صندوق سرمایهگذاری بخشی صنایع معیار، NAV ابطال هر واحد در ۲۶ آبان ۱۴۰۵ برابر با ۱۵٬۰۹۶ ریال بود. NAV صدور نیز ۱۵٬۲۴۹ ریال اعلام شد. در همان گزارش، خالص ارزش کل داراییهای صندوق حدود ۷۵۴٫۸ میلیارد تومان و تعداد واحدهای سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیون واحد ثبت شده است.
در همان روز، فاندای قیمت پایانی «تختگاز» را ۱۵٬۷۴۷ ریال ثبت کرد. یعنی قیمت بازار برای هر واحد ۶۵۱ ریال، معادل ۶۵٫۱ تومان، از NAV ابطال بیشتر بود. این فاصله معادل ۴٫۳۱ درصد است. حتی اگر NAV صدور همان روز را مبنا قرار دهیم، قیمت پایانی حدود ۳٫۲۷ درصد بالاتر قرار میگیرد.
|
قیمت پایانی | ۱۵٬۷۴۷ ریال |
NAV ابطال | ۱۵٬۰۹۶ ریال |
|
اضافهقیمت نسبت به NAV | ۴٫۳۱٪ مثبت |
ارزش معاملات | ۱٫۰۷ میلیارد تومان |
فقط دو روز طول کشید تا قیمت از ارزش داراییها جلو بزند!
در ۲۴ آبان، NAV ابطال رسمی صندوق ۱۴٬۸۹۳ ریال بود. چشم بورس نیز قیمت پایانی همان روز را حدود ۱٬۴۸۹ تومان نشان میداد. بنابراین قیمت و ارزش خالص دارایی هر واحد تقریباً برابر بودند. اما این تعادل چندان دوام نیاورد. تا ۲۶ آبان، NAV ابطال حدود ۱٫۳۶ درصد افزایش یافت؛ در حالی که قیمت پایانی نسبت به ۲۴ آبان نزدیک به ۵٫۸ درصد بالا رفت.
نتیجه روشن است: بخش مهمی از رشد قیمت بازار در این فاصله، از رشد ارزش داراییهای صندوق بیشتر بوده است. البته این اتفاق بهتنهایی نشانه تخلف یا اشتباه در قیمتگذاری نیست. فقط نشان میدهد بازار در آن روز حاضر بوده واحدهای «تختگاز» را بالاتر از NAV معامله کند.
فاصله ۳۲٫۵ میلیارد تومانی از کجا آمد؟ آیا این پول از دست رفته است؟
برای درک اندازه این اختلاف، کافی است فاصله ۶۵۱ ریالی هر واحد را در ۵۰۰ میلیون واحد ثبتشده صندوق ضرب کنیم. نتیجه حدود ۳۲٫۵۵ میلیارد تومان میشود. اما نباید برداشت اشتباهی از این عدد داشت. این مبلغ نه از صندوق خارج شده، نه زیان تحققیافته سرمایهگذاران است و نه درآمدی برای صندوق محسوب میشود. فقط تفاوت نظری ارزش تمام واحدها با قیمت پایانی بازار و با NAV ابطال را نشان میدهد.
اهمیت این رقم در خودِ فاصله است. کسی که بالاتر از NAV خرید میکند، علاوه بر بالا و پایین شدن ارزش سهام داخل صندوق، با یک ریسک دیگر هم روبهرو میشود: ممکن است این فاصله در آینده کمتر شود؛ حتی اگر NAV تغییر زیادی نکند.
صف خرید تشکیل شد؛ اما معاملات چقدر بود؟
به روایت فاندای، قیمت پایانی «تختگاز» در ۲۶ آبان ۲٫۹۷ درصد رشد کرد. در این روز ۶۸۱ هزار و ۵۰۷ واحد صندوق معامله شد و ارزش معاملات به حدود ۱٫۰۷ میلیارد تومان رسید. دادههای چشم بورس نیز در پایان همان جلسه صف خریدی در حدود ۲۱۹ هزار و ۷۹۶ واحد، به ارزش تقریبی ۳۴۶ میلیون تومان، نشان میداد.
حجم معاملات آن روز فقط حدود ۰٫۱۴ درصد از ۵۰۰ میلیون واحد ثبتشده صندوق بود. صف خرید نشان میدهد در سقف مجاز قیمت، سفارشهای خرید بیشتری نسبت به عرضه موجود قرار داشته است. اما از این عدد بهتنهایی نمیتوان فهمید چرا قیمت از NAV فاصله گرفته یا نتیجه گرفت صندوق حتماً مشکل نقدشوندگی دارد. برای پاسخ، رفتار فروشندگان و بازارگردان را هم باید دید.
خریدار «تختگاز» با چه دو ریسکی روبهرو است؟
«تختگاز» صندوقی بخشی است و روی صنعت خودرو و ساخت قطعات تمرکز دارد. به همین دلیل، ارزش داراییهایش از نوسان سهام خودرویی تأثیر میگیرد. اما خریدار واحدهای صندوق فقط با تغییر قیمت این سهمها سروکار ندارد. فاصله قیمت بازار و NAV نیز میتواند کم یا زیاد شود. وقتی این فاصله مثبت است، هر رشد قیمت تابلو الزاماً به معنای رشد هماندازه ارزش سبد نیست.
در وبسایت رسمی صندوق، «صندوق سرمایهگذاری اختصاصی بازارگردانی معیار» بهعنوان بازارگردان معرفی شده است. حالا پرسش این است که افزایش تقاضا و محدودیت عرضه تا چه اندازه در ایجاد یا حفظ فاصله قیمت و NAV نقش داشتهاند؟ بازارگردان نیز هنگام تغییر سفارشهای خرید و فروش چه واکنشی نشان داده است؟
صف خرید ۲۷ آبان هم ادامه داشت؛ آیا اضافهقیمت بیشتر شد؟
فیلتر صف خرید چشم بورس در معاملات ۲۷ آبان نیز نام «تختگاز» را نشان میداد. البته ارزش صف در طول روز تغییر میکند و یک رقم لحظهای را نباید ارزش نهایی صف دانست. مهمتر اینکه هنگام تنظیم گزارش، آخرین NAV پایانی و تاریخدار قابل تأیید از سایت رسمی صندوق مربوط به ۲۶ آبان بود. بنابراین اضافهقیمت ۴٫۳۱ درصدی فقط برای دادههای همتاریخ ۲۶ آبان محاسبه شده است و نمیتوان آن را به معاملات ۲۷ آبان نسبت داد.
آیا صف خرید «تختگاز» برای خریداران ریسک تازهای دارد؟
در فاصله ۲۴ تا ۲۶ آبان، قیمت بازار «تختگاز» از نزدیکی NAV به ۴٫۳۱ درصد بالاتر از آن رسید. در ۲۶ آبان صف خرید هم ثبت شد و ارزش معاملات حدود ۱٫۰۷ میلیارد تومان بود. این اعداد میگویند واحدهای صندوق در آن مقطع با اضافهقیمت معامله میشدند؛ اما علت دقیق این وضعیت را مشخص نمیکنند.
برای خریدار، نکته مهم این است که اگر فاصله قیمت و NAV در روزهای بعد کمتر شود، ممکن است بازده قیمت تابلو کاهش یابد؛ حتی اگر ارزش داراییهای صندوق افت مشابهی نداشته باشد. حالا باید روشن شود انتظارات از سهام خودرویی، میزان عرضه واحدها و عملکرد بازارگردان چه نقشی در شکلگیری این فاصله داشتهاند. تا آن زمان، صف خرید بهتنهایی معیار مناسبی برای قضاوت درباره ارزندگی «تختگاز» نیست.