رئیس بورس: اقتصاد به حل مسئله نیاز دارد

به گزارش نبض بورس، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در آیین تجلیل از برگزیدگان نهمین المپیاد بین‌المللی اقتصاد و دومین المپیاد کشوری اقتصاد مدیریت و حکمرانی، موفقیت دانش‌آموزان و دانشجویان حاضر در این رویداد را تبریک گفت و تاکید کرد: تبریک من صرفاً به دلیل کسب موفقیت در یک مسابقه نیست، بلکه به دلیل مسیری است که برای رسیدن به این نقطه طی کرده‌اید. مسیری که برای رسیدن به موفقیت طی می‌شود، معمولاً با دشواری، ناهمواری، فراز و نشیب و حتی مقاطعی همراه است که فرد ممکن است از ادامه مسیر خسته شود و بخواهد از آن دست بکشد. با این حال، در همین مقاطع است که انسان دوباره انرژی می‌گیرد، به یادگیری ادامه می‌دهد و برای حل مسئله گام برمی‌دارد.
حجت‌اله صیدی افزود: برنده شدن در المپیاد صرفاً پایان یک مسابقه یا کسب یک عنوان نیست، بلکه می‌تواند آغاز یک مسئولیت باشد. در مسیر تحصیل علم، زمانی که فرد موفق به کسب دانش، دریافت مدرک یا یک دستاورد علمی می‌شود، مسئولیت او نه‌تنها پایان نمی‌یابد، بلکه افزایش پیدا می‌کند. این مسئولیت را می‌توان در یک عبارت، «مسئولیت حل مسئله و ارائه راه‌حل» دانست.

صیدی ادامه داد: اگر هزاران صفحه کتاب بخوانیم، مقالات مختلف مطالعه کنیم، کتاب صوتی و پادکست گوش دهیم و فیلم‌های آموزشی ببینیم، اما در نهایت نتوانیم مسئله‌ای را حل کنیم، نمی‌توان گفت به موفقیت دست یافته‌ایم. در مقابل، اگر این دانش و آموخته‌ها به توانایی حل یک مسئله منجر شود، فارغ از این‌که مسئله چقدر بزرگ یا کوچک باشد، می‌توان گفت به موفقیت دست یافته‌ایم.

دنیای ناتمام اکتشاف علمی

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به اهمیت دانش اقتصاد گفت: حل مسئله در گرو برخورداری از دانش است، اما دانش به‌تنهایی کافی نیست و نمی‌توان اقتصاد را صرفاً با حفظ کردن مجموعه‌ای از مفاهیم و فرمول‌ها آموخت. جذابیت علم اقتصاد نیز دقیقاً در همین نکته نهفته است. تاریخ اقتصاد نشان داده است که بشر در مقاطعی تصور کرده بسیاری از مسائل را حل کرده و به یافته‌های بزرگی دست یافته، اما پس از آن با مسائل جدیدی مواجه شده است. به همین دلیل، هر سال شاهد ارائه نظریه‌ها و پژوهش‌های جدید و اعطای جایزه نوبل اقتصاد هستیم.
او تاکید کرد: دانش اقتصاد مانند انداختن نور یک چراغ‌قوه به بخشی از یک اتاق بزرگ و تاریک به نام جهان است. هرچه بیش‌تر مطالعه می‌کنیم، بیش‌تر متوجه می‌شویم که هنوز بخش‌های بسیار زیادی برای شناختن و حل کردن وجود دارد. همین موضوع، یکی از جذابیت‌های اصلی اقتصاد است و باعث می‌شود هرچه بیش‌تر در این حوزه مطالعه کنیم، احساس کنیم باید بیش‌تر بیاموزیم.
صیدی با اشاره به تفاوت مسائل آموزشی با مسائل دنیای واقعی گفت: در دوران مدرسه و دانشگاه معمولاً با مسائلی مواجه هستیم که یک پاسخ مشخص دارند. برای مثال، در اقتصاد می‌توان کشش درآمدی تقاضا یا نقطه تعادل را محاسبه کرد و به یک پاسخ مشخص رسید. در رشته مالی نیز ممکن است در نهایت به عددی به عنوان سود خالص برسیم که درست یا غلط است. اما مسائل دنیای واقعی به این سادگی نیستند.
او افزود: یکی از مفاهیمی که در اقتصاد با آن مواجه می‌شویم، فرض «ثابت بودن سایر شرایط» است. این فرض برای تدوین مقاله، انجام پژوهش یا رسیدن به یک توصیه اقتصادی بسیار مفید است، اما در دنیای واقعی، متغیرها به صورت هم‌زمان تغییر می‌کنند و هر یک مسیر خود را طی می‌کنند. بنابراین، زمانی که از دانش کافی برای حل مسئله صحبت می‌کنیم، منظور تنها دانش ریاضی یا اقتصادی نیست.
رئیس سازمان بورس ادامه داد: اقتصاد علاوه بر آن‌که با ریاضیات ارتباط دارد، به علوم اجتماعی و روان‌شناسی نیز وابسته است. دانیل کانمن، یکی از برندگان جایزه نوبل اقتصاد، روان‌شناس بود و بخش مهمی از مطالعات او به نظام تصمیم‌گیری و نحوه تفکر انسان مربوط می‌شد. بنابراین، علم اقتصاد برای حل مسائل پیچیده، به انسان‌هایی چندبعدی نیاز دارد که بتوانند موضوعات را از زوایای مختلف بررسی کنند.
صیدی در ادامه با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی کشور تاکید کرد: طبیعی است که در مقاطعی احساس ناامیدی کنیم و از خود بپرسیم آیا برای مسائل موجود راه‌حلی وجود دارد یا خیر. با این حال، دیدن جوانانی مانند شما باعث افزایش امید می‌شود. من آینده ایران را با حضور و توانایی نسل جوان تضمین‌شده می‌دانم.
او افزود: امیدوارم روزی شما فارغ از مدال‌هایی که امروز کسب کرده‌اید، با ارائه راه‌حل‌های بزرگ برای مسائل بزرگ کشور و جهان، به ما جایزه بدهید. مهم‌ترین دستاورد شما باید توانایی حل مسائل بزرگ باشد.

سه پند از رئیس سازمان به آینده‌سازان ایران

رئیس سازمان بورس ۳ توصیه را خطاب به جوانان مطرح کرد و گفت: نخستین توصیه من این است که مطالعات خود را صرفاً به اقتصاد محدود نکنید. اقتصاد باید هسته اصلی مطالعات شما باشد، اما از ادبیات، تاریخ، هنر و ورزش نیز فاصله نگیرید. این حوزه‌ها موجب باز شدن ذهن و شکل‌گیری تفکر گسترده‌تر می‌شوند.
او ادامه داد: برای این‌که بتوانیم درست فکر کنیم، باید ادبیات و هنر را بشناسیم، ورزش کنیم، تاریخ را مطالعه کنیم و با ویژگی‌ها و سرگذشت جوامع مختلف آشنا باشیم. جامع‌الاطراف بودن و برخورداری از نگاه چندبعدی، یکی از ویژگی‌های اقتصاددانان موفق در طول تاریخ بوده است.
صیدی در توضیح دومین توصیه خود تاکید کرد: هیچ‌گاه نباید در برابر مسائل تسلیم شویم. گاهی مسئله‌ای که در ابتدا ساده به نظر می‌رسد و تصور می‌کنیم ظرف چند روز می‌توانیم پاسخ آن را پیدا کنیم، ممکن است ماه‌ها زمان ببرد و بارها با شکست مواجه شویم. آن‌چه اهمیت دارد این است که تسلیم نشویم. اگر بدانیم برای یک مسئله راه‌حلی وجود دارد، یا آن راه را پیدا خواهیم کرد یا آن را خواهیم ساخت.
او در توضیح سومین توصیه خود گفت: گاهی انسان گرفتار این تصور می‌شود که رشته کاری و تحصیلی یا مسیر دیگری جذاب‌تر است. ممکن است با دیدن یک مسابقه ورزشی تصور کنیم باید ورزشکار می‌شدیم، با دیدن یک هنرمند آرزو کنیم، بهتر بود که وارد هنر شده بودیم یا با مشاهده فعالیت یک پزشک فکر کنیم، انتخاب رشته‌ای دیگر، تصمیم بهتری بوده است. این وسوسه ممکن است حتی تا سنین بالاتر نیز ادامه پیدا کند.
صیدی افزود: من به عنوان یک شاگرد اقتصاد که هم‌چنان خود را در حال یادگیری این رشته می‌دانم، معتقدم جذابیت رشته اقتصاد بسیار زیاد است. این سخن به معنای کم‌ارزش بودن سایر رشته‌ها نیست. هر رشته‌ای جذابیت و جایگاه خود را دارد، اما نباید تحت تأثیر چنین وسوسه‌هایی از مسیر انتخاب‌شده خود فاصله بگیریم.

اهمیت حل مسئله در ادبیات ایران

رئیس سازمان بورس با اشاره به سخن سعدی درباره اهمیت کسب دانش و هنر گفت: سعدی می‌گوید «جانان من هنر آموزید، کاین است هنر، هنرمند هر جا که رود قدر بیند و در صدر نشیند» و در نگاه سعدی، هنر تنها به معنای نقاشی و موسیقی نبوده، بلکه مفهومی گسترده‌تر از دانش و مهارت را دربرمی‌گرفته است. انسانی که دانش و مهارت داشته باشد، در هر جایی می‌تواند جایگاه ارزشمندی پیدا کند.
او در ادامه بر اهمیت مطالعات بین‌رشته‌ای تأکید کرد و گفت: یکی از تحولات مهم در علوم امروز، شکل‌گیری رشته‌ها و مطالعات بین‌رشته‌ای است. ترکیب اقتصاد با مدیریت و حکمرانی می‌تواند ابزارهای قدرتمندتری برای حل مسائل در اختیار ما قرار دهد. زمانی که اقتصاد را با مدیریت و موضوع مهمی مانند حکمرانی تلفیق می‌کنیم، ظرفیت ما برای شناخت و حل مسائل افزایش پیدا می‌کند.
حجت‌اله صیدی گفت: امیدوارم روزی شاهد آن باشیم که از شما برای حل مسائل بزرگ ایران و جهان، دستاوردهای ارزشمندی ارائه شود. امروز دیگر مرزها مانعی برای تبادل دانش و راه‌حل‌ها نیستند. اگر فردی در ایران به یک ابداع یا راه‌حل دست پیدا کند، همه جهان می‌توانند از آن بهره‌مند شوند، همان‌طور که دستاوردهای علمی در مالزی، پرینستون و سایر نقاط جهان نیز می‌تواند در اختیار همه قرار گیرد. امیدوارم همه ما بتوانیم برای ایران عزیزمان گام‌های مؤثری برداریم و در مسیر حل مسائل کشور موفق باشیم.