عبور تقاضای گندله از قیمت پایه/ واگرایی رقابت ادامه دارد

به گزارش نبض بورس، بازار گندله سنگ‌آهن در هفته گذشته نشانه‌ای متفاوت از وضعیت واقعی معاملات در زنجیره فولاد نشان داد؛ جایی که کاهش قیمت پایه نتوانست مانع رشد قیمت معاملاتی شود و هم‌زمان جهش تقاضا، اثر افزایش عرضه را تحت‌الشعاع قرار داد. در فاصله دو معامله در اول و هفتم شهریور، عرضه گندله از حدود ۳۶۰ هزار تن به ۴۱۰ هزار تن رسید و حجم معاملات نیز از ۲۰۵ هزار تن به ۲۲۵ هزار تن افزایش یافت، اما نقطه تعیین‌کننده بازار، رشد تقاضا از ۱۱۵ هزار تن به ۲۴۵ هزار تن بود. این تغییر در سمت تقاضا باعث شد قیمت میانگین موزون معاملات از حدود ۱۳۸ هزار تومان به ۱۴۲ هزار تومان برسد، در حالی که قیمت پایه از ۱۳۵ هزار و ۷۰۰ تومان به ۱۳۴ هزار و ۸۰۰ تومان کاهش پیدا کرد. این واگرایی نشان می‌دهد قیمت واقعی معاملات فعلاً تحت‌تأثیر تقاضای مصرفی، مسیر متفاوتی از نرخ پایه در پیش گرفته.

داده‌های معاملات گندله در هفته مورد بررسی، بیش از آنکه از رشد حجم بازار حکایت داشته باشند، تغییر آرایش میان عرضه و تقاضا را نشان می‌دهند. عرضه حدود ۵۰ هزار تن افزایش پیدا کرده، اما تقاضا بیش از ۱۳۰ هزار تن رشد کرده است؛ بنابراین، افزایش عرضه نتوانسته به همان نسبت فضای رقابت در سمت خرید را کاهش دهد.

از سوی دیگر، افزایش حجم معاملات از حدود ۲۰۵ هزار تن به ۲۲۵ هزار تن نشان می‌دهد بخشی از تقاضای ایجادشده بالفعل بوده و بازار تنها با تقاضای ثبت‌شده روی تابلو مواجه نبوده است. به بیان دیگر، رشد تقاضا هم‌زمان با افزایش معاملات، سیگنالی است که باید در تحلیل رفتار قیمت جدی گرفته شود؛ زیرا نشان می‌دهد خریداران برای تامین گندله مورد نیاز خود حضور پررنگ‌تری در بازار داشته‌اند.

مهم‌ترین اتفاق هفته اما در رفتار قیمت‌ها رخ داد. قیمت پایه گندله از حدود ۱۳۵ هزار و ۷۰۰ تومان به ۱۳۴ هزار و ۸۰۰ تومان کاهش یافت؛ در مقابل، میانگین موزون معاملات از حدود ۱۳۸ هزار تومان به ۱۴۲ هزار تومان رسید. بنابراین، در بازاری که نرخ پایه نزدیک به ۹۰۰ تومان کاهش پیدا کرده، قیمت واقعی معاملات حدود ۴ هزار تومان افزایش یافته است.

این فاصله را نمی‌توان با رشد عرضه توضیح داد، زیرا سمت تقاضا با سرعت بسیار بیشتری افزایش یافته است. در واقع، آنچه از معاملات هفته گذشته برداشت می‌شود این است که نرخ پایه نتوانسته تصویر کاملی از تمایل واقعی خریداران ارائه کند و کشف قیمت در تالار معاملات تحت تأثیر رقابت برای خرید گندله، بالاتر از نرخ پایه انجام شده است.

اهمیت این اتفاق زمانی بیشتر می‌شود که گندله را نه به‌عنوان یک محصول مستقل، بلکه به‌عنوان یکی از نهاده‌های اصلی تولید آهن اسفنجی در نظر بگیریم. بنابراین، افزایش قیمت معاملاتی گندله می‌تواند در ادامه بر هزینه تامین مواد اولیه واحدهای احیای مستقیم اثر بگذارد و از این مسیر، فشار هزینه‌ای را به حلقه‌های پایین‌تر زنجیره منتقل کند.

البته یک هفته معاملاتی برای نتیجه‌گیری درباره یک روند پایدار کافی نیست، اما ترکیب سه متغیر رشد تقاضا، افزایش معاملات و صعود قیمت میانگین موزون در کنار کاهش نرخ پایه، سیگنال مهمی از وضعیت فعلی بازار ارائه می‌دهد. اگر تقاضای بالای ثبت‌شده در معاملات هفته آینده نیز تداوم پیدا کند، احتمال حفظ فاصله قیمت معامله‌ای با نرخ پایه افزایش خواهد یافت.

از این منظر، آنچه باید در هفته‌های بعد رصد شود تنها محدود به میزان عرضه گندله نیست؛ بلکه نسبت رشد عرضه به تقاضا و توان بازار برای جذب عرضه جدید اهمیت بیشتری خواهد داشت. اگر عرضه بتواند با شتاب رشد تقاضا همراه شود، فشار قیمتی تعدیل خواهد شد، اما در صورت تداوم جهش تقاضا، بازار گندله می‌تواند همچنان قیمت معامله‌ای بالاتری را نسبت به نرخ پایه تجربه کند؛ موضوعی که برای هزینه تولید آهن اسفنجی و در ادامه حاشیه سود فولادسازان اهمیت خواهد داشت.