فولاد اوکراین در تنگنای جنگ/ واردات جای تولید داخلی را گرفت

به گزارش نبض بورس، تحولات هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی در زنجیره آهن و فولاد اوکراین ابعاد تازه‌ای از بحران تقاضا و الگوهای مصرف محصولات فولادی را در این کشور جنگ‌زده نمایان کرده است. بر اساس تازه‌ترین داده‌های منتشرشده از سوی انجمن فولاد اوکراین، اگرچه کل مصرف ظاهری محصولات فولادی در بازار داخلی اوکراین با افزایشی جزئی معادل ۰.۷ درصد به رقم ۲.۳۱ میلیون تن رسید، اما ساختار تأمین این تقاضا دگرگون شده و سهم محصولات وارداتی در سبد مصرفی بازار داخلی به شدت تقویت شده است.

در این میان، حجم کل تولید فولاد اوکراین در بازه زمانی ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶ با افت قابل توجهی از ۳.۶۲ میلیون تن در مدت مشابه سال قبل به ۳.۳۲ میلیون تن نزول پیدا کرد. این کاهش تولید مستقیماً بر میزان عرضه و فروش محصولات فولادی در بازار داخلی سایه افکنده و فروش محصولات داخلی به مصرف‌کنندگان نهایی با افتی معادل ۱۳.۵ درصد، به سطح ۱.۲۵ میلیون تن سقوط کرده است. رکود نسبی در بخش‌های صنعتی و عمرانی داخل کشور در کنار محدودیت‌های ناشی از تداوم درگیری‌ها، عامل اصلی این افت تقاضا برای محصولات تولیدی کارخانجات داخلی عنوان می‌شود.

با این وجود، بررسی دقیق‌تر آمارهای مصرف محصولات فولادی نشان می‌دهد که نیاز صنایع پایین‌دستی به اقلام فولادی به‌طور کامل متوقف نشده، بلکه این تقاضا به سمت محصولات خارجی متمایل گشته است. آمارها حاکی از آن است که از مجموع ۲.۳۱ میلیون تن مصرف کل فولاد در اوکراین طی هفت ماه نخست سال، رقمی معادل ۱.۰۶ میلیون تن از طریق واردات تأمین شده است که این رقم سهمی چشمگیر معادل ۴۶.۰۵ درصد از کل تقاضای بازار داخلی را به خود اختصاص می‌دهد.

رشد واردات فولاد اوکراین با جهشی بیش از ۲۳ درصدی نسبت به سال گذشته همراه بوده که این امر به خوبی تغییر الگوهای مصرفی در بازار این کشور را توجیه می‌کند. در بخش محصولات تخت که بیشترین کاربرد را در صنایع خودروسازی، لوله‌سازی و تجهیزات صنعتی دارند، واردات با رشد ۹.۷ درصدی به ۷۰۷ هزار و ۸۰۰ تن رسید. همچنین واردات محصولات طویل فولادی که ستون فقرات پروژه‌های زیرساختی و ساختمانی به شمار می‌روند، با جهشی خیره‌کننده معادل ۶۴.۴ درصد به ۲۸۶ هزار و ۴۰۰ تن بالغ شد. ورود حجم سنگین محصولات نیمه‌نهایی وارداتی از ۴۳ هزار و ۵۰۰ تن به ۶۸ هزار و ۸۰۰ تن نیز گویای تلاش فعالان بازار برای جبران کسری تولید داخلی است.

از سوی دیگر، در بخش صادرات نیز وضعیت بازار محصولات فولادی اوکراین تحت فشار ساختاری قرار داشت. کل صادرات فولاد این کشور با ۴.۹ درصد کاهش به ۲.۰۸ میلیون تن رسید. تحلیل سبد صادراتی نشان می‌دهد که تقاضای جهانی برای محصولات تخت اوکراین افت ۶.۶ درصدی را تجربه کرده و به ۹۰۸ هزار تن رسیده است، در حالی که صادرات محصولات طویل با ریزش شدید ۴۳.۱ درصدی در کانال ۲۸۴ هزار تن قرار گرفت. در مقابل، محصولات نیمه‌نهایی با رشد ۲۴.۳ درصدی به سهمی معادل ۸۸۴ هزار تن دست یافتند تا سهم این محصولات از کل صادرات اوکراین از ۳۲.۵۸ درصد به ۴۲.۵۸ درصد افزایش یابد. اتحادیه اروپا با جذب ۸۱.۹ درصد از حجم کل صادرات، همچنان حیاتی‌ترین بازار هدف برای محصولات فولادی اوکراین باقی مانده است.

کارشناسان بازار فولاد معتقدند ترکیب هم‌زمانِ «افت فروش داخلی محصولات تولیدکنندگان بومی»، «افزایش وابستگی مصرف‌کنندگان به واردات خارجی» و «محدودیت‌های تجاری و جنگ»، چشم‌انداز مبهمی را پیش روی تقاضا و تعادل عرضه در بازار فولاد اوکراین ترسیم کرده است؛ وضعیتی که بازیگران این صنعت را وادار نموده تا استراتژی‌های تأمین و مصرف خود را با مقتضیات جدید لجستیکی و بین‌المللی تطبیق دهند.