سایۀ سنگین آتش‌بس بر بازار طلای سیاه/ نفت در سراشیبی سقوط ۸ درصدی

به گزارش نبض بورس، بازار جهانی نفت روز جمعه را با ریزش شدید قیمت‌ها سپری کرد؛ به طوری که نفت خام آمریکا در محدودۀ ۷۷ دلار و نفت خام برنت در نزدیکی ۸۰ دلار به ازای هر بشکه معامله شد تا هر دو شاخص کلیدی در آستانۀ ثبت یک افت هفتگی حدوداً ۸ درصدی قرار گیرند. این نزول شتابان مستقیماً تحت تاثیر اجرایی شدن توافق آتش‌بس میان اسرائیل و حزب‌الله رخ داده است؛ رویدادی که انتظارات معامله‌گران را برای کاهش جدی تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و به دنبال آن، بازگشت گستردۀ عرضه‌های منطقه‌ای به بازار جهانی به شدت تقویت کرد.

فعالان بازار سرمایه بر این باورند که پایداری این آتش‌بس می‌تواند قفل مذاکرات دیپلماتیک میان آمریکا و ایران را باز کند. در همین راستا، تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که اجرای توافق‌های احتمالی در منطقه، توانایی روانه کردن بیش از ۸۵ میلیون بشکۀ نفت محبوس‌شده خاورمیانه به بازارهای جهانی را دارد. علاوه‌بر این، رفع احتمالی تحریم‌های نفتی واشنگتن علیه تهران نیز محرک دیگری است که می‌تواند جهش چشمگیری در عرضۀ جهانی نفت ایجاد کند.

در میان این تحولات، تهران اعلام کرده است که تمامی کشتی‌های عبوری از تنگۀ هرمز ملزم به دریافت بیمه‌نامه‌های اجباری خواهند بود؛ اقدامی که هرچند فعلاً بدون هزینه انجام می‌شود اما پتانسیل پولی شدن در آینده را دارد و گویای تاکید ایران بر حاکمیت و نقش راهبردی خود بر این آبراه کلیدی است. از سوی دیگر، آخرین داده‌های ردیابی شناورها نشان می‌دهد پس از یک دورۀ جهش در تردد نفتکش‌ها، ترافیک دریایی منطقه تا حدودی آرام گرفته است؛ تا جایی که صبح جمعه هیچ نفتکشی در حال خروج از خلیج فارس رصد نشد. این در حالی است که روز پنج‌شنبه حدود ۱۰ میلیون بشکۀ نفت خام در حال عبور یا توقف در نزدیکی تنگۀ هرمز بود و حتی پس از سه ماه درگیری، نخستین نفتکش‌های عربستان سعودی نیز حرکت خود را در این مسیر از سر گرفتند.

با وجود سیگنال‌های مثبت، کارشناسان هشدار می‌دهند که بازگشت جریان صادرات به شرایط عادی هرگز فوری نخواهد بود؛ چرا که حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگۀ هرمز عبور می‌کند و عادی‌سازی کامل این شریان پس از توافق احتمالی ایران و آمریکا، احتمالاً چند ماه زمان می‌برد. در همین حال، بانک سیتی در تازه‌ترین ارزیابی خود با تعیین احتمال ۶۰ درصدی برای سناریوی عادی‌سازی پایدار عرضه، پیش‌بینی کرد بازار در ماه‌های پیش‌رو با مازاد عرضه روبه‌رو شده و قیمت‌ها در یک افق ۶ تا ۱۲ ماهه (تا سه‌ماهۀ نخست سال ۲۰۲۷) به محدودۀ ۶۰ تا ۶۵ دلار سقوط کند. کامرس‌بانک نیز با تایید چشم‌انداز افزایش عرضه، پیش‌بینی خود از قیمت برنت تا پایان امسال را از ۸۵ به ۸۰ دلار کاهش داد، هرچند معتقد است قیمت‌ها در سال آینده همچنان بالاتر از دوران پیش از درگیری‌ها باقی می‌ماند.

در جبهۀ تولیدکنندگان نیز، وزیر نفت عراق از آمادگی کامل میدان‌های نفتی این کشور برای ازسرگیری تدریجی تولید و بازگشت به نرخ‌های پیشین خبر داده است. این ظرفیت‌های جدید عرضه در حالی فعال می‌شوند که سازمان اوپک در گزارش «چشم‌انداز نفت جهانی ۲۰۲۶»، روند تقاضا را مثبت ارزیابی کرده و پیش‌بینی کرده است تقاضای جهانی برای طلای سیاه از ۱۰۵.۱ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵، به ۱۱۳.۳ میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۳۰ افزایش یابد. با این حال، لغو ناگهانی مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده میان ایران و آمریکا در سوئیس، علامت سؤال‌های بزرگی را دربارۀ سرعت پیشرفت دیپلماسی و آیندۀ عرضه نفت ایجاد کرده و سایۀ ابهام را همچنان بر سر بازار نگه داشته است.