واکاوی ماجرای یک برکناری؛ چرا وزیر صمت در روز راه اندازی خط تولید پژو 301 غایب بود؟

در 6 شهریور ماه 1398 رضا رحمانی وزیر صمت ايران خودرو را مكلف به توليد و عرضه سه محصول جديد تا پايان سال جاري كرد. بیان دستور تولید سه خودرو تا پایان سال جاری از سوی عالی ترین مقام صنعتی کشور از دو حال خارج نیست، یا ایشان به طور کلی با موضوع صنعت، خودرو، نحوه طراحی و تولید و زمان مورد نیاز برای تولید یک خودروی جدید، بیگانه است یا سه خودروی ذکر شده در دوره مدیریت قبلی آماده تولید شده و او در تلاش است که این دستاورد بسیار مهم را به نام تیم مدیریتی جدید تمام کند.

به گزارش نبض بورس، در مورخه 28 مرداد ماه سال جاری دو خبر پیرامون مدیرعامل ایران خودرو منتشر شد که به سرعت به تیتر یک رسانه ها تبدیل شد. خبر اول که توسط علی ربیعی سخنگوی دولت اعلام شد این بود که هاشم یکه زارع مدیرعامل ایران خودرو توسط وزیر صمت برکنار شد و خبر دوم که مهمتر از خبر اول بود این بود که هاشم یکه زارع حوالی ساعت 17 با حکم قضایی توسط ضابطان دستگاه قضایی در دفتر خود بازداشت شد.

علی ربیعی بعد از اعلام خبر برکناری هاشم یکه زارع از مدیرعاملی ایران خودرو، عباس علی آبادی مدیرعامل مپنا را به عنوان مدیرعامل جدید این شرکت معرفی کرد اما علی آبادی بنا به دلایلی این سمت را نپذیرفت و سرانجام از بین گزینه های جدید اعلام شده برای مدیرعاملی ایران خودرو، فرشاد مقیمی معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت به اتفاق آرای اعضای هیات مدیره ایران خودرو، امروز مورخه 4 شهریور ماه 1398 به عنوان جوان ترین مدیرعامل این گروه خودروسازی منصوب شد.

هر چند دلیل برکناری هاشم یکه زارع از مدیرعاملی ایران خودرو تغییر و افزایش غیرقانونی قیمت خودروها اعلام شد اما هنوز هنوز خبری قطعی در مورد اتهام مدیرعامل سابق ایران خودرو اعلام نشده است.

فارغ از ماجراهای برکناری و بازداشت مدیرعامل سابق، در این مطلب می خواهیم یک گام به عقب بازگردیم و در مورد رفتار رضا رحمانی وزیر صمت و اطرافیانش با مقوله خودرو، شامل واردات، تولید قطعات و نحوه تعامل با دو شرکت بزرگ خودرو ساز نکات قابل توجهی را بیان کنیم.

• رضا رحمانی در مورخه 5 آبان 1397 به عنوان وزیر صنعت، معدن و تجارت انتخاب شد. در دوران مدیرعاملی هاشم یکه زارع بر ایران خودرو، وزیر صمت هرگز از ایران خودرو بازدیدی نداشت و این در حالی است که بعد از مدیرعاملی فرشاد مقیمی (معاون سابق وزیر صمت) در ایران خودرو وزیر صمت در مورخه 6 شهریور ماه 1398 بازدید سرزده ای را از ایران خودرو داشت. حالا پرسش این است که چرا در مدت مدیرعاملی یکه زارع بر ایران خودرو، وزیر هرگز از این خودروسازی بازدیدی نداشته است؟


• در مورخه 24 تیرماه 1398 طی خبری اعلام شد که خط تولید پژو 301 افتتاح شد. نکته جالب افتتاح خط تولید پژو 301 این بود که این خط بدون همکاری فرانسوی ها راه اندازی شده بود و این خودرو قرار است با داخلی سازی بیش از 60 درصد انجام شود که این دستاورد بزرگی برای کشور در شرایط تحریمی محسوب می شد. نکته جالب تر این بود که در روز افتتاح این خط تولید وزیر صمت حضور نداشت و هنوز دلیل عدم حضور وی در این مراسم مشخص نشده است. این خط تولید با حضور معاون علمي و فن آوري رئيس جمهور و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي به بهره برداري رسيد.

• هنگامی که در 6 شهریور ماه 1398 رضا رحمانی جهت بازدید به ایران خودرو رفت، در آنجا ايران خودرو را مكلف به توليد و عرضه سه محصول جديد تا پايان سال جاري كرد. فرشاد مقیمی مدیرعامل ایران خودرو نیز در مورخه 10 شهریور ماه سال جاری از تولید سه محصول دناپلاس اتوماتیک، پژو ۳۰۱ و پژو ۲۰۷ با سقف شیشه ای تا پایان سال خبر داد.

نکته اینجاست که بیان دستور تولید سه خودرو تا پایان سال جاری از سوی عالی ترین مقام صنعتی کشور از دو حال خارج نیست، یا ایشان به طور کلی با موضوع صنعت، خودرو، نحوه طراحی و تولید و زمان مورد نیاز برای تولید یک خودروی جدید، بیگانه است، یا سه خودروی ذکر شده در دوره مدیریت قبلی آماده تولید شده و او در تلاش است که این دستاورد بسیار مهم را به نام تیم مدیریتی جدید تمام کند.

در مورد پژو 301 که گفته شد خط تولید آن در تیرماه سال جاری راه اندازی شد و بنابراین می توان این خودرو را به نام مدیرعامل سابق ثبت کرد، اما در مورد تولید دو خودروی پژو 207 و دناپلاس اتوماتیک با سقف شیشه ای باید گفت بررسی اخبار ایران خودرو نشان می دهد که  شروع این ماجرا به مورخه 16 دی ماه 1397 و دوران مدیرعاملی یکه زارع باز می گردد (تصویر این خبر را در زیر ملاحظه می کنید). در این تاریخ مصطفی خان کرمی معاون مديرعامل در بازاريابی و فروش ايران خودرو از توليد و عرضه محصولات 207 و دناپلاس با سقف پانوراما در آينده‌ای نزديك خبر داد. این خبر نشان می دهد که احتمالاً کارهایی در این مدت برای تولید این دو خودرو نیز انجام گرفته است که مدیرعامل جدید ایران خودرو وعده تولید آن ها را تا پایان سال جاری داده است.

• علاوه بر این، واکنش رحمانی طی یک ماه اخیر به دو رخداد کاملا متفاوت نیز از ابهامات دیگری است که سوالات زیادی را به ذهن مخاطبین متبادر می کند:

اول؛ خبر اعلام شده از سوی سخنگوی کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در خصوص هزینه احتمالی ۲۵۰ میلیون دلاری برای صندوق دار کردن پژو ۲۰۶  و دوم؛ اتهام افزایش خودسرانه قیمت خودرو به مدیر عامل سابق ایران خودرو.

رحمانی درخصوص موضوع اول که در صورت صحت، هزینه قابل توجهی به کشور تحمیل شده، تنها به یک اظهار نظر محدود رسانه ای اکتفا کرد. وی در 27 مرداد ماه سال جاری گفت: این خبر را شنیدم و بلافاصله به معاونت مربوطه دستور دادم که حتما رسیدگی شود تا ببینیم موضوع چیست؟ رحمانی افزود: ما تعارفی نداریم و واقعا در هر کجا احساس کنیم که تخلفی بوده و یا هست حتما وظیفه خود را بدون ملاحظه انجام می دهیم. 20 سال دیگر هم متوجه چنین موضوعاتی شویم مماشاتی نخواهیم کرد.

اما در موضوع دوم، بلافاصله مدیرعامل ایران خودرو برکنار شد!

پیرامون برکناری هاشم یکه زارع به دلیل افزایش قیمت خودروها این پرسش مطرح است که واقعاً مدیرعامل سابق ایران خودرو چقدر در افزایش غیرقانونی و یا عامدانه قیمت خودروها نقش داشته است؟

همچنین اگرچه تغییر مدیریت شرکت ها و سازمان های زیر مجموعه وزارت صمت حق طبیعی شخص وزیر می باشد و عزل و نصب ها اساسا یکی از ابزارهای مدیریتی در اداره دستگاه های مختلف است لیکن در صورتی که مدیرعامل سابق ایران خودرو دچار قصور مدیریتی و یا هر اقدام غیر قانونی دیگری شده باشد که جلوگیری از آن در حوزه وظایف وزارت صمت محسوب می شود، این وزارتخانه و در راس آن وزیر مربوطه نیز باید در این زمینه پاسخگو باشند و نباید با یک برکناری به سادگی از کنار این قضیه عبور کرد. به طور قطع این مهم از نگاه تیز بین قوه قضاییه پنهان نخواهد ماند.