ناصر داوود خلیلی کلکسیونر سرشناس ایرانی کیست؟

به گزارش نبض بورس، ناصر داوود خلیلی در سال ۱۳۲۴ در یک خانواده با مذهب یهودی در شهر اصفهان دیده به جهان گشود. در سن ۱۴ سالگی کتابی درمورد بیش از ۲۰۰ نابغه نوشت. او پس از به پایان رساندن خدمت سربازی در سن ۲۲ سالگی برای ادامه تحصیلات عالیه به کشور آمریکا (دانشگاه کویینز) مهاجرت کرد و از سال ۱۹۷۸ در کشور انگلستان متوطن شد.

از جمله دستاورد‌های ناصر داوود خلیلی کسب عناوین استاد، پژوهنده و عضو افتخاری دانشگاه فدرال لندن و دکتر افتخاری از دانشگاه بوستون است. وی هم چنین اریکه هنر‌های تزئینی اسلام و هنر اسلامی و باستان‌شناسی (بخشی از علوم اجتماعی با بررسی اسناد مادی) را در مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن (دانشگاه دولتی پژوهشی در زمینه علوم انسانی) و مرکز پژوهش های خلیلی را پیرامون هنر و فرهنگ خاورمیانه در دانشگاه Oxford بنیان گذاری کرد. 

ناصر داوود خلیلی در ابتدا فعالیت های سوداگری خود را با معامله گری وسایل هنری آغاز کرد، ولی پس از مدتی به گسترش املاک و اجناس روی آورد. او جمع آوری هشت کلکسیون از جامع ترین و نیک منظرترین کار‌های هنری جهان را از سال ۱۹۷۰ در نیویورک شروع کرد و برجسته ترین قطعات را برای مجموعه خصوصی خودش حفظ کرد. خلیلی برای دسترسی راحت به محل حراج‌های لندن در اواسط دهه ۱۹۷۰ به آن شهر عزیمت کرد و گالری او بین سال‌های ۱۹۷۸ و ۱۹۸۰ تأسیس شد.

ناصر داوود خلیلی در آغاز ظروف زرکاری هنرمندان ایرانی را خریدوفروش می‌کرد، همین امر انگیزه ای شد تا او پایان‌نامه دکترای خود را با این مبحث به تحریر درآورد. 

در سال ۱۹۷۸ سقوط چشمگیر قیمت آثار هنری اسلامی برای خلیلی فرصت مناسبی ایجاد کرد تا بتواند مجموعه اش را گسترش دهد که مهم ترین آن پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ ایران و عراق بود. زیرا در آستانه جنگ علاقه به جمع‌آوری آثار هنری در منطقه توسط خانواده‌های متمول بسیار اندک بود و اشیای بیشتری وارد بازار شد. ناصر داوود خلیلی در این مدت آثاری را گردآوری کرد که با رشد تمایل جهانی به هنر اسلامی، ارزش بسیار بالاتری پیدا کردند.

سرمایه‌گذاری‌های ناصر داوود خلیلی غالبا خردمندانه و هوشمندانه بود و آثاری را می خرید که با گذشت زمان ارزش صدبرابری پیدا کنند.

ناصر داوود خلیلی در کنار مشاغل پژوهشی و آموزشی فعالیت های دیگری هم انجام می داد و عمده ثروت خود را از تجارت شکر و قهوه، اختیار معامله (یک قرارداد قانونی که توسط بایع به مشتری در ازای پرداخت مبلغ مقرر شده فروخته می شود.)، سرمایه‌گذاری در آثار هنری و املاک، خرید و فروش، تعمیر املاک و مستغلات قدیمی و گرانقیمت و سرمایه‌گذاری جسورانه و خطرپذیر در معاملات بدست آورده است.

ناصر داوود خلیلی به دلیل آشنایی و شناختی که از آثار هنری و قدیمی جهان علی الخصوص خاورمیانه، آفریقا و آسیا دارد مورد توجه موزه ها، نمایشگاه ها، فرهنگستان ها و دانشگاه‌های معتبر جهان قرارگرفته است. آثار جمع آوری شده به دست خلیلی که مشتمل بر بیش از ۲۵ هزار قطعه می باشد در بیش از ۴۰ موزه ی بزرگ جهان و بسیاری از نمایشگاه های بین‌المللی در معرض دید عموم قرار گرفته است. 

این آثار شامل پهنه گسترده زمانی از قرن‌های هفدهم، هجدهم و نوزدهم و تمثیل‌های نفیسی از آثار دوران عثمانی تا هنر قاجاری در قرن بیستم و جغرافیایی گوناگونی است. کتابت قرآن (از قرون دوم و سوم هجری تا دوران معاصر و در مکان‌های مختلف از مراکش تا چین)، ریزنگاره (نقاشی سنتی مشرق زمین از شاهنامه طهماسبی مربوط به دوران صفوی و زندگی پیامبر)، کتاب های زراندود شده، سفال (ظرف گلی) و سرامیک، اسناد و مدارک مربوط به زبان آرامی، هنر ژاپن مربوط به عصر میجی، میناکاری و فلزکاری، فرش و پارچه، بخشی از آثار این مجموعه گرانبها را شامل می‌شوند. ناصر داوود خلیلی صاحب بزرگ ترین کلکسیون شخصی آثار هنری در جهان می باشد.

ارزش یابی بر آثار هنری این مجموعه بر مبنای منزلت و اعتباری است که در قرون متعدد برای خود اهالی آن نواحی اهمیت داشته و یا تا کنون هم ارزش خود را حفظ کرده اند. 

وزارت فرهنگ فرانسه در سال ۲۰۱۴ بخاطر تلاش های ناصر داوود خلیلی برای بشردوستی و تشویق گفتگوی میان تمدن‌ها و فرهنگ‌ها و دین‌های اسلام، یهودیت و مسیحیت، جایزه گفتگوی فرهنگ‌ها را به او اهدا کرد. او هم چنین دارنده مدارک افتخاری از پنج دانشگاه و انجمن ملی است و در میان رهبران کشور‌های اسلامی هم به سفیر فرهنگی اسلام معروف می باشد. او رسالت خود را به کار گیری از نیروی هنر و آموزش برای پرورش صلح، اتحاد و یگانگی در جهان می-داند.

ناصر داوود خلیلی در جایگاه پنجمین شخص ثروتمند بریتانیا در سال ۲۰۰۷ میلادی شناخته شد. از سال ۲۰۰۵ میلادی کانون پژوهشی و تعلیماتی هنر و فرهنگ و تمدن خاورمیانه در دانشگاه آکسفورد و به عنوان قسمتی از دانشکده شرق‌شناسی این دانشگاه با پشتیبانی های مالی بنیاد خلیلی افتتاح شد. نشان شوالیه گری در مراسم زادروز ملکه بریتانیا ۲۰۲۰ را نیز از بابت خدمات در امور خیریه و روابط بین ادیان به او اهدا شد.

نظر به اینکه رشته اصلی ناصر داوود خلیلی مهندسی عمران است او در پروژه های متعدد ملی در کشور استرالیا از جمله پارکینگ زیرزمینی، محوطه استادیوم المپیک، اتوبان سوم در فرودگاه سیدنی، تونل‌های فاضلاب و سدسازی مشارکت داشته است.

مطالعه و پژوهش هایی که ناصر داوود خلیلی در عرصه های رسانه، مکانیک محاسباتی و ژئومکانیک انجام داده در ۲۰۹ نشریه فنی منتشر شده و از نظر بین المللی و فرامرزی قابل ژرف اندیشی و مکاشفه است.

ناصر داوود خلیلی در سال ۲۰۱۴ برای مدل سازی عددی و ساختمانی خاک های اشباع نشده مدال ارزشمند و معتبر C.S. Desai و در سال ۲۰۱۶ برای همکاری در پروژه ژئومکانیک محاسباتی مدال APACM را بدست آورده¬است.