نسبت خرید به فروش چیست؟ راهنمای محاسبه و تحلیل در بورس
به گزارش نبض بورس، نسبت خرید به فروش یکی از شاخصهایی است که معاملهگران برای بررسی وضعیت تقاضا و عرضه در بازار سهام از آن استفاده میکنند. این نسبت میتواند نشان دهد ارزش، حجم یا تعداد سفارشهای خرید در مقایسه با فروش چقدر است؛ اما برای تفسیر درست آن باید مشخص باشد نسبت بر اساس کدام داده محاسبه شده است.
نسبت خرید به فروش چیست؟
نسبت خرید به فروش، مقایسه یک شاخص مرتبط با خرید با شاخص متناظر فروش است. این نسبت بسته به دادههای مورد استفاده میتواند به سه شکل بررسی شود:
-
نسبت ارزش خرید به فروش: مقایسه ارزش ریالی معاملات خرید و فروش.
-
نسبت حجم خرید به فروش: مقایسه تعداد سهام خریداریشده و فروختهشده.
-
نسبت سفارشهای خرید به فروش: مقایسه حجم یا ارزش سفارشهای ثبتشده در سمت خرید و فروش تابلو.
این سه مفهوم یکسان نیستند. برای مثال، سفارش خرید ثبتشده لزوماً به معامله منجر نمیشود؛ بنابراین نسبت سفارشها را نباید با نسبت معاملات انجامشده یکی دانست.
فرمول نسبت خرید به فروش
اگر منظور، نسبت ارزش خرید به ارزش فروش باشد، فرمول به شکل زیر است:
نسبت ارزش خرید به فروش = ارزش معاملات خرید ÷ ارزش معاملات فروش
برای محاسبه نسبت سفارشها نیز باید ارزش یا حجم سفارشهای خرید را بر معیار متناظر در سمت فروش تقسیم کرد. در هر محاسبه، صورت و مخرج باید از یک نوع داده و یک بازه زمانی باشند.
مثال عددی از نسبت خرید به فروش
فرض کنید در یک بازه زمانی، ارزش معاملات خرید یک سهم ۱۲۰ میلیارد تومان و ارزش معاملات فروش آن ۸۰ میلیارد تومان باشد.
| شاخص | مقدار |
|---|---|
| ارزش خرید | ۱۲۰ میلیارد تومان |
| ارزش فروش | ۸۰ میلیارد تومان |
| نسبت ارزش خرید به فروش | ۱٫۵ |
در این مثال، نسبت ارزش خرید به فروش برابر با ۱٫۵ است؛ یعنی ارزش خرید ثبتشده در محاسبه، یکونیم برابر ارزش فروش است.
این نتیجه بهتنهایی ثابت نمیکند که خریداران حقیقی بر فروشندگان حقیقی غلبه کردهاند؛ زیرا برای چنین تحلیلی باید اطلاعات مربوط به حقیقیها و حقوقیها جداگانه بررسی شود.
نسبت خرید به فروش چه چیزی را نشان میدهد؟
تفسیر این نسبت به نوع داده بستگی دارد:
-
بیشتر از یک: مقدار شاخص خرید از شاخص فروش بیشتر است.
-
برابر با یک: مقدار شاخص خرید و فروش برابر است.
-
کمتر از یک: مقدار شاخص خرید از شاخص فروش کمتر است.
اگر نسبت بر اساس سفارشهای ثبتشده محاسبه شود، وضعیت سفارشهای موجود در همان لحظه را نشان میدهد. اگر بر اساس ارزش معاملات انجامشده باشد، مقایسه ارزش خرید و فروش در دادههای مورد بررسی را نشان میدهد.
تفاوت نسبت خرید به فروش با قدرت خریدار به فروشنده
این دو شاخص ممکن است در تحلیل تابلوخوانی با یکدیگر اشتباه گرفته شوند، اما الزاماً یک مفهوم ندارند.
| شاخص | مفهوم |
|---|---|
| نسبت خرید به فروش | مقایسه یک معیار خرید با معیار متناظر فروش |
| قدرت خریدار به فروشنده | مقایسه میانگین ارزش خرید هر خریدار حقیقی با میانگین ارزش فروش هر فروشنده حقیقی |
برای محاسبه قدرت خریدار به فروشنده، صرفاً ارزش کل خرید و فروش کافی نیست؛ تعداد خریداران و فروشندگان حقیقی نیز اهمیت دارد.
آیا نسبت خرید به فروش بالا نشانه رشد قیمت سهم است؟
خیر. بالا بودن نسبت خرید به فروش بهتنهایی سیگنال قطعی رشد قیمت نیست. برای تحلیل دقیقتر باید مواردی مانند روند قیمت، حجم و ارزش معاملات، وضعیت سفارشها، سرانه خرید و فروش حقیقی و قدرت خریدار به فروشنده نیز بررسی شوند.
همچنین اگر نسبت بر اساس سفارشهای ثبتشده محاسبه شده باشد، باید توجه داشت که سفارشها ممکن است تغییر کنند یا پیش از انجام معامله حذف شوند.
نسبت خرید به فروش را از کجا بررسی کنیم؟
برای بررسی این نسبت میتوان از اطلاعات معاملات و سفارشهای نمایشدادهشده در سامانههای اطلاعات بازار، از جمله سایت مدیریت فناوری بورس تهران (TSETMC)، استفاده کرد.
با این حال، ممکن است نسبت خرید به فروش بهصورت یک شاخص آماده در همه بخشها نمایش داده نشود. در چنین شرایطی، باید دادههای مرتبط را استخراج و نسبت را با فرمول متناسب با همان دادهها محاسبه کرد.
نکته مهم این است که پیش از مقایسه دو سهم یا بررسی یک سهم در زمانهای مختلف، باید مطمئن شوید روش محاسبه و نوع داده در هر دو مورد یکسان است.
اشتباهات رایج در تحلیل نسبت خرید به فروش
۱. یکسان دانستن سفارش و معامله: سفارش خرید الزاماً به معامله انجامشده تبدیل نمیشود.
۲. نادیده گرفتن نوع داده: نسبت ارزش معاملات با نسبت حجم معاملات یا سفارشها متفاوت است.
۳. نتیجهگیری قطعی درباره قیمت: نسبت بالا یا پایین بهتنهایی جهت آینده قیمت را مشخص نمیکند.
۴. نادیده گرفتن حقیقی و حقوقی: نسبت کل خرید و فروش لزوماً وضعیت خریداران و فروشندگان حقیقی را نشان نمیدهد.
۵. مقایسه دادههای ناهمسان: مقایسه دو نسبت با بازه زمانی یا روش محاسبه متفاوت میتواند گمراهکننده باشد.
سوالات متداول
نسبت خرید به فروش بیشتر از یک یعنی چه؟
اگر نسبت از تقسیم شاخص خرید بر شاخص متناظر فروش به دست آمده باشد، عدد بیشتر از یک نشان میدهد مقدار شاخص خرید بیشتر از شاخص فروش است. تفسیر نهایی به نوع داده بستگی دارد.
آیا نسبت خرید به فروش همان قدرت خریدار به فروشنده است؟
خیر. نسبت خرید به فروش میتواند بر اساس ارزش، حجم یا سفارشها محاسبه شود؛ اما قدرت خریدار به فروشنده معمولاً مقایسه میانگین ارزش خرید و فروش هر خریدار و فروشنده حقیقی است.
آیا نسبت خرید به فروش را میتوان برای پیشبینی قیمت استفاده کرد؟
این نسبت میتواند یکی از دادههای تحلیل تابلو باشد، اما بهتنهایی برای پیشبینی قیمت یا تصمیمگیری معاملاتی کافی نیست.
آیا نسبت سفارشهای خرید به فروش با نسبت معاملات خرید به فروش برابر است؟
خیر. سفارشها ممکن است هنوز اجرا نشده باشند؛ در حالی که دادههای معاملات انجامشده به دادوستدهای صورتگرفته مربوطاند.
جمعبندی
نسبت خرید به فروش ابزاری برای مقایسه شاخصهای خرید و فروش است؛ اما ارزش تحلیلی آن به تعریف دقیق صورت و مخرج بستگی دارد. پیش از نتیجهگیری درباره وضعیت یک سهم، مشخص کنید این نسبت بر مبنای ارزش معاملات، حجم معاملات یا سفارشهای ثبتشده محاسبه شده است و سپس آن را در کنار سایر شاخصهای تابلوخوانی بررسی کنید.
ویکی های مرتبط: