تابلوخوانی چیست؟ آموزش تابلوخوانی بورس به زبان ساده
به گزارش نبض بورس، تابلوخوانی یکی از روشهای بررسی رفتار معاملات در بازار سهام است که با استفاده از اطلاعات نمایشدادهشده در تابلوی معاملاتی یک نماد انجام میشود. سرمایهگذار در تابلوخوانی، دادههایی مانند قیمت، حجم و ارزش معاملات، تعداد معاملات، سفارشهای خرید و فروش و رفتار معاملهگران را بررسی میکند تا تصویر بهتری از وضعیت معاملات یک سهم به دست آورد.
تابلوخوانی به زبان ساده
فرض کنید میخواهید بدانید امروز در یک سهم چه اتفاقی افتاده است.
فقط دانستن اینکه قیمت سهم بالا رفته یا پایین آمده کافی نیست. ممکن است بخواهید بدانید:
- چه میزان سهم معامله شده است؟
- ارزش معاملات چقدر بوده است؟
- تعداد خریداران و فروشندگان چقدر بوده است؟
- معاملات در چه قیمتهایی انجام شدهاند؟
- سمت خرید قویتر بوده یا سمت فروش؟
- آیا حجم معاملات نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده است؟
- چه میزان سفارش خرید و فروش در تابلو وجود دارد؟
- رفتار معاملهگران حقیقی و حقوقی چگونه بوده است؟
بررسی مجموعه این اطلاعات و ارتباط میان آنها، بخش مهمی از تابلوخوانی را تشکیل میدهد.
بنابراین، تابلوخوانی را میتوان به زبان ساده خواندن و تفسیر اطلاعات معاملاتی یک نماد برای شناخت بهتر رفتار معاملات آن دانست.
تابلوخوانی چه چیزی را نشان میدهد؟
تابلوخوانی بیشتر بر رفتار معاملات تمرکز دارد.
برای مثال، سرمایهگذار میتواند با بررسی تابلو متوجه شود که:
- معاملات یک سهم نسبت به روزهای گذشته افزایش پیدا کرده است؛
- حجم معاملات غیرعادی شده است؛
- تعداد خریداران یا فروشندگان تغییر کرده است؛
- فاصله میان سفارشهای خرید و فروش تغییر کرده است؛
- قیمت سهم در محدوده خاصی معامله میشود؛
- معاملات حقیقیها و حقوقیها چه وضعیتی دارند.
اما نکته مهم این است که تابلوخوانی بهتنهایی علت یک اتفاق یا آینده قیمت سهم را مشخص نمیکند.
برای مثال، افزایش حجم معاملات ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد و صرفاً از روی افزایش حجم نمیتوان نتیجه گرفت که سهم حتماً رشد خواهد کرد.
مهمترین اطلاعات مورد استفاده در تابلوخوانی
تابلوخوانی از مجموعهای از دادههای معاملاتی استفاده میکند. مهمترین این دادهها عبارتاند از:
| اطلاعات | کاربرد کلی |
|---|---|
| قیمت آخرین معامله | نشان دادن قیمت آخرین معامله انجامشده |
| قیمت پایانی | یکی از مبناهای مهم بررسی تغییرات قیمت سهم |
| اولین قیمت | نشان دادن نخستین قیمت معاملهشده در جلسه |
| قیمت دیروز | مبنای مقایسه تغییرات روزانه |
| بیشترین قیمت | بالاترین قیمت معاملهشده در جلسه |
| کمترین قیمت | پایینترین قیمت معاملهشده در جلسه |
| حجم معاملات | تعداد سهام یا واحدهای معاملهشده |
| ارزش معاملات | ارزش ریالی معاملات انجامشده |
| تعداد معاملات | تعداد معاملات ثبتشده |
| تعداد خریداران | تعداد خریداران در بازه مورد بررسی |
| تعداد فروشندگان | تعداد فروشندگان در بازه مورد بررسی |
| سفارشهای خرید و فروش | نشان دادن وضعیت سفارشهای موجود در بازار |
| معاملات حقیقی و حقوقی | بررسی تفکیک معاملات سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی |
در ویکیهای بعدی این مجموعه، هرکدام از این مفاهیم بهصورت مستقل و دقیق توضیح داده خواهند شد.
تابلوخوانی با تحلیل بنیادی چه تفاوتی دارد؟
تابلوخوانی و تحلیل بنیادی هر دو برای بررسی سهم مورد استفاده قرار میگیرند، اما سؤال متفاوتی را دنبال میکنند.
تحلیل بنیادی بیشتر به وضعیت اقتصادی و مالی شرکت و ارزش آن توجه دارد؛ برای مثال درآمد، سودآوری، داراییها، بدهیها، جریانهای نقدی، وضعیت صنعت و چشمانداز کسبوکار.
تابلوخوانی بیشتر به رفتار معاملات و وضعیت عرضه و تقاضا در بازار توجه میکند.
| تابلوخوانی | تحلیل بنیادی |
|---|---|
| تمرکز بر رفتار معاملات | تمرکز بر وضعیت شرکت و ارزش آن |
| قیمت و حجم معاملات | درآمد و سودآوری |
| سفارشهای خرید و فروش | داراییها و بدهیها |
| رفتار حقیقی و حقوقی | وضعیت صنعت و شرکت |
| رفتار عرضه و تقاضا | ارزشگذاری شرکت |
| معمولاً کوتاهمدتتر | معمولاً میانمدت و بلندمدتتر |
البته این دو روش الزاماً رقیب یکدیگر نیستند و یک سرمایهگذار میتواند از اطلاعات هر دو در کنار یکدیگر استفاده کند.
تابلوخوانی با تحلیل تکنیکال چه تفاوتی دارد؟
تحلیل تکنیکال عمدتاً با بررسی نمودار قیمت و حجم معاملات و الگوهای تاریخی، به دنبال شناسایی روندها و رفتار احتمالی قیمت است.
تابلوخوانی بیشتر بر اطلاعات معاملاتی و وضعیت سفارشها و معاملات در بازار تمرکز دارد.
برای مثال، در تابلوخوانی ممکن است افزایش حجم معاملات، تعداد خریداران و فروشندگان یا تغییر رفتار حقیقی و حقوقی مورد توجه قرار گیرد؛ در حالی که در تحلیل تکنیکال ممکن است روند، حمایت و مقاومت، الگوهای نموداری و اندیکاتورها بررسی شوند.
آیا تابلوخوانی همان تحلیل تکنیکال است؟
خیر.
این دو مفهوم به یکدیگر مرتبطاند، اما یکسان نیستند.
تابلوخوانی از اطلاعات معاملات یک نماد برای بررسی رفتار بازار استفاده میکند، در حالی که تحلیل تکنیکال چارچوب گستردهتری برای تحلیل قیمت و حجم بر اساس دادههای تاریخی دارد.
ممکن است یک معاملهگر از هر دو روش استفاده کند؛ برای مثال ابتدا وضعیت معاملات یک نماد را در تابلو بررسی کند و سپس نمودار آن را از نظر تکنیکال مورد مطالعه قرار دهد.
تابلوخوانی برای چه کسانی کاربرد دارد؟
تابلوخوانی میتواند برای گروههای مختلف فعالان بازار مفید باشد، اما نوع استفاده از آن متفاوت است.
سرمایهگذاران تازهوارد
به آنها کمک میکند با اطلاعاتی که روی تابلوی یک سهم مشاهده میکنند آشنا شوند و تفاوت مفاهیمی مانند قیمت، حجم و ارزش معاملات را بفهمند.
معاملهگران کوتاهمدت
ممکن است از تغییرات معاملات، حجم، سفارشها و رفتار خریداران و فروشندگان برای بررسی شرایط کوتاهمدت بازار استفاده کنند.
سرمایهگذاران میانمدت و بلندمدت
حتی سرمایهگذاری که بر اساس تحلیل بنیادی فعالیت میکند نیز ممکن است برای بررسی شرایط معاملاتی سهم به تابلو مراجعه کند.
آیا تابلوخوانی میتواند آینده سهم را پیشبینی کند؟
خیر، بهصورت قطعی نمیتواند.
تابلوخوانی اطلاعاتی درباره رفتار معاملات ارائه میدهد، اما هیچ دادهای روی تابلو تضمین نمیکند که قیمت سهم در آینده حتماً افزایش یا کاهش پیدا خواهد کرد.
برای مثال:
افزایش حجم معاملات ≠ رشد قطعی قیمت
صف خرید ≠ رشد قطعی سهم
ورود پول حقیقی ≠ رشد قطعی سهم
افزایش تعداد خریداران ≠ سیگنال قطعی خرید
این دادهها ممکن است برای تحلیل شرایط بازار مفید باشند، اما باید در کنار سایر اطلاعات تفسیر شوند.
یک مثال ساده از تابلوخوانی
فرض کنید یک سرمایهگذار متوجه شود که حجم معاملات یک سهم نسبت به میانگین روزهای گذشته افزایش قابل توجهی داشته است.
او نباید بلافاصله نتیجه بگیرد که این سهم آماده رشد است.
برای بررسی دقیقتر میتواند سؤالات دیگری مطرح کند:
- قیمت سهم همزمان با افزایش حجم چه تغییری کرده است؟
- ارزش معاملات چقدر بوده است؟
- تعداد خریداران و فروشندگان چه تغییری کردهاند؟
- معاملات حقیقی و حقوقی چه وضعیتی داشتهاند؟
- آیا این افزایش حجم ناشی از یک خبر یا اطلاعیه مهم بوده است؟
- وضعیت کلی صنعت و بازار چگونه است؟
- آیا اطلاعات بنیادی شرکت نیز این رفتار را تأیید میکند؟
این شیوه نگاه کردن به چند داده در کنار یکدیگر، به مفهوم واقعیتر تابلوخوانی نزدیک است.
آیا تابلوخوانی برای خرید و فروش سهم کافی است؟
خیر.
تابلوخوانی میتواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار سرمایهگذار قرار دهد، اما تصمیم سرمایهگذاری بهتر است بر اساس مجموعهای از اطلاعات گرفته شود.
برای مثال، سرمایهگذار میتواند در کنار تابلوخوانی، موارد زیر را نیز بررسی کند:
- گزارشهای مالی شرکت
- اطلاعیههای کدال
- وضعیت صنعت
- اخبار مؤثر بر شرکت
- تحلیل تکنیکال
- ارزشگذاری سهم
- شرایط کلی بازار
- میزان ریسکپذیری و افق سرمایهگذاری خود
به همین دلیل، تابلوخوانی را بهتر است یک ابزار تحلیلی بدانیم، نه یک روش قطعی برای پیشبینی بازار.
اشتباهات رایج در تابلوخوانی
۱. تصور اینکه هر حجم بالایی نشانه ورود خریداران است
حجم معاملات، حاصل معاملات انجامشده در بازار است و بهتنهایی مشخص نمیکند که نتیجه آن برای آینده سهم مثبت خواهد بود.
۲. خرید صرفاً به دلیل صف خرید
صف خرید وضعیت سفارشها را نشان میدهد و بهتنهایی تضمینی برای ادامه رشد قیمت نیست.
۳. فروش صرفاً به دلیل صف فروش
صف فروش نیز بهتنهایی نمیتواند آینده قیمت سهم را مشخص کند.
۴. یکی دانستن تابلوخوانی و تحلیل بنیادی
تابلوخوانی و تحلیل بنیادی از دادهها و زاویههای متفاوتی برای بررسی سهم استفاده میکنند.
۵. تصمیمگیری بر اساس یک عدد
یکی از اشتباهات رایج این است که سرمایهگذار فقط یک داده، مانند حجم معاملات یا تعداد خریداران، را ببیند و بر اساس همان تصمیم بگیرد.
تابلوخوانی یعنی دیدن ارتباط میان دادهها، نه نگاه کردن به یک عدد بهصورت جداگانه.
۶. نادیده گرفتن زمان
اطلاعات تابلو در طول معاملات تغییر میکند. بنابراین زمان مشاهده اطلاعات اهمیت دارد و یک وضعیت لحظهای را نباید بدون توجه به زمان به کل روز یا آینده بازار تعمیم داد.
برای شروع تابلوخوانی چه چیزهایی را باید یاد بگیریم؟
برای یادگیری مرحلهبهمرحله تابلوخوانی، بهتر است مفاهیم را به همین ترتیب دنبال کنیم:
۱. TSETMC چیست؟
۲. دیدهبان بازار چیست؟
۳. قیمت آخرین معامله چیست؟
۴. قیمت پایانی چیست؟
۵. اولین قیمت چیست؟
۶. قیمت دیروز چیست؟
۷. بیشترین قیمت چیست؟
۸. کمترین قیمت چیست؟
۹. دامنه نوسان چیست؟
۱۰. حجم معاملات چیست؟
۱۱. ارزش معاملات چیست؟
۱۲. تعداد معاملات چیست؟
سپس به مفاهیم پیشرفتهتر مانند تعداد خریداران و فروشندگان، حجم خرید و فروش، سرانه خرید و فروش، قدرت خریدار به فروشنده و ورود و خروج پول حقیقی میرسیم.
پرسشهای متداول درباره تابلوخوانی
تابلوخوانی چیست؟
تابلوخوانی به بررسی و تفسیر اطلاعات معاملاتی یک نماد برای شناخت بهتر رفتار معاملات و شرایط عرضه و تقاضا گفته میشود.
آیا تابلوخوانی یک نوع تحلیل است؟
بله. تابلوخوانی را میتوان یکی از روشهای بررسی و تحلیل رفتار معاملات بازار دانست؛ با این تفاوت که تمرکز آن بیشتر بر دادههای معاملاتی تابلو است.
آیا تابلوخوانی برای افراد مبتدی مناسب است؟
بله، اما بهتر است از مفاهیم پایه شروع شود. شناخت نماد، تابلوی معاملاتی، قیمتها، حجم معاملات و ارزش معاملات، پایههای یادگیری تابلوخوانی هستند.
آیا با تابلوخوانی میتوان زمان مناسب خرید سهم را پیدا کرد؟
تابلوخوانی میتواند اطلاعاتی درباره شرایط معاملات در اختیار سرمایهگذار قرار دهد، اما نمیتواند زمان مناسب خرید یا فروش را با قطعیت تعیین کند.
آیا تابلوخوانی همان TSETMC است؟
خیر. TSETMC یک سامانه اطلاعرسانی بازار معاملات است و تابلوخوانی به فرایند بررسی و تفسیر اطلاعات معاملاتی گفته میشود. در ادامه این مجموعه، ویکی مستقلی با عنوان «TSETMC چیست؟» به این موضوع اختصاص دارد.
ویکیهای مرتبط
برای ادامه مسیر یادگیری:
- نماد معاملاتی چیست؟
- تابلوی معاملاتی چیست؟
- TSETMC چیست؟
- دیدهبان بازار چیست؟
- قیمت آخرین معامله چیست؟
- قیمت پایانی چیست؟
- اولین قیمت چیست؟
- قیمت دیروز چیست؟
- بیشترین قیمت چیست؟
- کمترین قیمت چیست؟
- دامنه نوسان چیست؟
- حجم معاملات چیست؟
- ارزش معاملات چیست؟
- تعداد معاملات چیست؟