سهم چیست؟ تعریف سهم به زبان ساده و آشنایی با مالکیت در بورس
به گزارش نبض بورس، سهم، واحدی از سرمایه شرکت سهامی است که حقوق مالکانه دارنده آن را در شرکت مشخص میکند. وقتی فردی سهام یک شرکت را خریداری میکند، به میزان مالکیتی که از این طریق به دست میآورد، در آن شرکت سهیم میشود.
به زبان ساده، اگر یک شرکت به تعداد مشخصی سهم تقسیم شده باشد، هر سهم نمایانگر بخشی از سرمایه شرکت است. تعداد سهامی که هر فرد در اختیار دارد، در کنار تعداد کل سهام شرکت، میزان مالکیت او را مشخص میکند.
سهم به زبان ساده
فرض کنید شرکتی برای فعالیت خود سرمایهای دارد که به ۱۰۰۰ سهم تقسیم شده است. اگر شما ۱۰۰ سهم این شرکت را بخرید، مالک ۱۰ درصد از سهام آن خواهید بود؛ زیرا تعداد سهام شما معادل یکدهم کل سهام شرکت است.
بنابراین، برای محاسبه درصد مالکیت باید تعداد سهام در اختیار خود را با تعداد کل سهام شرکت مقایسه کنید.
فرمول محاسبه درصد مالکیت:
درصد مالکیت = (تعداد سهام فرد ÷ تعداد کل سهام شرکت) × ۱۰۰
مثال محاسبه سهم و درصد مالکیت
فرض کنید شرکت فرضی «الف» ۵۰ میلیون سهم دارد و یک سرمایهگذار ۲ میلیون سهم آن را خریداری کرده است.
| عنوان | مقدار |
|---|---|
| تعداد کل سهام شرکت | ۵۰ میلیون سهم |
| تعداد سهام سرمایهگذار | ۲ میلیون سهم |
| درصد مالکیت سرمایهگذار | ۴ درصد |
در این مثال، سرمایهگذار مالک ۴ درصد از سهام شرکت است. این محاسبه با فرض یکسان بودن حقوق مالکانه سهام مورد بررسی انجام شده است.
تفاوت سهم و سهام چیست؟
واژههای «سهم» و «سهام» در بازار سرمایه بسیار به یکدیگر نزدیکاند، اما از نظر کاربرد تفاوت دارند.
- سهم: به یک واحد از سهام یا یک واحد مالکیت در شرکت سهامی اشاره میکند.
- سهام: جمع سهم است و معمولاً برای اشاره به مجموعه سهمهای یک شرکت یا دارایی سهامی یک سرمایهگذار به کار میرود.
برای مثال، عبارت «۱۰۰۰ سهم شرکت» به تعداد مشخصی از واحدهای سهام اشاره دارد؛ اما عبارت «سهام شرکت» میتواند به کل سهمهای منتشرشده یا مجموعه سهام آن شرکت اشاره کند.
در گفتوگوی روزمره بازار سرمایه، گاهی این دو واژه بهجای یکدیگر استفاده میشوند؛ بااینحال، در گزارشهای مالی و محاسبات مالکیت، توجه به منظور دقیق هر عبارت اهمیت دارد.
سهم چه حقوقی برای مالک ایجاد میکند؟
مالکیت سهم میتواند حقوقی برای دارنده آن ایجاد کند. نوع و حدود این حقوق به قوانین، اساسنامه شرکت و نوع سهام بستگی دارد.
۱. حق مالکیت در شرکت
دارنده سهم، به میزان مالکیت خود در شرکت سهامی ذینفع است. این مالکیت به معنای مالکیت مستقیم بر تکتک داراییهای شرکت نیست؛ داراییهای شرکت متعلق به خود شرکت است.
۲. امکان دریافت سود نقدی
اگر شرکت سود قابل تقسیم داشته باشد و مجمع عمومی تقسیم سود را تصویب کند، سهامداران واجد شرایط میتوانند مطابق مقررات سود نقدی دریافت کنند.
۳. مشارکت در مجامع
سهامداران، با رعایت شرایط قانونی و مقررات مربوط، میتوانند در مجامع عمومی شرکت کنند و در موضوعاتی که حق رأی دارند، رأی بدهند.
۴. امکان انتقال یا فروش سهم
در صورت وجود شرایط قانونی و معاملاتی، دارنده میتواند سهم خود را به شخص دیگری منتقل کند. سهام شرکتهای پذیرفتهشده در بورس و فرابورس معمولاً از طریق سامانه معاملاتی و کارگزاری معامله میشوند.
قیمت سهم چگونه تعیین میشود؟
قیمت سهم در بازار بر اساس سازوکار عرضه و تقاضا و شرایط معاملاتی تعیین میشود. عوامل مختلفی بر قیمت اثر میگذارند، از جمله:
- میزان سودآوری و درآمد شرکت
- وضعیت صنعت و اقتصاد
- انتظارات سرمایهگذاران
- گزارشهای مالی و اطلاعیههای شرکت
- میزان عرضه و تقاضا
- شرایط کلی بازار سرمایه
قیمت یک سهم ممکن است در طول زمان افزایش یا کاهش پیدا کند. بنابراین، قیمت پایین یک سهم بهتنهایی به معنای ارزان بودن آن نیست.
تفاوت تعداد سهم با ارزش سهم
تعداد سهم نشان میدهد چه تعداد واحد سهام در اختیار سرمایهگذار است؛ اما ارزش آن به قیمت هر سهم و تعداد سهمهای مالکیتشده بستگی دارد.
برای مثال، اگر فردی ۲۰۰۰ سهم با قیمت هر سهم ۵۰۰۰ تومان داشته باشد، ارزش روز این دارایی، با فرض قیمت اعلامشده برای هر سهم، برابر با ۱۰ میلیون تومان است.
ارزش روز دارایی سهام = تعداد سهم × قیمت روز هر سهم
این محاسبه ارزش روز دارایی را نشان میدهد، نه لزوماً سود یا زیان سرمایهگذار؛ برای محاسبه سود و زیان باید هزینه خرید، کارمزدها و سایر عوامل مرتبط نیز در نظر گرفته شوند.
آیا هر سهم ارزش اسمی و قیمت بازار یکسانی دارد؟
خیر. ارزش اسمی و قیمت بازار دو مفهوم متفاوتاند.
ارزش اسمی سهم مبلغی است که در ساختار سرمایه شرکت برای هر سهم در نظر گرفته میشود. در مقابل، قیمت بازار سهم قیمتی است که سهم در بازار معامله میشود.
این دو مبلغ لزوماً برابر نیستند. قیمت بازار میتواند تحت تأثیر عرضه و تقاضا و عوامل بنیادی و اقتصادی تغییر کند.
آیا خرید یک سهم به معنای مالکیت کل شرکت است؟
خیر. خرید یک سهم به معنای مالکیت کل شرکت نیست؛ بلکه میزان مالکیت به تعداد سهمهای خریداریشده در مقایسه با کل سهام شرکت بستگی دارد.
برای مثال، اگر شرکتی ۱۰۰ میلیون سهم داشته باشد و فردی ۱۰۰ هزار سهم آن را بخرد، درصد مالکیت او برابر با ۰٫۱ درصد خواهد بود.
سهم در بورس چه تفاوتی با سهم در فرابورس دارد؟
از نظر مفهوم مالکیت، سهم بورسی و سهم فرابورسی هر دو نشاندهنده مالکیت در شرکت مربوط هستند. تفاوت اصلی به بازار محل معامله، شرایط پذیرش شرکت و مقررات مربوط بازمیگردد.
بورسی یا فرابورسی بودن یک سهم، بهتنهایی نشان نمیدهد که آن سهم بهتر، سودآورتر یا کمریسکتر است. برای ارزیابی سهم باید وضعیت مالی شرکت، قیمت، نقدشوندگی و ریسکهای آن بررسی شود.
اشتباهات رایج درباره سهم
اشتباه اول: هر سهم قیمت یکسانی دارد.
خیر. قیمت سهم شرکتهای مختلف متفاوت است و حتی قیمت یک سهم نیز میتواند در طول زمان تغییر کند.
اشتباه دوم: هرچه تعداد سهم بیشتری داشته باشیم، درصد مالکیت ما بیشتر است.
نه لزوماً؛ درصد مالکیت به تعداد سهمهای فرد در مقایسه با کل سهام شرکت بستگی دارد.
اشتباه سوم: سهامدار مالک مستقیم داراییهای شرکت است.
سهامدار مالک بخشی از شرکت است، اما داراییهای شرکت از نظر حقوقی متعلق به خود شرکت هستند.
اشتباه چهارم: خرید سهم حتماً سودآور است.
خیر. قیمت سهم ممکن است کاهش یابد و سرمایهگذار متحمل زیان شود.
پرسشهای متداول درباره سهم
سهم چیست؟
سهم واحدی از سرمایه شرکت سهامی است که میزان مشارکت مالکانه دارنده آن را در شرکت مشخص میکند.
تفاوت سهم و سهام چیست؟
سهم به یک واحد اشاره دارد و سهام جمع آن است؛ هرچند در کاربرد روزمره بازار سرمایه، این دو واژه گاهی بهجای یکدیگر استفاده میشوند.
چگونه درصد مالکیت خود را در یک شرکت محاسبه کنیم؟
تعداد سهام خود را بر تعداد کل سهام شرکت تقسیم و حاصل را در ۱۰۰ ضرب کنید.
آیا قیمت سهم همان ارزش اسمی آن است؟
خیر. ارزش اسمی در ساختار سرمایه شرکت تعریف میشود، اما قیمت بازار بر اساس سازوکار معاملاتی و عرضه و تقاضا شکل میگیرد.
آیا با خرید سهم میتوان در مجمع شرکت کرد؟
سهامداران، با رعایت شرایط قانونی و مقررات مربوط، میتوانند در مجامع عمومی شرکت کنند و از حقوق متناسب با سهام خود برخوردار شوند.
آیا سهم بورسی با سهم فرابورسی تفاوت دارد؟
از نظر مفهوم مالکیت، خیر؛ تفاوت اصلی به بازار محل معامله و مقررات مربوط مربوط است.
ویکیهای مرتبط در نبض بورس
- سهام چیست؟
- سهامدار کیست؟
- ارزش اسمی سهم چیست؟
- قیمت پایانی سهم چیست؟
- ارزش بازار چیست؟
- تعداد سهام شرکت چیست؟
- سهام شناور آزاد چیست؟
- افزایش سرمایه چیست؟
- سود نقدی سهام چیست؟
- EPS چیست؟
- DPS چیست؟