محدودیت جدید اتحادیه اروپا برای صادرات قراضه

به گزارش نبض بورس، کمیسیون اروپا در تازه‌ترین پیشنهاد خود، فهرستی از کشورهای خارج از سازمان همکاری و توسعه اقتصادی را که از ماه مه ۲۰۲۷ مجاز به دریافت پسماندهای غیرخطرناک از اتحادیه اروپا برای بازیافت خواهند بود، مشخص کرده است. هند در فهرست پیشنهادی قرار ندارد و در نتیجه، صادرات قراضه فلزی اروپا به این کشور تحت مقررات جدید متوقف خواهد شد؛ مگر آنکه هند بتواند پیش از نهایی‌شدن مقررات، شرایط لازم برای دریافت معافیت را احراز کند. کمیسیون اروپا برای این فهرست تا ۱۶ اکتبر فرصت دریافت نظر عمومی تعیین کرده است.

بر اساس مقررات جدید، کشورهای خارج از سازمان همکاری و توسعه اقتصادی برای ادامه واردات پسماندهای غیرخطرناک از اروپا باید توانایی خود را برای مدیریت و بازیافت این مواد مطابق با الزامات زیست‌محیطی اثبات کنند. کمیسیون اروپا اعلام کرده است که ۳۲ کشور خارج از این سازمان برای دریافت معافیت درخواست داده‌اند و این معافیت‌ها می‌تواند گروه‌هایی از پسماندهای غیرخطرناک از جمله کاغذ، پلاستیک، لاستیک، فلز و شیشه را پوشش دهد.

قراضه فلزی در این میان با حساسیت بیشتری مواجه است، زیرا به گفته کمیسیون اروپا، احتمال وجود فلزات سنگین پایدار و سمی در برخی انواع پسماندهای فلزی، ریسک زیست‌محیطی بیشتری ایجاد می‌کند. بر همین اساس، صادرات این مواد به کشورهای خارج از سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تنها در صورت قرار گرفتن کشور مقصد در فهرست کشورهای مجاز امکان‌پذیر خواهد بود.

چرخش اروپا از تعرفه صادراتی به مقررات زیست‌محیطی

این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که اتحادیه اروپا در ماه سپتامبر برنامه اعمال تعرفه ۱۵ درصدی بر صادرات قراضه آلومینیوم را کنار گذاشت. بر اساس گزارش رویترز، طرح اولیه قرار بود صادرات قراضه آلومینیوم را برای سه سال مشمول تعرفه کند، اما هند، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین خریداران قراضه اروپا، نسبت به این اقدام فشار وارد کرد.

در پیش‌نویس اولیه، هند در میان کشورهایی قرار داشت که از تعرفه معاف می‌شدند و همین موضوع اثربخشی سیاست پیشنهادی برای محدودکردن خروج قراضه از اروپا را کاهش می‌داد. کمیسیون اروپا در نهایت اعلام کرد که می‌توان هدف موردنظر را از طریق مقررات حمل پسماند و الزامات زیست‌محیطی دنبال کرد.

انجمن اروپایی آلومینیوم نیز نسبت به کنار گذاشتن تعرفه پیشنهادی ابراز نگرانی کرده و آن را ابزاری برای حفظ مواد اولیه ارزان‌قیمت در اروپا و حمایت از واحدهای ذوب این منطقه می‌دانست. طبق گزارش رویترز، صادرات قراضه آلومینیوم اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ به رکورد حدود ۱.۲۶ میلیون تن رسید که ۵۱ درصد بیشتر از سال ۲۰۱۹ بود.

هند؛ یکی از بزرگ‌ترین خریداران قراضه اروپا

هند بیش از سایر کشورها در معرض آثار این مقررات قرار دارد. این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۶۶ هزار تن قراضه آلومینیوم از اتحادیه اروپا وارد کرد و در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ نیز بزرگ‌ترین خریدار قراضه آلومینیوم اروپا بود. هند همچنین برای تأمین مواد اولیه صنایع فولاد و آلومینیوم خود به واردات قراضه از کشورهای توسعه‌یافته وابستگی قابل‌توجهی دارد.

وزارت بازرگانی هند پیش‌تر در ماه ژوئن خواستار مذاکره دولت با اتحادیه اروپا درباره این مقررات شده بود. بر اساس اسناد بررسی‌شده توسط بیزنس استاندارد، دولت هند نگرانی‌هایی را درباره تأثیر مقررات جدید بر دسترسی صنایع داخلی به قراضه باکیفیت مطرح کرده است. این وزارتخانه همچنین اعلام کرده بود که محدود شدن واردات می‌تواند دسترسی صنایع هند به مواد اولیه ثانویه باکیفیت را کاهش دهد.

گزارش دیگری از بیزنس استاندارد نشان می‌دهد که صنعت هند معتقد است بخش آلومینیوم بیشترین آسیب‌پذیری را در برابر محدودیت‌های جدید دارد؛ زیرا بخش عمده قراضه آلومینیوم مورد استفاده این کشور از طریق واردات تأمین می‌شود. در مقابل، بازار قراضه آهن و فولاد هند از منابع متنوع‌تری از جمله آمریکا و خاورمیانه نیز استفاده می‌کند.

احتمال افزایش هزینه مواد اولیه بازیافتی

صنایع هند نگران هستند که محدود شدن صادرات قراضه اروپا باعث کاهش عرضه مواد اولیه بازیافتی و افزایش هزینه تأمین شود. انجمن بازیافت مواد هند نیز هشدار داده است که گسترش محدودیت‌های صادراتی در بازارهای مختلف می‌تواند رقابت میان کشورهای واردکننده برای دستیابی به قراضه آلومینیوم، مس و سایر فلزات بازیافتی را تشدید کند.

این نگرانی در حالی مطرح می‌شود که اتحادیه اروپا خود به دنبال افزایش استفاده از مواد ثانویه در صنایع فلزی و

تقویت اقتصاد چرخشی است. کمیسیون اروپا اعلام کرده هدف مقررات جدید آن است که اروپا چالش‌های پسماند خود را به کشورهای ثالث منتقل نکند و مدیریت زیست‌محیطی مواد صادراتی را تضمین کند. در عین حال، این سیاست می‌تواند میزان مواد بازیافتی در دسترس بازارهای خارجی را کاهش دهد.

مقررات از مه ۲۰۲۷ اجرایی می‌شود

مقررات جدید حمل پسماند اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ تصویب و از ۲۰ مه همان سال لازم‌الاجرا شد، اما بخش عمده مقررات صادراتی آن از ۲۱ مه ۲۰۲۷ اجرایی خواهد شد. بر اساس مقررات، صادرات پسماندهای غیرخطرناک به کشورهای خارج از سازمان همکاری و توسعه اقتصادی از این تاریخ به‌طور کلی ممنوع خواهد بود، مگر آنکه کشور مقصد شرایط تعیین‌شده را احراز کرده و در فهرست کشورهای مجاز قرار گرفته باشد.

فهرست کشورهای مجاز نیز دائمی نیست و کمیسیون اروپا اعلام کرده است که این فهرست حداقل هر دو سال یک‌بار به‌روزرسانی خواهد شد و کشورهایی که در ابتدا موفق به دریافت مجوز نشده‌اند، امکان درخواست مجدد خواهند داشت. بنابراین، حذف هند از فهرست پیشنهادی فعلی به معنای ممنوعیت قطعی و دائمی نیست، اما در صورت نهایی‌شدن مقررات بدون تغییر، صادرات قراضه فلزی اروپا به هند از مه ۲۰۲۷ با محدودیت جدی مواجه خواهد شد.

این تحول در بازار قراضه اروپا در شرایطی رخ می‌دهد که دسترسی به مواد اولیه ثانویه به یکی از مؤلفه‌های مهم سیاست صنعتی و کربن‌زدایی صنایع فولاد و آلومینیوم تبدیل شده است. هند نیز هم‌زمان به دنبال توسعه ظرفیت بازیافت داخلی و کاهش وابستگی به واردات است، اما فعالان صنعتی این کشور معتقدند جایگزین کردن سریع منابع اروپایی امکان‌پذیر نخواهد بود.