«خانه ریز» ابزار تأمین مالی است نه نسخه خانه‌دارشدن!

به گزارش نبض بورس، در شرایطی که خرید یک واحد مسکونی در تهران برای خانوار‌ها به سرمایه‌ای چندمیلیاردتومانی نیاز دارد، شهرداری تهران مدل جدیدی را با عنوان خانه ریز معرفی کرده است.

در این طرح جدید، هر مترمربع از یک ساختمان به ۱۰۰ قطعه کوچک تقسیم می‌شود. در واقع، هر واحد خانه ریز معادل ۰.۰۱ مترمربع (یعنی ۱۰۰ سانتی‌متر مربع) از زیربنای یک پروژه مشخص است.

طبق توضیحات نوید خاصه باف، مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های شهرداری تهران افراد می‌توانند طی یک دوره بلندمدت، حتی ۱۰ تا ۱۵ سال، به‌تدریج سهم خود را افزایش دهند و درنهایت مالک بخش یا تمامی یک واحد مسکونی شوند.

خانه ریز، ابزار تأمین مالی مسکن

هوشنگ فروغمند اعرابی، دکتری معماری و کارشناس بازار مسکن در خصوص خانه ریز گفت: طرح «خانه ریز» را باید بیشتر از جنس تأمین مالی دانست. اینکه یک مجموعه با جسارت به سراغ طراحی و اجرای چنین ابزار جدیدی رفته، در جای خود اقدامی مثبت است. طبیعی است که هر طرح تازه‌ای ممکن است نکات منفی یا کاستی‌هایی نیز داشته باشد، اما نباید صرفاً با رویکردی تدافعی با آن مواجه شد.

خانه ریز مردم را خانه‌دار می‌کند؟ پشت پرده طرح جدید شهرداری تهران چیست؟

در ادامه حتما بخوانید

وی توضیح داد: بااین‌حال، این طرح قرار نیست راه‌حل تأمین مسکن برای همه خانوار‌ها باشد و نمی‌توان آن را نسخه‌ای فراگیر برای کل بازار مسکن در نظر گرفت. «خانه ریز» بیشتر یک ابزار مالی محسوب می‌شود که می‌تواند در کنار سایر روش‌ها و راهبرد‌های تأمین مالی مورداستفاده قرار گیرد.

این کارشناس بازار مسکن توضیح داد: ممکن است درباره نام‌گذاری این طرح ملاحظاتی وجود داشته باشد و بتوان عنوان یا قالب متفاوتی برای آن در نظر گرفت. بااین‌حال، مسئله اصلی نام طرح نیست، بلکه باید کارکرد، سازوکار اجرایی و راه‌حل‌های پیش‌بینی‌شده برای ریسک‌های احتمالی آن بررسی شود. برای اجرای چنین ایده‌ای نیز می‌توان راهکار‌های مختلفی طراحی کرد.

این مدرس دانشگاه اظهار کرد: مهم‌ترین نکته این است که با ابزار جدیدی روبه‌رو هستیم؛ ابزاری که نمونه جاافتاده و گسترده‌ای از آن در بازار کشور نداریم؛ بنابراین، لازم است اجازه دهیم این طرح در عمل آزموده شود و در جریان اجرا، نقاط قوت و ضعف آن مشخص شود.

به گفته وی، این موضوع به معنای پذیرش بدون قیدوشرط طرح نیست. باید ارکان اجرایی، نحوه تأمین مالی، میزان ریسک، حقوق سرمایه‌گذاران و سازوکار‌های نظارتی آن به‌دقت بررسی شود.

هوشنگ فروغمند اعرابی اظهار کرد: یکی از مسائل اساسی این است که هنوز در سیاست‌گذاری کشور به‌صورت شفاف مشخص نکرده‌ایم که بازار مسکن را تا چه اندازه یک بازار آزاد و رقابتی می‌دانیم و حدود مداخله دولت در آن کجاست.

دولت نباید مستقیماً در قیمت‌گذاری دخالت

وی تشریح کرد: اگر مسکن را یک بازار کامل و رقابتی بدانیم، دولت نباید مستقیماً در قیمت‌گذاری دخالت کند. نقش دولت در چنین بازاری باید بیشتر بر تنظیم‌گری، تضمین کیفیت، تقویت ارکان بازار و اعمال نظارت کافی متمرکز باشد؛ نه اینکه بخواهد قیمت‌ها را به‌صورت دستوری تعیین کند.

چگونه خانه ریز بخریم؟

در ادامه حتما بخوانید

این کارشناس بازار مسکن افزود: بازار مسکن از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است و نمی‌توان برای همه این بخش‌ها یک نسخه واحد پیچید. برخی واحد‌های مسکونی ممکن است در چارچوب سیاست‌های حمایتی دولت ساخته یا عرضه شوند، اما در مقابل، برخی خانه‌ها، ویلا‌ها و واحد‌های تجاری نیز در بازاری آزاد و با قیمت‌گذاری غیردستوری معامله می‌شوند.

وی تأکید کرد: بنابراین باید میان مسکن حمایتی و بخش تجاری و سرمایه‌ای بازار تفکیک قائل شد. دولت می‌تواند در بخش‌های حمایتی نقش مستقیم‌تری داشته باشد، اما در بخش آزاد بازار، وظیفه اصلی آن باید ایجاد ساختار‌های شفاف، نظارت مؤثر و فراهم‌کردن زمینه حضور سرمایه‌گذاران باشد.

این مدرس دانشگاه گفت: این طرح می‌تواند به‌عنوان یک ابزار جدید تأمین مالی، در بوته آزمایش قرار گیرد. نمی‌توان پیش از اجرا، آن را به طور کامل رد یا موفقیتش را تضمین کرد. باید اجازه داد طرح در یک چارچوب کنترل‌شده و تحت نظارت اجرا شود تا میزان کارآمدی، ریسک‌ها و آثار آن بر بازار مشخص شود.

هوشنگ فروغمند اعرابی درنهایت اظهار کرد: درعین‌حال، نباید از این ابزار انتظار داشت که به‌تنهایی مشکل مسکن یا خانه‌دارشدن همه خانوار‌ها را حل کند. «خانه ریز» در بهترین حالت، یکی از ابزار‌های موجود در مجموعه سیاست‌های تأمین مالی مسکن خواهد بود، نه جایگزینی برای سیاست جامع مسکن.