اخبار فوری
از «بنزین گران نمیشود» تا نرخ ۸۷۲۰۰ تومانی!
بنزین ۸۷۲۰۰ تومانی در این استان | سهمیههای ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومانی چه میشوند؟
کد خبر: ۱۳۵۵۵۳
۲۲:۲۳
۱۴۰۵/۰۵/۲۱
در حالی که بحث افزایش قیمت بنزین بار دیگر به یکی از حساسترین موضوعات اقتصادی کشور تبدیل شده، اجرای طرح عرضه بنزین با نرخ تمامشده پالایشگاهی ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در استان کرمان، از تولد احتمالی نرخ چهارم بنزین خبر میدهد!
به گزارش نبض بورس،در حالی که طی ماههای گذشته بحث اصلاح قیمت بنزین، سهمیهبندی تازه و عرضه سوخت با نرخهای جدید بارها از سوی مسئولان مطرح و گاه تکذیب شده بود، حالا خبر تازهای از استان کرمان، معادله بنزین را وارد مرحلهای حساستر کرده است؛ مرحلهای که در آن، علاوه بر نرخهای ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومانی، پای نرخ چهارم یعنی بنزین با نرخ تمامشده پالایشگاهی، معادل هر لیتر ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان نیز به میان آمده است.
۱. نرخ اول: ۱۵۰۰ تومان (سهمیه ۶۰ لیتری)
۲. نرخ دوم: ۳۰۰۰ تومان (سهمیه ۵۰ لیتری)
۳. نرخ سوم: ۵۰۰۰ تومان (سهمیه ۴۰ لیتری استانی)
۴. نرخ چهارم: ۸۷۲۰۰ تومان (نرخ تمامشده پالایشگاهی برای مازاد مصرف)
دولت چهاردهم که از آذرماه سال گذشته نرخ سوم بنزین، یعنی نرخ ۵ هزار تومانی را در قالب سهمیه استانی رونمایی کرده بود، حالا با اجرای طرحی در استان کرمان، از عرضه بنزین بدون یارانه و با نرخ تمامشده پالایشگاهی خبر داده است؛ طرحی که اگرچه فعلاً در یک استان اجرا میشود، اما به دلیل فاصله بسیار زیاد نرخ جدید با قیمتهای فعلی بنزین، میتواند پیامدهای اقتصادی، روانی و حتی لجستیکی مهمی به همراه داشته باشد.
بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان؛ نرخ چهارم سوخت از راه رسید؟
در همین زمینه، علیاصغر ذاکری هرندی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان، از آغاز عرضه بنزین با نرخ تمامشده پالایشگاهی (۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان) در این استان خبر داد و اعلام کرد که این طرح از بامداد پنجشنبه ۲۱ مردادماه در ۲۰۴ جایگاه سوخت استان کرمان اجرایی میشود.
او با تشریح جزئیات این طرح گفت: بر اساس مصوبات ملی، علاوه بر ۱۱۰ لیتر سهمیه ملی بنزین، برای استان کرمان ۴۰ لیتر سهمیه استانی نیز در نظر گرفته شده است. به گفته وی، این سهمیه استانی در دو مرحله و در قالب دو سهمیه ۲۰ لیتری شارژ میشود؛ به این معنا که ابتدا ۲۰ لیتر در اختیار مشمولان قرار میگیرد و پس از اتمام سهمیه نخست، سهمیه دوم نیز فعال خواهد شد.
ذاکری هرندی در ادامه با اشاره به آغاز عرضه بنزین بدون یارانه در استان کرمان اظهار کرد که از ساعت ۲۴ چهارشنبه ۲۰ مردادماه، بنزین با نرخ تمامشده پالایشگاهی در جایگاههای سوخت استان در دسترس شهروندان قرار میگیرد. به گفته معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان، کارتهای جایگاههای سوخت استان نیز برای عرضه بنزین بدون یارانه آماده شدهاند و فرآیند عرضه این نوع بنزین در جایگاههای تعیینشده انجام خواهد شد.
این مقام مسئول همچنین از اختصاص سهمیه سوخت به دستگاههای خدمترسان، امدادی و انتظامی خبر داد و گفت: برای این دستگاهها به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر مسافت، هشت لیتر سهمیه سوخت در نظر گرفته شده است. این بخش از اظهارات ذاکری هرندی نشان میدهد اجرای طرح، فقط محدود به خودروهای شخصی نیست و برای دستگاههای عملیاتی و خدماتی نیز سهمیه جداگانهای تعریف شده است.
با اجرای این طرح، عملاً ساختار قیمت بنزین در کشور وارد وضعیت چهار نرخی میشود؛ وضعیتی که در آن، مصرفکننده ابتدا با سهمیه ۱۵۰۰ تومانی، سپس نرخ ۳۰۰۰ تومانی، بعد از آن سهمیه ۵۰۰۰ تومانی استانی و در نهایت، در صورت نیاز بیشتر، با نرخ تمامشده پالایشگاهی ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی مواجه خواهد شد.
به بیان دقیقتر، پلههای فعلی قیمت بنزین چنین تصویری دارد: ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ ۳۰۰۰ تومان، ۴۰ لیتر سهمیه استانی با نرخ ۵۰۰۰ تومان و در نهایت بنزین بدون یارانه با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان. همین فاصله قیمتی، این پرسش را جدیتر میکند که آیا دولت در حال آزمون یک الگوی تازه برای مدیریت مصرف بنزین است یا صرفاً به دنبال اجرای محدود یک طرح استانی در کرمان؟
اهمیت خبر از آنجاست که سالهاست بحث واقعیسازی قیمت بنزین در اقتصاد ایران مطرح است. موافقان افزایش قیمت، از بار سنگین یارانه انرژی، ناترازی بنزین، رشد مصرف و قاچاق سوخت سخن میگویند؛ در مقابل، مخالفان تأکید دارند که واقعیسازی قیمت سوخت بدون واقعیسازی دستمزدها، اصلاح نظام حملونقل عمومی و کنترل تورم، میتواند به فشار مستقیم بر معیشت خانوارها منجر شود.
در این میان، اجرای نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی در کرمان، بیشتر از آنکه یک تغییر ساده در جدول قیمتها باشد، شبیه یک «سیگنال قیمتی» بزرگ به بازار و افکار عمومی است؛ سیگنالی که میتواند انتظارات تورمی را تحریک کند، بهویژه در شرایطی که فعالان بازارهای مالی، حملونقل، کالاهای اساسی و خدمات، هرگونه تغییر در حاملهای انرژی را با حساسیت بالا دنبال میکنند.
سوال مهم از تیم اقتصادی دولت چهاردهم
از سوی دیگر، اجرای طرح در یک استان خاص، پرسش مهم دیگری را هم ایجاد میکند: دولت برای جلوگیری از تبعات اجرایی این مدل چه برنامهای دارد؟ وقتی در استان کرمان بنزین بدون یارانه با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان عرضه شود، اما در استانهای همجوار همچنان نرخهای پایینتر در دسترس باشد، آیا احتمال شکلگیری جابهجایی تقاضا، فشار بر کارتهای سوخت، یا حتی قاچاق معکوس سوخت از استانهای دیگر به کرمان وجود ندارد؟
پرسش مهمتر این است که آیا کرمان، پایلوت اجرای طرحی بزرگتر در سطح کشور است؟ اگر پاسخ مثبت باشد، باید مشخص شود دولت چه زمان و با چه الگوی ارتباطی قصد دارد جامعه را در جریان جزئیات قرار دهد. اگر پاسخ منفی است، باید توضیح داده شود چرا استانی شدن نرخ بنزین با چنین فاصله قیمتی گستردهای آغاز شده و سازوکار کنترل آثار جانبی آن چیست.
این خبر در حالی منتشر شده که پیشتر اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی، گفته بود دولت قصد گران کردن بنزین را ندارد. او از الگویی سخن گفته بود که بر اساس آن، سهمیه مشخصی از انرژی به هر فرد اختصاص مییابد و هر فرد باید مازاد نیاز خود را در بازار و با قیمت کشفشده آزاد خریداری کند. حالا عرضه بنزین با نرخ تمامشده پالایشگاهی در کرمان، بار دیگر این پرسش را زنده کرده که فاصله میان «سهمیه انرژی» و «بنزین آزاد با نرخ تمامشده» دقیقاً چگونه قرار است پر شود؟
یادآوری صحبت های سخنگوی دولت!
همچنین نباید از تناقضهای سخنگوی دولت در روزهای اخیر درباره بنزین عبور کرد. در حالی که افکار عمومی و فعالان اقتصادی با دقت کوچکترین سیگنالهای مربوط به حاملهای انرژی را رصد میکنند، تغییر موضع سخنگوی دولت در فاصله کمتر از یک هفته، پرسشبرانگیز شد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در ۲۹ تیرماه اعلام کرده بود که دولت هیچ برنامهای برای افزایش قیمت بنزین ندارد؛ اما در سوم مردادماه، با اشاره به بنزین یارانهای، ناترازی بنزین و ضرورت تصمیمگیری درباره راهبردهای جدید، از قطعی بودن تغییر در سیاستهای بنزینی، اعم از قیمت یا سهمیه، سخن گفت.
اکنون با آغاز عرضه بنزین ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی در کرمان، این پرسش جدیتر از قبل مطرح است: آیا دولت در حال حرکت به سمت بنزین چهار نرخی است؟ آیا کرمان نخستین ایستگاه اجرای سراسری این مدل خواهد بود؟ و مهمتر از همه، دولت برای مهار آثار تورمی، کنترل فشار بر معیشت و جلوگیری از اختلال در نظام توزیع سوخت چه برنامهای دارد؟
بنزین ۸۷ هزار تومانی، حتی اگر فقط برای مازاد مصرف باشد، عدد کوچکی نیست؛ نه برای باک خودروها، نه برای روان بازار و نه برای حافظه اقتصادی جامعه.
ارسال نظر
