سهمیه بنزین کمتر شد| افزایش قیمت رسمی در راه است؟
به گزارش نبض بورس، ناترازی سوخت در کشور، به واسطه شکاف عمیق میان تولید و مصرفی فزاینده، مدتهاست که بهعنوان یکی از چالشهای ساختاری اقتصاد ملی مطرح است.
جرقه تغییرات قیمتی، به مصوبه آذرماه سال گذشته هیئت وزیران بازمیگردد؛ مصوبهای که بر اساس آن مقرر شده بود قیمت بنزین آزاد بهصورت فصلی و بر اساس درصدی از قیمت خرید پالایشگاهی بهروزرسانی شود.
اگرچه قرار بود گام اول این اصلاحات قیمتی در بهار ۱۴۰۵ برداشته شود، اما تشدید تنشها، جنگ و سایر شرایط ایجاد شده این موضوع را تعویق انداخت. با فروکشکردن نسبی شرایط در تابستان جاری، سران قوا باتوجهبه بحران ذخایر راهبردی کشور، نرخ سوم بنزین (نرخ کارت آزاد جایگاهها برای مصارف نامتعارف) را به ۵ هزار تومان افزایش دادند.
بنزین گران میشود؟
به عقیده کارشناسان این موضوع میتواند درآمد دولت را بهصورت قابلتوجهی افزایش دهد. ازسویدیگر به گفته سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور بر اساس تمهیدات جهت تسهیل در سوخترسانی برای زائرین اربعین، میزان سوختگیری با کارت آزاد جایگاهها در سه استان خوزستان، ایلام و کرمانشاه از ۱۵ لیتر به ۳۰ لیتر افزایش یافت و این موضوع در کوتاهمدت میتواند نقدینگی قابلتوجهی در پی داشته باشد.
تغییرات سهمیه دوم
طبق آمارهای رسمی، نیاز بیش از ۷۰ درصد مالکان خودروها از طریق سهمیههای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی تأمین میشود و این بخش از جامعه تغییر قیمتی را تجربه نخواهند کرد.
نقطه تمرکز طرح جدید، کنترل مصرف ۳۰ درصد دیگر یعنی خودروهایی که ماهانه بیش از ۱۱۰ لیتر مصرف دارند است.
بر اساس سازوکار جدید توزیع به سهمیه اول ۶۰ لیتر با نرخ ترجیحی ۱۵۰۰ تومان (بدون تغییر) باقی ماند.
سهمیه دوم، این سهمیه که پیشازاین ۱۰۰ لیتر بود، در ایام تنشها به ۷۰ لیتر و اکنون با کاهش مجدد به ۵۰ لیتر با نرخ ۳ هزار تومان رسیده است.
نرخ سوم (کارت آزاد جایگاه): مصارف مازاد بر ۱۱۰ لیتر (سهمیه اول + دوم) با نرخ ۵ هزار تومانی کارت جایگاهها محاسبه خواهد شد که هدف آن کاهش تقاضا به میزان ۶ میلیون لیتر در روز است.
تناقض در مواضع بنزینی
سخنگوی دولت با تأیید کاهش ظرفیتهای تولید بنزین در پی آسیبهای وارده به زیرساختها، بر لزوم مدیریت مصرف تأکید کرده و میگوید: «مجاز نیستیم منابع آیندگان را به چیزی تبدیل کنیم که منجر به آلودگی و بیماری شود.»
بااینحال، وی تصریح کرده که هنوز تصمیم جمعبندیشده نهایی برای تغییرات گسترده در قیمت پایه اتخاذ نشده است.
در همین حال، فضای بهارستان نشاندهنده مخالفت شدید نمایندگان با هرگونه شوک قیمتی است. تذکرهای پیاپی نمایندگانی، چون حسینعلی حاجیدلیگانی و حسن نتاج مبنی بر ناهمخوانی گرانی بنزین با معیشت مردم، بازتابدهنده نگرانیها از تسری تورم سوخت به سایر کالاها است.
ازسویدیگر، علی نیکزاد، نایبرئیس مجلس، با استناد به جلسات مشترک با داوود پورمحمدی، رئیس سازمان برنامهوبودجه، مدعی شده که سناریوی افزایش قیمت بنزین منتفی شده و دولت صرفاً به سمت «جابجایی و اصلاح سهمیهها» حرکت خواهد کرد.
گرانی بنزین منطقی است؟
بر اساس مصوبه دولتی قیمت بنزین در ایران ارزان است و کارشناسان عقیده دارند که همین موضوع باعث شده قاچاق بنزین به صورت قابل توجهی در کشور افزایش یابد.
حال اگر اسفند ماه جنگی رخ نمیداد، افزایش قیمت بنزین باید پیش از این موضوع اجرایی میشد و اکنون دومین مرحله افزایش قیمت بنزین را تجربه میکردیم.