کد خبر: ۱۳۲۹۹۴
۱۵:۴۳
۱۴۰۵/۰۴/۱۴

چرا دلارِ ارزان، سفره‌ها را ارزان نمی‌کند؟ رمزگشایی از یک پارادوکس اقتصادی

چشبندگی قیمت
کد خبر: ۱۳۲۹۹۴
۱۵:۴۳
۱۴۰۵/۰۴/۱۴
در حالی که نمودارهای بازار ارز و طلا با شیبی تند به سمت پایین حرکت می‌کنند و از قله‌های قیمتی فاصله می‌گیرند، اما در سبد خرید مردم، خبری از کاهش قیمت‌ها نیست. این تناقض آشکار میان کاهش نرخ ارز و ثبات (یا حتی افزایش) قیمت کالاها و خدمات، سوال بزرگی را در ذهن مخاطبان ایجاد کرده است: چرا قیمت‌ها با دلار پایین نمی‌آیند؟

به گزارش نبض بورس، بازار ارز و طلا در هفته‌های اخیر روی دورِ کاهش قیمت چرخیده است، اما در کفِ بازار و فروشگاه‌های محل، خبری از ریزش قیمت‌ها نیست. برای بسیاری از مردم این تناقض عجیب است: «چرا با بالا رفتنِ دلار، همه چیز در عرض چند ساعت گران می‌شود، اما وقتی دلار به پایین برمی‌گردد، کالاها و خدماتِ معیشتی انگار به صندلی‌شان میخکوب شده‌اند و حاضر به عقب‌نشینی نیستند؟» پاسخ این پرسش در یک مفهوم کلیدی اقتصادی نهفته است که کارشناسان آن را «چسبندگی قیمت‌ها» می‌نامند؛ پدیده‌ای که اجازه نمی‌دهد ترمزِ تورم به این سادگی‌ها کشیده شود.

چرا آسانسورِ قیمت‌ها فقط دکمه «بالا» دارد؟

در اقتصاد پدیده‌ای داریم به نام «چسبندگی قیمت»؛ به این معنا که قیمت‌ها در برابر تغییراتِ کاهشی، مقاومت نشان می‌دهند. برخلافِ تصور عمومی که فکر می‌کنند قیمت‌ها مثل یک توپِ رها شده با ریزش دلار پایین می‌ریزند، قیمت کالاها بیشتر شبیه به یک مایع غلیظ هستند که به‌سختی جریان پیدا می‌کنند. وقتی دلار جهش می‌کند، «انتظارات تورمی» باعث می‌شود فروشنده قیمت را بلافاصله بالا ببرد، اما وقتی دلار پایین می‌آید، هیچ انگیزه ساختاری برای فروشنده وجود ندارد که قیمت را به همان سرعت کاهش دهد، مگر اینکه مطمئن باشد این کاهشِ قیمت، پایدار است.

چسبندگی قیمت

هزینه‌های ثابت؛ سدِ محکم در برابرِ کاهش قیمت

بسیاری از مردم فکر می‌کنند قیمت نهایی کالا فقط تابعِ قیمتِ دلار است، اما در واقعیت، هزینه‌های ثابتِ تولید مثلِ «اجاره‌بهای فروشگاه»، «حقوق پرسنل»، «هزینه حمل‌ونقل» و «قبوض انرژی» در ایران عملاً چسبندگی دارند. یعنی وقتی دلار ۱۰ درصد ارزان می‌شود، آیا اجاره مغازه یا دستمزد کارگرِ یک سوپرمارکت هم ۱۰ درصد ارزان شده است؟ پاسخ منفی است. از آنجایی که این هزینه‌های جانبیِ تولیدکننده کاهش نیافته، او هم توانِ کاهش قیمت نهایی را ندارد، چون در صورت کاهش، عملاً دچار زیان می‌شود.

ترس از ضرر؛ عامل اصلی در «فریزِ قیمت» توسط فروشندگان

یک فروشنده یا تولیدکننده همیشه با این ترسِ منطقی روبه‌رو است که: «اگر امروز کالا را ارزان بفروشم و فردا دلار دوباره جهش کند، با پولِ حاصل از این فروش نمی‌توانم جنسِ جدید جایگزین کنم.» در اقتصاد ایران به دلیل نوساناتِ متناوب، فعالان اقتصادی همیشه «بدترین سناریو» را در نظر می‌گیرند. این «عدم اطمینانِ بلندمدت»، باعث می‌شود فروشندگان ترجیح دهند کالا را با قیمت بالا نگه دارند تا دچار «شوکِ جایگزینی کالا» نشوند. در واقع، گرانیِ امروز، بیمه فروشندگان در برابرِ نااطمینانی‌های فرداست.

چه زمانی می‌توان انتظارِ ارزان شدن داشت؟

واقعیت تلخ این است که با نوساناتِ کوتاه‌مدتِ ارزی، «چسبندگی قیمت‌ها» شکسته نمی‌شود. بازار کالا و خدمات زمانی به کاهش قیمت ارز واکنشِ مثبت (کاهش قیمت) نشان می‌دهد که فعالان اقتصادی به «ثباتِ نرخ ارز» در یک بازه زمانی طولانی اعتماد کنند. تا زمانی که قیمت دلار به صورتِ «سینوسی» بالا و پایین می‌رود، انتظاراتِ تورمی زنده می‌ماند و فروشندگان همچنان ترجیح می‌دهند قیمت‌ها را در قله نگه دارند. تنها «ثباتِ پایدار» است که می‌تواند این چسبندگی را از بین ببرد و اجازه دهد قدرت خریدِ مردم تا حدی ترمیم شود.

ارسال نظر
captcha

گزارش تصویری روز سوم نمایشگاه بورس، بانک و بیمه

گزارش تصویری رونمایی از حافظ تریدر

تقاضای صف چیست؟ بررسی سفارش‌های خرید در صف بورس

پیش بینی قیمت طلا | طلای جهانی تا کجا خواهد ریخت؟

عرضه صف چیست؟ بررسی مفهوم عرضه در صف خرید و تأثیر آن بر معاملات

قاچاق دام/ قیمت ارزان در برابر کیفیت بالا

گرانی روغن موتور و لاستیک وارد فاز جدیدی شد!

مهم‌ترین اخبار کدال تا امروز ۲۹ آبان ۱۴۰۵ | از افزایش سرمایه ۵۵۳ درصدی نماد بانکی تا جهش ۱۰۰ درصدی نرخ نماد غذایی؛ کرماشا و اخابر چه کردند؟

افزایش نرخ ۱۳ نماد بورسی در یک هفته؛ کدام شرکت‌ها قیمت محصولات خود را بالا بردند؟

تغییر مهم در معاملات بورس در راه است؟ | توقف یک‌ساعته نمادها و اختیار معامله شاخص کل و افزایش دامنه نوسان

آغاز فینال تورنمنت ملی گیم همراه اول با جوایز میلیاردی

اخبار مهم بورس فردا شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | از تغییر دامنه نوسان تا افزایش نرخ محصولات بورسی

معرفی راهکارهای شهر هوشمند همراه اول در نمایشگاه CITEX

پیش‌بینی بورس فردا شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | بورس صعودی خواهد بود؟

میزان سود نمادهایی که این هفته مجمع داشتند؛ سود مجامع این هفته چه زمانی واریز می شود؟

شروع مجدد تولید کریستال ملامین شاروم

سود خالص «ثغرب» ۵۵ درصد کاهش یافت

پیش‌بینی بورس فردا شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | بورس صعودی خواهد بود؟

اخبار مهم بورس فردا شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | از تغییر دامنه نوسان تا افزایش نرخ محصولات بورسی

تغییر مهم در معاملات بورس در راه است؟ | توقف یک‌ساعته نمادها و اختیار معامله شاخص کل و افزایش دامنه نوسان

آزادسازی قیمت روغن موتور؛ کدام صندوق بورسی بیشتر سود می‌برد؟

۱۰ نماد بورسی و ۵ نماد فرابورسی در لیست هشدار؛ کدام نماد‌ها در آستانه تعلیق‌اند؟

شترمرغ‌ها در بورس! | چرا بعضی سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند نبینند؟

مهم‌ترین اخبار کدال تا امروز ۲۹ آبان ۱۴۰۵ | از افزایش سرمایه ۵۵۳ درصدی نماد بانکی تا جهش ۱۰۰ درصدی نرخ نماد غذایی؛ کرماشا و اخابر چه کردند؟

افزایش نرخ ۱۳ نماد بورسی در یک هفته؛ کدام شرکت‌ها قیمت محصولات خود را بالا بردند؟

جدول بازدهی ۲۸ عرضه اولیه | شیفته با ۱۶۲٪ رکورد زد؛ ۸ عرضه اولیه بالای ۱۰۰٪ سود دادند

شیر ۶۸ هزار تومان شد؛ کدام صندوق‌های بورسی بیشتر از این افزایش نرخ اثر می‌گیرند؟

تقاضای صف چیست؟

عرضه صف چیست؟

جمع شدن صف چیست؟

رنج منفی چیست؟

رِنج مثبت چیست؟

معامله عمده چیست؟

معامله بلوکی چیست؟

کد به کد حقوقی به حقیقی چیست؟

کد به کد چیست؟

اسپرد خرید و فروش چیست؟

مظنه چیست؟

ارزش سفارش چیست؟

سفارش‌های خرید و فروش چیست؟

حجم سفارش چیست؟

ردیف های سفارش چیست؟

سرخطی چیست؟

صف فروش چیست؟

صف خرید چیست؟

میانگین حجم ماه چیست؟

حجم مبنا چیست؟

حجم مشکوک چیست؟

نسبت خرید به فروش چیست؟

خروج پول حقوقی چیست؟

ورود پول حقوقی چیست؟

خروج پول حقیقی چیست؟

ورود پول حقیقی چیست؟

قدرت خریدار به فروشنده چیست؟

سرانه فروش چیست؟

سرانه خرید چیست؟

حجم فروش چیست؟

حجم خرید چیست؟

تعداد فروشندگان چیست؟

تعداد خریداران چیست؟

تعداد معاملات چیست؟

ارزش معاملات چیست؟

حجم معاملات چیست؟

دامنه نوسان چیست؟

کمترین قیمت چیست؟

بیشترین قیمت چیست؟

قیمت دیروز چیست؟

اولین قیمت چیست؟

قیمت پایانی چیست؟

قیمت آخرین معامله چیست؟

دیده‌بان بازار چیست؟

TSETMC چیست؟

تابلوخوانی چیست؟

تابلوی معاملاتی چیست؟

نماد معاملاتی چیست؟

سهامدار کیست؟

سهم چیست؟