بازگشت نرخ طلای سیاه به مدار نزول
به گزارش نبض بورس، ریزش سنگین قیمتها در بازار جهانی انرژی در دومین روز هفته نیز با شتاب بیشتری ادامه یافت؛ به طوری که قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا در معاملات روز سهشنبه به محدودۀ ۷۳ دلار در هر بشکه عقبنشینی کرد و نفت خام برنت دریای شمال نیز کانال مهمی را واگذار کرد و به زیر ۷۷ دلار در هر بشکه فرو ریخت. این دومین شوک متوالی به بازار بود؛ چرا که هر دو شاخص بینالمللی در معاملات روز دوشنبه نیز ریزش صریح و بیش از ۳ درصدی را تجربه کرده بودند و اکنون در کمترین سطوح قیمتی خود طی سه ماۀ اخیر ایستادهاند
فشار نزولی بر ساختار بازار نفت زمانی تشدید شد که پالسهای مشخصی از پیشرفت اولیه در مذاکرات دوجانبه ایران و آمریکا در سوئیس روی میز معاملهگران قرار گرفت. در این میان، برگ برندۀ ریزش قیمتها، اعطای مجوز ویژه و ۶۰ روزه از سوی ایالات متحده برای فروش نفت ایران در بازارهای بینالمللی بود؛ اقدامی که انتظارات را برای تزریق پرشتاب عرضه به بازار جهانی به اوج رساند و به عنوان کاتالیزور اصلی سقوط قیمتها عمل کرد.
همزمان با این رویداد دیپلماتیک، گزارشهای دریافتی از کاهش ملموس تنشها در لبنان در قالب یک توافق گستردهتر حکایت دارد؛ رویدادی که به نوبۀ خود دغدغههای امنیتی معاملهگران دربارۀ احتمال اختلال در زنجیرۀ تأمین انرژی خاورمیانه را از بین برد و بر سرعت ریزش قیمتها افزود.
در حال حاضر، کانون توجه فعالان بازار بر وضعیت استراتژیک صادرات از تنگۀ هرمز متمرکز شده است. شواهد عینی نشان میدهد جریان انتقال طلای سیاه از این گذرگاه حیاتی به تدریج در حال بازگشت به شرایط عادی است. دادههای رسمی رصد تردد نفتکشها نیز این موضوع را تأیید میکند؛ چرا که در معاملات روز دوشنبه دستکم دو نفتکش غولپیکر حامل نزدیک به ۲ میلیون بشکۀ نفت به سلامت از این مسیر عبور کردند. این عبور موفق، آن هم پس از افت محسوس ترافیک دریایی در روز یکشنبه و نگرانیهای شدید پیرامون امنیت کشتیرانی، سیگنال صریحی از بازگشت ثبات به منطقه بود.
در کنار فروکش کردن ریسکهای سیاسی، بالا آمدن حجم صادرات کشورهای منطقه نیز فشار بر خاستگاه قیمتها را دوچندان کرده است. کشورهایی مانند امارات متحدۀ عربی و کویت با فعالسازی و بهرهگیری هوشمندانه از مسیرهای جایگزین صادراتی، حجم عرضه خود را در سطح بالا حفظ کردهاند. از سوی دیگر، آمارها نشان میدهد ایران تنها طی هفتۀ گذشته بیش از ۳۰ میلیون بشکه نفت به بازارهای جهانی ارسال کرده که خود یک محرک نزولی قدرتمند برای بازار محسوب میشود.
با وجود غلبه کامل فاکتورهای مربوط به مازاد عرضه بر اتمسفر بازار، برخی اختلافات سیاسی در حاشیه مذاکرات همچنان پابرجا است. برنامه هستهای ایران یکی از محورهای اصلی پیچیدگیهای گفتوگوها است؛ این پرونده پس از آن بار دیگر رسانهای شد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، مدعی موافقت تهران با پذیرش دوباره بازرسان هستهای شد؛ ادعایی که البته بلافاصله و با لحنی صریح از سوی مقامات ایرانی رد شد.
از سوی دیگر، معاملهگران تحولات مربوط به ذخایر نفت آمریکا را نیز با دقت رصد میکنند. بر اساس نظرسنجی خبرگزاری رویترز، تحلیلگران پیشبینی میکنند ذخایر نفت خام، بنزین و فرآوردههای تقطیری ایالات متحده در هفته گذشته با کاهش همراه بوده باشد؛ عاملی که در شرایط عادی بازار میتوانست به عنوان یک اهرم حمایتی از قیمتها عمل کند.
همچنین آمارهای رسمی تأیید میکند که حجم ذخایر استراتژیک نفت آمریکا در هفتۀ گذشته به ۳۳۱.۲ میلیون بشکه رسیده که پایینترین سطح ثبتشده از ژوئن ۱۹۸۳ میلادی تاکنون است. با این حال، در شرایط کنونی، اتمسفر بازار بیش از هر چیز تحت تأثیر چشمانداز فزونی عرضه و افت چشمگیر تنشهای ژئوپلیتیکی قرار دارد؛ عواملی که دست به دست هم دادند تا نفت را به کف قیمتی سهماهه هدایت کنند.