فشار جدید اروپا بر زنجیرۀ فولاد

به گزارش نبض بورس، اتحادیه اروپا در تازه‌ترین اصلاحات مقررات کربنی واردات اروپا (CBAM)، دامنه شمول این مقررات را به طیف گسترده‌تری از محصولات فولادی و فولادمحور گسترش داد؛ تصمیمی کلیدی که می‌تواند جریان تجارت، ساختار تقاضا و الگوی مصرف فولاد در بازار این قاره را به‌طور چشمگیری دگرگون کند.

بر اساس توافق اولیۀ میان نهادهای اروپایی، علاوه بر فولاد و محصولات پایه، شمار زیادی از کالاهای پایین‌دستی و مصرف‌کنندۀ فولاد نیز تحت پوشش مقررات کربنی واردات اروپا قرار خواهند گرفت. این تصمیم با هدف جلوگیری از انتقال انتشار کربن به حلقه‌های بعدی زنجیرۀ ارزش و جلوگیری از دور زدن مقررات زیست‌محیطی اتخاذ شده است.

فعالان بازار معتقدند توسعۀ دامنه مقررات کربنی واردات اروپا به محصولات فولادمحور، هزینه‌های انطباق و گزارش‌دهی را برای صادرکنندگان افزایش داده و می‌تواند بخشی از تقاضای وارداتی اروپا را به سمت تولیدکنندگان دارای ردپای کربنی پایین‌تر سوق دهد. در نتیجه، رقابت در بازار فولاد اروپا بیش از گذشته بر مبنای شاخص‌های زیست‌محیطی و میزان انتشار کربن شکل خواهد گرفت.

همچنین با سختگیرانه‌تر شدن فرآیندهای راستی‌آزمایی، واردکنندگان اروپایی از این پس ناچار خواهند بود اطلاعات دقیق‌تر و مستندتری دربارۀ منشأ مواد اولیه، میزان دقیق انتشار کربن و ساختار زنجیرۀ تولید محصولات فولادی ارائه کنند؛ موضوعی که دسترسی برخی از صادرکنندگان سنتی به بازار اروپا را دشوارتر کرده و حجم مبادلات فولادی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

کارشناسان بر این باورند که اجرای گسترده‌تر مقررات کربنی واردات اروپا در میان‌مدت موجب افزایش تقاضا برای فولاد سبز و محصولات کم‌کربن خواهد شد. از سوی دیگر، تولیدکنندگانی که هنوز موفق به کاهش انتشار کربن در فرآیند تولید نشده‌اند، با فشار بیشتری برای حفظ سهم بازار خود در اروپا مواجه خواهند شد.

در همین حال، انجمن فولاد اروپا (یوروفر) ضمن استقبال از گسترش پوشش محصولات فولادی در CBAM اعلام کرده است که حدود ۲۰۰ ردیف کالایی جدید مرتبط با فولاد به این سازوکار اضافه شده‌اند. با این حال، این انجمن معتقد است هنوز بخشی از محصولات مصرف‌کننده فولاد خارج از دامنه مقررات قرار دارند و همچنان امکان دور زدن برخی محدودیت‌ها وجود دارد.

بر اساس این اصلاحات، اتحادیۀ اروپا علاوه بر تشدید الزامات نظارتی و گزارش‌دهی، مکانیزم‌های جدیدی برای مقابله با جابه‌جایی کربن و انتقال محصولات کم‌کربن به بازار اروپا در نظر گرفته است. همچنین از سال ۲۰۲۷ واردکنندگان مشمول باید بخشی از انتشار کربن نهفته در واردات خود را از طریق گواهی‌های مقررات کربنی واردات اروپا پوشش دهند.

به اعتقاد تحلیلگران، مجموعۀ این تغییرات می‌تواند در کوتاه‌مدت هزینۀ تجارت فولاد با اروپا را افزایش دهد، اما در بلندمدت مسیر بازار را به سمت مصرف بیشتر فولادهای کم‌کربن و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های سبز هدایت خواهد کرد.