ناپدید شدن دو غول فولاد؛ چه بلایی سر بازار آمد؟

به گزارش نبض بورس به نقل از کیان لایو، قبل از حملات به دو شرکت مهم صنعت فولاد، زنجیره فولاد نسبتا موازنه بود و مشکل جدی در تامین مواد در بالادست و پایین دست زنجیره وجود نداشت. اگرچه در برخی محصولات مانند ورق گرم کسری داشتیم اما با واردات، کسری قابل رفع بود. در شرایط پس از جنگ، صنعت فولاد ابعاد کوچکتری دارد و حذف موقت فولاد مبارکه و خوزستان، تاثیر با اهمیتی بر سیاست های فروش دو شرکت چادرملو و گهرزمین خواهد گذاشت و باعث ایجاد مازاد مواد معدنی به ویژه کنسانتره خواهد شد. علاوه بر چالش مازاد مواد معدنی در شرکت های مرکز کشور، مشکل جدی‌تر برای شرکت‌‍های مستقر در سنگان میباشد که به آن خواهیم پرداخت.

تضعیف زنجیره میانی با حذف تولید اسلب

علاوه بر تغییرات در عرضه و تقاضا محصولات بالا دست زنجیره، از دست رفتن قسمت عمده تولید اسلب کشور، بخش میانی و در نتیجه محصولات نهایی فولادی را به شکل جدی تضعیف میکند. در واقع بخش مهمی از اسلب کشور توسط شرکت‌های فولاد مبارکه و فولاد خوزستان تامین می‌شد. با عدم تولید این دو شرکت، تامین اسلب برای سایر ورق سازان با مشکل جدی رو به رو خواهد شد.

تغییر سیاست فروش چادرملو و گهرزمین

چادرملو و گهرزمین دچار تحول در سیاست‌های فروش خواهند شد

فولاد مبارکه و فولاد خوزستان پیش‌تر و در مجموع، ۱۲ میلیون تن کنسانتره و ۶ میلیون تن گندله مصرف می‌کردند. حذف دو مصرف‌کننده بزرگ از کنسانتره و گندله منطقه سنگان، وضعیت کمبود عرضه مواد اولیه را به مازاد عرضه تغییر می‌دهد. این مهم، صادرات مواد اولیه به خصوص از منطقه سنگان را تسهیل خواهد کرد. همچنین کاهش تقاضای محصول منطقه سیرجان به نفع شرکت‌های باقیمانده به خصوص فولاد کاوه و فولاد هرمزگان تمام خواهد شد.

مرکز کشور و سیرجان؛ کانون تغییرات عرضه و تقاضا

منطقه مرکز کشور و منطقه سیرجان، مهم ترین تامین کننده‌های مواد اولیه برای شرکت‌های فولادی هستند. فولادمبارکه بخش مهمی از مواد اولیه مورد نیاز خود را از مرکز کشور تامین میکند. به ترتیب چادرملو و گهرزمین سهم 50% و 19% از تامین کنسانتره فولاد مبارکه دارند.

بیشترین ضربه را از محل فولاد مبارکه شرکت چادرملو و شرکت سنگان فولاد مبارکه خواهند خورد. در واقع حدود 3 تا 4 میلیون تن از تقاضای کنسانتره چادرملو به واسطه حذف فولاد مبارکه از بین خواهد رفت.

بنابرین از محل حذف فولاد خوزستان، حدود 1.5 میلیون تن از تقاضای کنسانتره چادرملو کاهش خواهد یافت. در مجموعه حدود 5 میلیون تن کاهش تقاضای کنسانتره برای چادرملو و حدود 2 تا 3 میلیون تن برای گهرزمین رخ خواهد داد که انتظار داریم ضریب کنسانتره در مرکز کشور کاهش جدی تا 14% را داشته باشد.

دو شرکت در گذشته نشان داده اند پتانسیل بالایی برای صادرات کنسانتره دارند. در صورت رفع مشکل صادرات، شاهد افزایش صادرات مواد معدنی به ویژه کنسانتره خواهیم بود.

بحران مضاعف در منطقه سنگان

منطقه سنگان از جمله بزرگ‌ترین ذخایر سنگ آهن کشور است اما به دلیل مسافت بالا تا تولیدکنندگان اصلی فولاد، توان رقابت آن کاهش یافته است.

فولاد مبارکه ۷٪ کنسانتره و ۹۱٪ گندله خود را از سنگان تأمین کرده و فولاد خوزستان نیز ۳۰٪ کنسانتره و ۶۶٪ گندله را از این منطقه دریافت می‌کند.

با ابهام در تقاضای ۵ میلیون تنی، عرضه منطقه سنگان در داخل تقاضای کافی نخواهد داشت. همچنین، هزینه ۲۵ تا ۳۰ دلاری حمل تا بنادر صادراتی، توجیه اقتصادی صادرات را کاهش می‌دهد.

در این وضعیت، تنها راهکار فروش با تخفیف بیشتر یا صادرات با حاشیه سود پایین است که در نهایت منجر به کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان سنگان خواهد شد.

نقش حیاتی پروژه نورد گرم گل‌گهر

در غیاب ۹ میلیون تن تولید اسلب و ۶ میلیون تن ورق گرم مبارکه، کمبود ورق به شکل بی‌سابقه‌ای تشدید می‌شود.

تنها راه جبران، واردات و بهره‌برداری از طرح ورق گل‌گهر است. این پروژه در بهترین حالت ۳ میلیون تن تولید خواهد داشت که بسیار کمتر از نیاز کشور است.

برآورد ارزش جایگزینی

ارزش جایگزینی واحدهای از بین رفته بیش از 8 میلیارد دلار میباشد

• فولاد خوزستان: حدود ۱.۸ تا ۲ میلیارد دلار + ۱.۵ میلیارد دلار زیرمجموعه‌ها
• فولاد مبارکه: حدود ۴.۵ میلیارد دلار خطوط تولید + ۱ میلیارد دلار نیروگاه‌ها + ۵ میلیارد دلار زیرمجموعه‌ها
  مجموع: حدود ۱۰.۵ میلیارد دلار

چالش صنایع پایین‌دستی

شرکت‌های پایین دست وابستگی شدیدی به فولاد مبارکه دارند

صنایع ورق گالوانیزه، لوله‌سازی و غلتک‌سازی با چالش جدی تامین مواد اولیه و فروش مواجه خواهند شد.

وضعیت شرکت‌های مصرف‌کننده ورق

• شرکت فجر: وابستگی تقریبا 100% به فولاد مبارکه و موجودی فعلی برای یک فصل
• شرکت فسپا: موجودی برای حدود دو ماه و برنامه واردات از روسیه و چین

افت فروش در صنعت غلتک‌سازی

شرکت چدن در تامین مواد اولیه مشکلی ندارد، اما فروش آن به شدت وابسته به فولاد مبارکه است.

حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد سود از صادرات و ۲۵ درصد از زیرمجموعه تأمین می‌شود، اما در مجموع حدود ۵۰٪ سود شرکت وابسته به فولاد مبارکه است.