بررسی رابطه شاخص کل و روند قیمت سهام؛ چرا نباید تنها به شاخص کل تکیه کنیم؟

به گزارش نبض بورس، یکی از پرسش‌های رایج میان فعالان بازار سرمایه این است که برای تحلیل روند حرکتی یک سهم، آیا باید تنها شاخص کل را مبنا قرار دهیم؟ پاسخ کوتاه این است: خیر. شاخص کل تنها یکی از ابزارهای تحلیل شرایط کلی بازار است و استفاده از آن بدون در نظر گرفتن سایر شاخص‌ها می‌تواند تصویر نادرستی از وضعیت سهم ارائه دهد.

برای درک دقیق‌تر این موضوع، ابتدا باید بدانیم شاخص کل چگونه محاسبه می‌شود. برخلاف تصور بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار، شاخص کل یک میانگین ساده از قیمت سهام نیست؛ بلکه میانگین تغییرات قیمت شرکت‌ها با وزن ارزش بازار آن‌ها را نشان می‌دهد. به بیان ساده‌تر، شرکت‌های بزرگ با ارزش بازار بیشتر، تأثیر بسیار بالاتری نسبت به شرکت‌های کوچک دارند و نوسان سهام کوچک تقریباً در شاخص دیده نمی‌شود.

در کنار شاخص کل، شاخص مهم دیگری با نام شاخص هم‌وزن وجود دارد. در شاخص هم‌وزن، تمام شرکت‌ها وزن یکسان دارند و اندازه و ارزش بازار آن‌ها تأثیری بر محاسبات ندارد. به همین دلیل این شاخص تصویر واقعی‌تری از «کلیت بازار» و وضعیت عمومی شرکت‌ها ارائه می‌دهد.

با نگاهی به چهارگانه شاخص‌ها مشاهده می‌کنیم که شاخص ۳۰ شرکت بزرگ رفتاری مشابه شاخص کل داشته و حتی سقف تاریخی خود را پشت سر گذاشته است؛ اما شاخص هم‌وزن به‌تازگی به سقف تاریخی رسیده و یکی از دلایل افزایش عرضه در بازار نیز همین محدوده مقاومتی مهم است. این اختلاف رفتاری نشان می‌دهد که بخش بزرگی از رشد بازار در ماه‌های اخیر متعلق به شرکت‌های بزرگ بوده و بسیاری از نمادهای کوچک‌تر هنوز فاصله‌ای با سقف‌های قبلی دارند.

در ادامه باید توجه کنیم که در میان صدها شرکت فعال در بورس، از نظر محاسباتی این امکان وجود دارد که برخی شرکت‌ها با وجود کاهش سودآوری یا حتی زیان‌ده بودن، باعث افت سهم شوند اما شاخص کل همچنان صعودی باشد. دلیل این موضوع همان وزن بالای شرکت‌های بزرگ و اثرگذاری آن‌ها بر شاخص کل است.

تحلیل تکنیکال شبندر 15 آذر | بررسی مسیر ده‌ساله، مقاومت‌های پیش‌رو و حمایت‌های استراتژیک

در ادامه حتما بخوانید

بنابراین برای تحلیل یک سهم، ضروری است که شاخص کل و شاخص هم‌وزن را هم‌زمان بررسی کنیم و حتماً وضعیت سودآوری، صورت‌های مالی و تحلیل بنیادی آن سهم را نیز در نظر قرار دهیم. اگر سهم مورد بررسی دارای ارزش بازار بزرگ باشد، رفتار آن معمولاً هم‌راستا با شاخص کل تحلیل می‌شود؛ اما اگر سهم کوچکتر است، شاخص هم‌وزن معیار دقیق‌تری برای سنجش شرایط بازار خواهد بود.

این رویکرد ترکیبی باعث می‌شود تحلیل دقیق‌تر، تصمیم‌گیری هوشمندانه‌تر و مدیریت ریسک مؤثرتری داشته باشیم؛ چیزی که برای موفقیت در بازار سرمایه ضروری است.