هدایت اعتبارات بانکی به معنی خلق پول جدید نیست

به گزارش خبرگزاری مهر، محمد عطایی در ششمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی با عنوان «نظام بانکی در خدمت تولید» گفت: در گذشته بانک‌های مرکزی از ابزارهای مستقیم برای انجام امور کنترلی استفاده می‌کردند و اهداف مستقیم توسعه‌ای نداشتند؛ ولی بعدها هدف ثبات قیمت‌ها، کاهش مداخلات دولت، تقدم سیاست‌های پولی و مسائل با اهمیت دیگری مطرح شد که تمام این هدفگذاری‌ها، یک هدف اساسی یعنی رشد بخش حقیقی را دنبال می‌کنند.

وی افزود: یکی از اقتضائات شرایط تحریم ناشی از تورم فشار هزینه این است که سیاست‌های طرف تقاضا نمی‌توانند مفید باشند؛ چراکه رکود را تشدید می‌کند و تنها راه اساسی، تشکیل سرمایه از طرف نظام بانکی است و بانک مرکزی در این زمینه باید برای سیاست گذاری وارد شود. منشأ مشکلات ما کثرت عوامل بی ثبات کننده است و از عوامل سمت عرضه ناشی می‌شود و لذا در شرایط فعلی رکودی افزایش یا کاهش نرخ بهره نمی‌تواند هیچکدام نمی‌تواند مشکل ما را حل کند.

لزوم رتبه بندی بانک‌های خوب و بد از منظر توسعه آفرینی

عطایی در رابطه با الگوی تجویزی مقاله خود گفت: برای حل مشکل باید همزمان به وجه تثبیتی و توسعه اقتصاد توجه شود و مهمترین مسأله برای اقتصاد ما که مسائلی مانند پیش بینی ناپذیری نرخ ارز و به دنبال آن پیش بینی ناپذیری اقتصاد است، باید برطرف شوند.

وی ادامه داد: استفاده از ابزارهای مستقیم مانند سهمیه‌های اعتباری برای کنترل حجم نقدینگی یکی از راهکارهایی است که در آن از حیث ملاحظات توسعه، نظام انگیزشی اعتباری ایجاد می‌شود و بانک‌ها رتبه بندی و بانک‌های بد و خوب از لحاظ توسعه احصاء می‌شوند. سپس مسائل اضافه برداشت و غیره در راستای اهداف توسعه‌ای کنترل و سهمیه بندی شود و به طور کلی هر بانکی در خدمت توسعه و تولید است در نظام انگیزشی به آن توجه ویژه‌ای می‌شود.

در ادامه نشست حسین درودیان گفت: در بحث هدایت اعتبار باید جایگاه بانک مرکزی مورد توجه قرار گیرد؛ در ابتدا لازم است یک تصویر کلان هدایت اعتبار شکل داده شود و سپس پیش نیازها و تمهیدات جزئی هدایت اعتبار از قبیل نظارت و غیره مورد نظر قرار گیرد.

وی افزود: منظور از هدایت اعتبار، هدایت پولی است که در حال حاضر توسط بانک‌ها تخصیص می‌یابد اما مشخص نیست به چه سمتی می‌رود؛ لذا لزوماً خلق پول جدید مطرح نیست و جهت دهی همین پولی که در حال حاضر بانک‌ها با مسئولیت خودشان خلق می‌کنند منظور است.

در ادامه زمانزاده گفت: توسعه سه مؤلفه ثبات، امنیت و کارایی را لازم دارد که اگر این مؤلفه‌ها فراهم شود در ادامه می‌توان در سیستم اقتصادی انتخاب کرد که آیا سیستم رقابتی را می‌خواهیم یا یک نفر مثل دولت یا بانک مرکزی که مداخله کند و مسائل توسعه را پیگیری کند. در صورتی که دولت سه مؤلفه را فراهم کند، توسعه خودش ایجاد می‌شود و نفع شخصی منجر به پیگیری نفع عمومی جامعه می‌شود و سیاست پولی نیز وظیفه اش مدیریت سیکل‌های (رونق و رکورد) تجاری است که بانک مرکزی با این سیاست‌ها سیکل‌ها را کنترل می‌کند.

وی افزود: در شرایط کنونی که با فشار هزینه مواجهیم سیاست پولی نه با سیاست انقباضی و نه با سیاست انبساطی نمی‌تواند مشکل را حل کند؛ بلکه باید سعی شود سیاست مدارا همراه با سرمایه در گردش در پیش گرفته شود که به امکانات اقتصاد جهت حفظ ثبات شرایط بنگاه‌ها عمل شود.