آیا با بازگشایی دامنه نوسان موافقید؟

به گزارش نبض بورس، ماه‌هاست که دامنه نوسان بازار سرمایه در محدوده ۳ درصدی قرار دارد، پیش از جنگ هم فعالان بازار نسبت به محدودیت دامنه نوسان اعتراض داشتند.
حال با بازگشایی بازار پس از ۸۰ روز و مثبت‌های پی درپی، بسیاری از فعالان بازار عقیده دارند که زمان افزایش و بازگشایی دامنه نوسان فرارسیده است. 

نتایج یک نظرسنجی که توسط نبض بورس در شبکه‌های اجتماعی تلگرام، بله و روبیکا انجام شد نشان می‌دهد از مجموع ۳۵۳۹ شرکت‌کننده، ۳۰۱۸ نفر معادل ۸۵ درصد موافق افزایش دامنه نوسان بوده‌اند و تنها ۱۵ درصد با این تغییر مخالفت کرده‌اند. این آمار نشان‌دهنده حساسیت بالای فعالان بازار نسبت به ساختار فعلی دامنه نوسان در بورس است.

با دامنه نوسان پویا موافقم

فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه در این خصوص گفت: من با اصلاح دامنه نوسان به‌صورت پویا موافق هستم. در بسیاری از بورس‌های معتبر دنیا نیز از همین روش استفاده می‌شود. ما هم باید در همین مسیر حرکت کنیم و زیرساخت‌های لازم را برای اجرای صحیح آن فراهم کنیم؛ به‌ویژه در راستای کشف قیمت شفاف، منصفانه و سریع.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: یکی از مشکلات دامنه‌های محدود و ایستا این است که اگر قرار باشد قیمت سهمی اصلاح شود، این اصلاح ممکن است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها طول بکشد. در این مدت، سهم یا در صف خرید قفل می‌شود یا در صف فروش. این وضعیت عملاً مانعی در برابر سرعت نقدشوندگی ایجاد می‌کند، در حالی که یکی از رسالت‌های اصلی بورس‌ها در دنیا افزایش شفافیت و نقدشوندگی است. هر نوع محدودیت شدید در نوسان قیمت، به نوعی مانع تحقق این اهداف می‌شود.

 وی اظهار کرد: باید توجه داشت که هرگونه ایجاد محدودیت، در نهایت نوعی مداخله و اعمال دستور در اقتصاد تلقی می‌شود. ما همواره بر پرهیز از اقتصاد دستوری تأکید داریم، اما از سوی دیگر، با تعیین محدودیت‌های سختگیرانه عملاً همان رویکرد دستوری را اجرا می‌کنیم. این یک تناقض است. بازار باید در فضایی شفاف و با مکانیزم عرضه و تقاضا به کشف قیمت برسد؛ نه اینکه با ابزار‌های محدودکننده، روند طبیعی آن کند یا مختل شود.

آقابزرگی تاکید کرد: ما تجربه دامنه‌های ۵، ۶ و ۷ درصدی را داشته‌ایم، اما این دامنه‌ها ایستا بوده‌اند. تفاوت اصلی در دامنه پویا این است که فرآیند کشف قیمت را تسریع می‌کند و اجازه می‌دهد قیمت‌ها سریع‌تر به تعادل برسند. این موضوع هم به نفع سرمایه‌گذاران است و هم به نفع بنگاه‌های اقتصادی.

لزوم مدیریت نوسان در شرایط بحرانی

همایون دارابی، کارشناس بازار گفت: واقعیت این است که در شرایط فعلی کشور، با توجه به نوسانات بسیار شدید ناشی از تحولات مختلف از جمله جنگ، مسائل اقتصادی و سایر عوامل، نمی‌توان انتظار داشت که بازار با دامنه نوسان بزرگ یا در یک مسیر کاملاً عادی حرکت کند.

این کارشناس بازار سرمایه اظهار کرد: یکی از بزرگ‌ترین مشکلات ما، کمبود نقدینگی فعال در بازار است. نبود این نقدینگی فعال باعث می‌شود بازار در زمان‌هایی که دچار عدم تعادل می‌شود، نتواند به‌سرعت به وضعیت تعادل بازگردد.

وی ادامه داد: کمبود نقدینگی، در کنار برخی مشکلات دیگر از جمله ضعف عملکرد بازارگردان‌ها، باعث شده است که بازار نیازمند دامنه نوسان کنترل‌شده‌تری باشد تا فرصت کافی برای بازگشت به شرایط متعادل پیدا کند.

دارابی در نهایت تاکید کرد: در حال حاضر، مهم‌ترین کارکرد دامنه نوسان این است که به بازار و بازیگران آن زمان بدهد؛ زمانی برای اینکه نقدینگی لازم را آماده کنند و بتوانند شرایط را به‌تدریج تغییر دهند.

بازار هنوز آماده تغییر نیست

سیاوش وکیلی، کارشناس بازار سرمایه گفت: تغییر دامنه نوسان در شرایط فعلی موافق نیستم وهرگونه اصلاح در زیرساخت‌های بازار باید در شرایط باثبات اقتصادی و سیاسی انجام شود. 

او گفت: شرایط کنونی کشور هنوز به ثبات کامل نرسیده و فضای کلی اقتصاد و بازار سرمایه در وضعیت پرریسک قرار دارد. به همین دلیل، اعمال تغییرات ساختاری مانند افزایش دامنه نوسان در چنین شرایطی می‌تواند تبعات پیش‌بینی‌نشده‌ای برای بازار داشته باشد.

این کارشناس بازار سرمایه در پایان تأکید کرد: اگر در آینده شرایط کلان اقتصادی و سیاسی کشور به ثبات برسد و ابهامات مهمی مانند وضعیت مذاکرات و ریسک‌های سیستماتیک کاهش یابد، می‌توان درباره اصلاحات ساختاری از جمله دامنه نوسان بورس تصمیم‌گیری دقیق‌تری داشت.

در مجموع میتوان گفت که کارشناسان بازار سرمایه عقیده دارند اکنون فرصت خوبی برای بازگشایی یکباره دامنه نوسان نیست، بازگشایی دامنه نوسان باید با سرعت بسیار کم و در شرایط سیاسی و اقتصادی با ثبات رخ دهد.