پونه نصیری

سامانه کُدال قرار بود پایان رانت اطلاعاتی در بازار سرمایه باشد؛ جایی که همه سرمایه‌گذاران هم‌زمان و برابر به اطلاعات دسترسی داشته باشند. اما آمارهای جدید از افزایش معنادار تأخیر در انتشار اطلاعات حکایت دارد؛ تأخیری که نه‌تنها با وعده‌های رسمی فاصله دارد، بلکه دوباره شائبه نشت اطلاعات و نابرابری را به بازار برگردانده است. آیا شفافیت در بورس در حال عقب‌گرد است؟

بر اساس استانداردهای بین‌المللی، یک صندوق بازنشستگی برای بقا و پایداری به نسبت پشتیبانی (تعداد بیمه‌پرداز به مستمری‌بگیر) حداقل ۳ و در وضعیت مطلوب ۶ تا ۷ نیاز دارد. اما طبق آمار رسمی، این نسبت در صندوق بازنشستگی کشوری به رقم فاجعه‌بار ۰.۴۴ رسیده است. این یعنی به ازای هر ۲.۲ بازنشسته، حتی یک نفر بیمه‌پرداز فعال وجود ندارد! این عدد به زبان ساده یعنی بحران خفته در صندوق بازنشستگی و تبدیل شدن آن به یک نهاد بودجه‌بگیر که حیاتش تنها به تزریق مستقیم پول از سوی جیب دولت وابسته است.

در حالی‌که کسری بودجه به یکی از نگرانی‌های اصلی سیاست‌گذاران تبدیل شده، داده‌های تازه سازمان امور مالیاتی نشان می‌دهد منابع مالیاتی در سال ۱۴۰۴ شتاب قابل‌توجهی گرفته‌اند. بررسی عملکرد پایان مهر امسال نشان می‌دهد برخی پایه‌های مالیاتی مانند اشخاص حقوقی دولتی، شرکت‌های دولتی و مالیات‌های مستقیم رشد معنادار داشته‌اند؛ رشدی که اگر ادامه یابد می‌تواند سهم مالیات در تأمین هزینه‌های دولت را به‌طور تاریخی ارتقا دهد.

بازار کار ایران در تابستان ۱۴۰۴ با دو پیام متناقض ظاهر شد: بیکاری کمی پایین آمد اما مشارکت اقتصادی عقب‌نشینی کرد. در حالی که بخش خدمات سهم خود را بیشتر کرده و صنعت همچنان سنگین پیش می‌رود، جوانان و فارغ‌التحصیلان همچنان با دیوار سخت اشتغال روبه‌رو هستند. داده‌های تازه مرکز آمار تصویری واقعی‌تر از وضعیت نیروی کار ارائه می‌دهد؛ تصویری که در مقایسه با تابستان ۱۴۰۳، هم نشانه‌های امید دارد و هم زنگ خطر.

بر اساس گزارش رسمی وزارت ارتباطات ارتباطات سیار جایگزین تلفن ثابت شده است. هر شهروند بیش از ۱.۸ سیم‌کارت فعال دارد و با رشد چشمگیر در نفوذ استفاده از اینترنت پرسرعت، ایران در حال گذار به یک جامعه دیجیتال است. در این میان همراه اول و ایرانسل به عنوان دو رهبر بازار ارتباطات با سهم ۹۶ درصدی از بازار نقش مهمی در ظرفیت سازی فناوری دارند.

در پایان معاملات روز جمعه، بازارهای جهانی با موجی از خوش‌بینی به آینده سیاست‌های پولی آمریکا همراه شدند. کاهش فشارهای تورمی و رشد سهام فناوری موجب شد تا شاخص‌های وال‌استریت، اروپا و آسیا هم‌زمان در محدوده مثبت قرار گیرند.

بر اساس داده‌های رسمی مرکز آمار ایران، در فاصله‌ی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، بخش ساختمان کشور با روندی دوگانه روبه‌رو بوده است: از یک سو، رشد قابل توجه قیمت نهاده‌ها و مصالح ساختمانی، و از سوی دیگر، کاهش چشمگیر در تعداد پروانه‌های ساختمانی صادرشده در شهرهای کشور. این دو روند متضاد نشان می‌دهد که افزایش هزینه‌های ساخت، کاهش توان مالی خانوارها و نااطمینانی اقتصادی، مهم‌ترین عوامل رکود در بازار ساخت‌وساز محسوب می‌شوند.