پیامرسانهای ایرانی، که با عنوان پیامرسانهای داخلی یا بومی نیز شناخته میشوند، به مجموعهای از نرمافزارهای پیامرسان گفته میشود که در ایران و بهوسیله شرکتها یا گروههای خصوصی و دولتی ایرانی توسعه یافتهاند. بر اساس برخی گزارشها، ایتا پرمخاطبترین پیامرسان ایرانی است. روبیکا، بله و شاد نیز بهترتیب در رتبههای دوم تا چهارم قرار دارند. از دیگر پیامرسانهای ایرانی میتوان به سروش پلاس، گپ، آیگپ و ویراستی، پلتفرمی مشابه اکس (توییتر سابق)، اشاره کرد.
با این حال، برخی از پیامرسانهای بومی، بهویژه روبیکا، با انتقادها و بیاعتمادی کاربران روبهرو بودهاند. در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و محدودیت گسترده دسترسی به اینترنت، امکان استفاده از تلگرام و سایر پیامرسانهای خارجی کاهش یافت. این محدودیتها، در کنار تبلیغات گسترده برای برخی پیامرسانهای داخلی، از جمله آیگپ و روبیکا، در کانالها و گروههای بزرگ اینترنتی و همچنین شبکههای تلویزیونی صداوسیما، به افزایش توجه و استفاده از این پلتفرمها کمک کرد.
برخی از پیامرسانهای ایرانی از حمایت دولت برخوردارند. با این حال، موضوع امنیت و حریم خصوصی کاربران آنها همواره محل بحث بوده است. به گفته مدیر گروه بانکداری الکترونیک پژوهشکده پولی و بانکی، اطلاعات کاربران این برنامهها از امنیت کافی برخوردار نیست؛ ادعایی که وزارت ارتباطات جمهوری اسلامی ایران و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه آن را رد کردهاند. این اختلافنظرها، اهمیت شفافیت در سیاستهای حفظ حریم خصوصی و نحوه نگهداری و حفاظت از دادههای کاربران را برجسته میکند.
تا سال ۱۴۰۲، برخی از این پیامرسانها همچنان با ضعفهایی در امکانات و قابلیتهای خود مواجه بودند که بهطور کامل برطرف نشده بود. در کنار این چالشها، هزینههای توسعه و حمایت مالی از پروژههای فناوری داخلی نیز مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس ارقام منتشرشده، تأمین مالی فازهای اول و دوم توسعه پیامرسانها بهترتیب حدود ۲۰ و ۳۰۰ میلیارد تومان بوده است. همچنین، هزینه پروژه روبیکا در سال ۱۳۹۹ حدود ۲۵۰۰ میلیارد تومان برآورد شده و در سال ۱۳۹۴ نیز ۱۷۰ میلیارد تومان برای توسعه یک موتور جستوجوی داخلی اختصاص یافته است.
حمایتهای مالی و زیرساختی دولت از تولید محصولات فناوری داخلی به حوزههای دیگری نیز گسترش یافته است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، وزیر صنعت، معدن و تجارت و وزارت ارتباطات برای تولید یک میلیون دستگاه تلفن همراه ایرانی با قیمت کمتر از ۱۰۰ دلار، بودجهای به ارزش ۵۰۰ میلیارد تومان و همچنین زمین، سوله و تجهیزات اختصاص دادهاند. حمایت از توسعه سیستمعامل تلفن همراه بهعنوان جایگزینی برای اندروید نیز بخشی از این اقدامات بوده است. افزون بر این، گزارشهایی درباره همکاری چین و ایران در زمینه توسعه پیامرسانها، لپتاپها و تلفنهای همراه در چارچوب برنامه همکاری ۲۵ساله دو کشور منتشر شده است.
در مجموع، پیامرسانهای ایرانی بخشی از تلاشهای ایران برای توسعه فناوریهای بومی و کاهش وابستگی به پلتفرمهای خارجی به شمار میروند. با این حال، میزان موفقیت آنها به عواملی مانند کیفیت خدمات، تنوع امکانات، امنیت اطلاعات، حفظ حریم خصوصی کاربران و شفافیت در هزینههای توسعه وابسته است. ایجاد اعتماد عمومی و ارائه خدماتی رقابتی میتواند نقش مهمی در افزایش استقبال پایدار کاربران از این پیامرسانها داشته باشد.