تأمین مالی جمعی ابزار سرمایه‌گذاری برای تولید

علی بیات سیدشهابی، رئیس کمیسیون تأمین مالی جمعی نظام صنفی رایانه‌ای نوشت:

رهبر انقلاب در پیام نوروزی سال ۱۴۰۴، با انتخاب شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید»، بار دیگر بر ضرورت مشارکت مردم و نقش دولت در رفع مشکلات معیشتی از طریق تقویت تولید تأکید کردند. ایشان سرمایه‌گذاری مردمی را محور جهش تولید دانستند و دولت را موظف به فراهم‌سازی زمینه‌ها و رفع موانع کردند.

در این راستا، تأمین مالی جمعی (کرادفاندینگ) که در سال ۱۴۰۳ دستاوردهای چشمگیری را به ثبت رساند، می‌تواند یکی از کلیدی‌ترین ابزارها برای تحقق این شعار باشد. این یادداشت نگاهی به عملکرد این صنعت نوپا در سال گذشته و ظرفیت‌های آن در راستای شعار سال جدید دارد.

تأمین مالی جمعی در سال ۱۴۰۳ نشان داد که حتی با وجود محدودیت‌ها نیز می‌تواند اعتماد عمومی را جلب کند و با رشدی کم‌نظیر، ظرفیت‌های خود را به نمایش بگذارد. در حالی که تورم فزاینده و نگرانی از کاهش ارزش دارایی‌ها، بسیاری را به سمت بازارهای پرریسک سوق داد، این مدل موفق شد سرمایه‌های خرد و کلان مردم را به سوی تولید هدایت کند.

حجم تأمین مالی جمعی در پایان سال ۱۴۰۳ به مرز ۱۶ همت رسید؛ آن هم در شرایطی که در بسیاری از مقاطع سال، بازارهای مضر (به تعبیر رهبر انقلاب) مانند طلا و ارز، جذابیت زیادی داشتند و وسوسه‌برانگیز به نظر می‌رسیدند. بازارهایی که تبلیغات آشکار و پنهان، بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری‌ها را به سوی خود روانه می‌کرد، اما با وجود این شرایط نیز تأمین مالی جمعی رکوردشکنی کرد و قدرت خود را به نمایش گذاشت.

این رشد که بدون تبلیغات گسترده و با کمترین میزان حمایت رقم خورد، دقیقاً همان چیزی است که رهبر انقلاب در پیام خود به آن اشاره کردند: «سرمایه‌گذاری عمدتاً از سوی مردم باید انجام بگیرد». این، همان مسیری است که ما را به تأمین مالی جمعی و سرمایه‌گذاری در این بازار هدایت می‌کند.

هدایت سرمایه‌های مردم به بازاری که پروژه‌های مولد از طریق آن تأمین مالی می‌شوند، در سال ۱۴۰۳ کارنامه‌ای ممتاز و درخشان از خود بر جای گذاشت. کارنامه‌ای که در پایان یکی از دشوارترین سال‌های اقتصادی کشور به ثبت رسید و اکنون، با شعار برگزیده‌شده برای سال ۱۴۰۴، فرصت تکرار آن در ابعادی گسترده‌تر فراهم شده است.

مزیت بزرگ تأمین مالی جمعی که با دیدگاه رهبر انقلاب نیز همسو است، این است که کارآفرینان را قادر می‌سازد بدون وابستگی به نهادهای بزرگ و بروکراسی پیچیده، به منابع مالی دست یابند و با هزینه کمتر و سرعت بیشتر رشد کنند.

این مدل نه‌تنها به اشتغال‌زایی کمک می‌کند، بلکه از شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌هایی که به نقدینگی وابسته‌اند و از تسهیلات بانکی محروم مانده‌اند نیز حمایت می‌کند. شعار سال ۱۴۰۳، «رشد تولید با مشارکت مردم»، بستری بود که تأمین مالی جمعی در آن خوش درخشید و اکنون شعار سال ۱۴۰۴، یعنی «سرمایه‌گذاری برای تولید»، فرصتی است تا این مسیر با قدرت بیشتری ادامه یابد.

رهبر انقلاب همچنین بر وظیفه دولت در فراهم کردن زمینه‌ها و برداشتن موانع تولید تأکید کرده‌اند؛ موضوعی که ضرورت توسعه این بازار نوپا در کشور را بیش از پیش آشکار می‌کند.

به عبارت دیگر، رفع موانعی که رهبر انقلاب بر آن تأکید داشتند، می‌تواند کارایی تأمین مالی جمعی را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد و رشدی مثال‌زدنی را در این حوزه رقم بزند. رشدی که مقدمات آن با تدابیر فرابورس و تلاش سکوهای تأمین مالی جمعی در سال ۱۴۰۳ تا حد زیادی فراهم شده و با تداوم این نگاه توسعه‌محور، دست‌یافتنی به نظر می‌رسد.

اتفاقی که با تحقق آن، بی‌تردید هدف رهبر انقلاب از انتخاب این شعار تا حد زیادی محقق خواهد شد و زمینه گشایش معیشتی در کشور فراهم می‌شود. هدفی که مسیر دستیابی به آن، رشد تولید است؛ رشدی که یکی از راه‌های آزموده‌شده در جهان برای تحقق آن، تأمین مالی جمعی است؛ مدلی که با وجود عمر کوتاه خود در ایران، کارنامه‌ای بسیار موفق از خود بر جای گذاشته است.