شکاف درآمدی زنان و مردان اروپایی

به گزارش نبض بورس، شاخص‌های متعدد، تفاوت‌های اقتصادی مداوم بین زنان و مردان را برجسته می‌کنند و داده‌ها، این نابرابری‌ها را غیرقابل انکار می‌سازند. در گزارش شکاف جنسیتی جهانی ۲۰۲۳ مجمع جهانی اقتصاد، اروپا با وجود داشتن بالاترین برابری جنسیتی در میان تمام مناطق، از این چالش‌ها مستثنی نیست.

در سال ۲۰۲۳، درآمد زنان در اتحادیه اروپا، ۱۲ درصد کمتر از درآمد مردان ثبت شد، یعنی زنان به ازای هر ۱۰۰ یورویی که مردان دریافت می‌کردند، فقط ۸۸ یورو دریافتی داشتند. داده‌های یورواستات نشان می‌دهد شکاف دستمزد جنسیتی در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۳، به میزان ۱۶ درصد بود که در مقایسه با رقم سال ۲۰۲۳، چهار درصد بیشتر شده است.

شاخص شکاف دستمزد تعدیل‌ نشده جنسیتی، شاخصی مفید است و تفاوت بین میانگین درآمد ناخالص ساعتی مردان و زنان، به صورت درصدی از میانگین درآمد ناخالص ساعتی مردان بیان می‌شود. این محاسبه شامل شرکت‌هایی با ۱۰ کارمند یا بیشتر است و در سال ۲۰۲۳، شاخص شکاف دستمزد جنسیتی تعدیل‌ نشده از منفی ۰.۷ درصد در لوکزامبورگ تا ۱۹ درصد در لتونی، متغیر بود. نرخ منفی نشان می‌دهد که زنان به‌طور متوسط ‌بیشتر از مردان درآمد داشته‌اند.

در سال ۲۰۲۳، زنان در لتونی به ازای هر ۱۰۰ یورو درآمد مردان، فقط ۸۱ یورو درآمد داشتند و پس از آن اتریش (۸۲ یورو) و چک (۸۲ یورو) قرار گرفتند. این تفاوت‌ها با در نظر گرفتن حقوق ماهانه حتی بیشتر می‌شود، به عنوان مثال، اگر میانگین حقوق در اتریش را ۲۰۰۰ یورو فرض کنیم، زنان در هر ماه، ۳۶۰ یورو کمتر از مردان درآمد خواهند داشت.

لوکزامبورگ تنها کشوری بود که زنان (۱۰۱ یورو) بیشتر از مردان (۱۰۰ یورو) درآمد داشتند. شکاف دستمزد در بلژیک، ایتالیا و رومانی نیز کمتر از پنج یورو بود که آنها را پس از لوکزامبورگ به بهترین کشورها برای زنان تبدیل کرد.

در میان پنج اقتصاد برتر اروپا، شکاف دستمزد جنسیتی به جز در ایتالیا، همچنان قابل‌توجه است؛ آلمان در بین ۳۱ کشور، رتبه پنجم را به خود اختصاص داد و زنان به ازای هر ۱۰۰ یورویی که مردان به دست می‌آورند، فقط ۸۲ یورو درآمد دارند. این رقم در بریتانیا، ۸۶ یورو و در فرانسه ۸۸ یورو است. اسپانیا اندکی کمتر از میانگین اتحادیه اروپا با ۹۱ یورو است، در حالی که ایتالیا، سومین شکاف کوچک را داشت و زنان به ازای هر ۱۰۰ یورو درآمد مردان، ۹۸ یورو درآمد داشتند.

با بررسی روندهای کلیدی، کشورهای اروپای شرقی و مرکزی، شکاف دستمزد جنسیتی تعدیل‌ نشده بیشتری را نشان می‌دهند. در مقابل، کشورهای اروپای جنوبی مانند ایتالیا، اسپانیا و پرتغال کمترین اختلاف را ثبت کردند.

کشورهای اسکاندیناوی همچنان شکاف دستمزد جنسیتی قابل‌توجهی دارند، این شاخص در فنلاند، دانمارک و نروژ، بیش از میانگین اتحادیه اروپا ثبت شده و ممکن است با توجه به شهرت آنها در برابری جنسیتی موجب تعجب باشد.

چرا حقوق زنان کمتر از مردان است؟

کمیسیون اروپا چهار دلیل اصلی برای شکاف دستمزد جنسیتی ارائه کرده است:

حضور بیش از حد زنان در بخش‌های کم‌درآمد

کمیسیون اروپا تاکید کرد که تقریبا ۲۴ درصد از شکاف دستمزد جنسیتی به تفکیک بخش‌ها مرتبط است، به این معنی که زنان بیشتر در صنایع کم‌درآمد مانند مراقبت، بهداشت و آموزش فعالیت می‌کنند و مشاغل تحت سلطه زنان، اغلب به‌طور سیستماتیک کم ارزش تلقی می‌شوند.

توزیع نابرابر حقوق و دستمزد

زنان تمایل دارند ساعات بیشتری در هفته نسبت به مردان کار کنند، با این حال، زنان ساعات بیشتری را صرف کارهای بدون دستمزد مانند مراقبت و مسئولیت‌های خانگی می‌کنند. در اتحادیه اروپا، زنان باید یک ماه و ۱۵ روز بیشتر کار کنند تا این تفاوت را جبران کنند.

سقف شیشه‌ای (موانع نامرئی بر ضد ارتقا موقعیت‌های مدیریتی و اجرایی زنان)

موقعیت در سلسله مراتب نیز به‌طور قابل‌توجهی بر درآمد زنان تاثیر می‌گذارد و زنان در نقش‌های مدیریت عالی حضور ندارند، به‌عنوان مثال، از هر ۱۰ مدیرعامل شرکت‌های بزرگ کمتر از یک نفر زن هستند. مثال دیگر مربوط به بخش رسانه است؛ نتایج تحقیق انجام شده موسسه رویترز در دانشگاه آکسفورد نشان داد که در سال ۲۰۲۵ فقط ۲۷ درصد از ۱۷۱ سردبیر برتر در ۲۴۰ برند رسانه‌ای زن هستند.

تبعیض در پرداخت

در برخی موارد، زنان همچنان برای کار برابر با مردان، کمتر از آنان درآمد دارند. کمیسیون اروپا همچنین دریافت که اکثریت شکاف دستمزد جنسیتی در اتحادیه اروپا، توضیح‌ناپذیر است زیرا نمی‌توان آن را به عواملی مانند تحصیلات، شغل، ساعات کار یا بخش اقتصادی نسبت داد. این کمیسیون تاکید کرد: شفافیت بیشتر در پرداخت به کشف تفاوت‌های غیرقابل توجیه دستمزد مبتنی بر جنسیت برای کار برابر کمک می‌کند. هدف دستورالعمل شفافیت پرداخت اتحادیه اروپا، رسیدگی به این مسائل به‌طور جامع است.

نرخ اشتغال نیز یکی از شاخص‌های کلیدی برابری جنسیتی است و نابرابری‌های زیادی همچنان در این مورد  وجود دارد. نرخ اشتغال برای مردان نسبت به زنان در میان ۳۲ کشور اروپایی (اتحادیه اروپا، انجمن تجارت آزاد اروپا و کشورهای نامزد اتحادیه اروپا)، در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۴ بالاتر بود. میانگین اتحادیه اروپا برای مردان، ۸۰.۹ درصد و برای زنان ۷۰.۹ درصد اعلام شد که نشان‌دهنده شکاف ۱۰ درصدی است. ترکیه با شکاف اشتغال ۳۸ درصدی برای زنان، متمایز از دیگر کشورهای اروپا است و به‌ طور مشابه، این شکاف در ایتالیا، یونان و روم از ۱۸ درصد فراتر رفت. | خبرگزاری ایسنا