تهدیدهای تعرفه‌ای ترامپ علیه دلارزدایی و ارز بریکس

به گزارش نبض بورس، دونالد ترامپ، در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» (Truth Social) با اشاره به ائتلاف اقتصادی متشکل از برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی که اکنون به ایران، مصر، اتیوپی، اندونزی و امارات عربی متحده گسترش یافته است، گفت: این ایده که کشورهای بریکس تلاش می‌کنند از دلار فاصله بگیرند، در حالی که ما ایستاده‌ایم و تماشا می‌کنیم، تمام شده است.

وی افزود: آمریکا از کشورهای به ظاهر متخاصم بریکس تعهد می‌خواهد که نه ارز جدید بریکس ایجاد کنند و نه از ارز دیگری برای جایگزینی دلار آمریکا حمایت کنند، در غیر این صورت با تعرفه‌های ۱۰۰ درصدی مواجه خواهند شد. آنها می‌توانند بروند یک کشور احمق دیگر پیدا کنند. هیچ شانسی وجود ندارد که بریکس جایگزین دلار آمریکا در تجارت بین‌المللی یا هر جای دیگری شود، ترامپ تاکید کرد هر کشوری که تلاش کند، باید به تعرفه‌ها سلام کند و با آمریکا خداحافظی کند.

اعضای بریکس در سال‌های اخیر درباره جایگزینی دلار بحث کرده‌اند و بحث‌ها پس از اعمال تحریم‌های آمریکا علیه روسیه در سال ۲۰۲۲ پس از آغاز «عملیات نظامی ویژه» این کشور در اوکراین، مضاعف شده است.

ترامپ تاکنون، تعرفه‌هایی را بر واردات کالاها از کانادا، مکزیک و چین اعلام کرده است. رئیس جمهور آمریکا، دوشنبه گذشته، تهدید خود برای اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات از مکزیک و کانادا را در لحظه آخر متوقف کرد و با توقف ۳۰ روزه اجرای این تعرفه‌ها در قبال امتیازاتی در خصوص کنترل بیشتری مرزی با دو کشور همسایه آمریکا، موافقت کرد. اما تعرفه‌های ۱۰ درصدی آمریکا بر کالاهای چینی، روز سه‌شنبه اجرا شد و ترامپ هشدار داد که ممکن است آنها را افزایش دهد. چین، بلافاصله واکنش نشان داد و اعلام کرد تعرفه ۱۵ درصدی را برای واردات زغال‌سنگ و گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) و تعرفه ۱۰ درصدی را برای واردات نفت خام، تجهیزات کشاورزی و برخی خودروهای آمریکا اعمال خواهد کرد. اعمال تعرفه‌های جدید بر صادرات آمریکا، از ۱۰ فوریه (۲۲ بهمن) آغاز خواهد شد. چین همچنین اعلام کرد که یک تحقیقات ضد انحصارطلبی را درباره گوگل آلفابت آغاز خواهد کرد. پکن همچنین اقدامات شدیدی را علیه سایر کسب و کارهای آمریکایی اعلام کرد.

هشدار ترامپ به کشورهایی که با ارزهای غیر دلاری تجارت می‌کنند

در حال حاضر همه نگاه‌ها به دور جدید جنگ‌های تجاری دوخته شده است که در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ آغاز شده است. باید دید آیا رئیس جمهور آمریکا می‌تواند تهدیدهای خود علیه کشورهای بریکس را دنبال کند یا خیر. با این حال توجه به چند نکته ضروری است:

نخست، با پیوستن اخیر اندونزی به گروه بریکس، این سازمان اکنون ۴۰ درصد از اقتصاد جهان و نزدیک به نیمی از جمعیت جهان را در اختیار دارد. در اجلاس قبلی بریکس که در کازان روسیه در اکتبر سال ۲۰۲۴ برگزار شد، شی جین پینگ، رئیس جمهور چین گفت: ما باید از این اجلاس نهایت استفاده را ببریم، حرکت بریکس را حفظ کنیم و استراتژی خود را برای رسیدگی به مسائلی که تأثیر جهانی دارند، در نظر بگیریم و طراحی کنیم. این گروه ظاهرا در این اجلاس، درباره ایجاد سیستم ارزی خود، بحث‌هایی را آغاز کرده بود.

دوم اینکه، تجارت با ارزهای محلی پس از اعمال تحریم‌ها علیه روسیه بر سر جنگ اوکراین، شتاب بیشتری گرفته است. بسیاری از کشورهایی که تجارت با ارزهای محلی انجام می‌دهند، روابط نزدیکی با آمریکا دارند و برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه روسیه، با ارزهای محلی تجارت می‌کنند. نمونه های بارز، هند و امارات هستند.

در جریان سفر ماه گذشته پرابوو سوبیانتو رئیس جمهور اندونزی، به هند، دو طرف توافق کردند که تجارت با ارزهای محلی را تقویت کنند. در اینجا لازم است اشاره کنیم که هند همچنین در حال بررسی امکان تجارت با ارزهای محلی با چندین کشور دیگر است.

سوم اینکه، کشورهایی مانند هند از تجارت با ارزهای محلی حمایت کرده‌اند، اما امکان ارز بریکس را قاطعانه رد کرده‌اند. پس از هشدار اخیر ترامپ، وزارت امور خارجه هند، این نکته را تکرار کرد که وزیر امور خارجه در مورد دلارزدایی به صراحت گفته است ما هیچ سیاست و استراتژی در این زمینه نداریم. مقامات ارشد هند بیش از یک بار به این نکته اشاره کرده‌اند.

همچنین پس از هشدار ترامپ به کشورهای بریکس، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین گفت: هیچ صحبتی درباره ایجاد یک ارز مشترک بریکس وجود ندارد. چنین بحث‌هایی صورت نگرفته و اکنون هم مطرح نیست. در عوض، بریکس بر توسعه پلتفرم های سرمایه گذاری مشترک جدید برای تسهیل سرمایه‌گذاری‌ها و پروژه‌های متقابل در کشورهای ثالث متمرکز است.

در نهایت، برای چین و روسیه، تضعیف دلار آمریکا با اهداف استراتژیک بلندمدت آنها برای کشورهای دیگر مانند هند مرتبط است؛ بررسی گزینه تجارت غیر دلاری، همانطور که قبلا ذکر شد، با منافع اقتصادی این کشورها مرتبط است.

تحریم‌های آمریکا و تجارت غیردلاری

هشدار اخیر ترامپ به کشورهایی که به دنبال دلارزدایی هستند با «استراتژی اول آمریکا» او مرتبط است. اقدام علیه کشورهایی که با ارزهای محلی تجارت می‌کنند، آسان نخواهد بود و افراد تیم ترامپ، ممکن است به او توصیه کنند که از این کار اجتناب کند. واشنگتن همچنین باید درک کند که به دلیل اعمال تحریم‌ها علیه روسیه، چندین کشور تجارت با ارزهای محلی را انتخاب کرده‌اند.

اگر این تحریم‌ها برداشته شود یا حتی کاهش یابند، ممکن است چندین کشور از تجارت با ارزهای محلی اجتناب کنند. جدا از چندین دلیل دیگر، یکی از عوامل کلیدی که باعث شده چندین کشور مشتاقانه، منتظر راه حلی برای مناقشه روسیه و اوکراین باشند، پیچیدگی روابط اقتصادی با روسیه به دلیل تحریم‌های سختگیرانه واشنگتن است.

بر اساس گزارش مدرن دیپلماسی، در حالی که ترامپ ممکن است بتواند با موفقیت از تعرفه‌ها به عنوان یک ابزار چانه زنی  در زمینه مسائل تجاری، در مقابل برخی از کشورها استفاده کند، متوقف کردن کشورها از انجام تجارت غیر دلاری در چشم انداز ژئوپلیتیک فعلی دشوارتر خواهد بود. در خصوص ارز بریکس، با توجه به فقدان اشتیاق چندین عضو در مورد این ایده، در حال حاضر بسیار دور از ذهن به نظر می‌رسد. | خبرگزاری ایسنا