موجودیت برق آبی به خطر افتاد

به گزارش نبض بورس، برق آبی پاک در نقاط مختلف جهان تولید می‌شود و تولید حدود ۶۰ درصد آن در چین، برزیل، آمریکا، کانادا، روسیه، هند، نروژ، ونزوئلا، سوئد و ژاپن صورت می‌گیرد. کشورهای بیشتری می‌خواهند از پتانسیل برق آبی خود استفاده کنند، زیرا دولت‌ها در سراسر جهان، در مسیر گذار سبز قدم برمی‌دارند. با این حال، این صنعت با چالش‌های زیادی مواجه است که عمدتا مرتبط با تغییرات آب و هوایی است. دوره‌های اخیر خشکسالی در چندین کشور در سراسر جهان، نرخ تولید برق آبی را کاهش داده و تولید آینده را در معرض تهدید قرار داده است.

برق آبی، یکی از قدیمی‌ترین اشکال تولید انرژی‌های تجدیدپذیر است. برق آبی از جریان آب برای تغذیه یک ژنراتور و تولید برق استفاده می‌کند. شرکت‌ها معمولا نیروگاه‌های برق آبی را روی منبع آب یا نزدیک آن بنا می‌کنند. حجم جریان آب و تغییر ارتفاع از نقطه‌ای به نقطه دیگر، میزان انرژی موجود در آب روان را تعیین می‌کند. هرچه جریان آب بیشتر باشد یا تغییر ارتفاع بیشتر باشد، برق بیشتری تولید می‌شود.

دو نوع فعالیت متداول برق آبی وجود دارد. نخستین مورد، سیستم جریان رودخانه است که بر نیروی جریان‌های رودخانه برای تامین انرژی توربین، متکی است. در برخی از این فعالیت‌ها، آب به سمت توربین‌ها هدایت می‌شود. مورد دوم، سیستم ذخیره سازی است که از مخازن ایجاد شده پشت سدهای ساخته شده روی نهرها و رودخانه‌ها، برای جمع آوری آب استفاده می‌کند که می‌تواند سپس توسط توربین‌ها رها شود و فشار بالایی را فراهم کند.

تاسیسات برق آبی ذخیره‌سازی پمپی، نمونه‌ای از سیستم‌های انرژی آبی کمتر متعارف هستند که در آن، آب از منبع، به مخزن ذخیره بالاتر پمپ می‌شود. سپس آب را می‌توان از یک مخزن بالایی به توربین‌های آبی پایینی فرستاد. با این حال، این فرآیند به برق بیشتری نسبت به تاسیسات معمولی نیاز دارد.

مقدار آب موجود، به شدت بر تولید برق آبی تاثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، مقدار آب بارانی که به رودخانه‌ها و نهرها در هر منطقه خاص تخلیه می‌شود، میزان آب موجود برای تولید برق آبی را تعیین می‌کند. این بر اساس فصل متفاوت است و همچنین می‌تواند در طولانی مدت، با تغییر الگوهای بارش تغییر کند. بنابراین خشکسالی می‌تواند تاثیر بسیار منفی بر تولید برق آبی داشته باشد.

تاثیر خشکسالی بر تولید برق آبی

اندیشکده انرژی «امبر» بر این باور است که حدود ۸.۵ درصد از افت تولید برق آبی، با خشکسالی مرتبط است. این مسئله بیشتر در چین صدق می‌کند که حدود سه چهارم از کاهش تولید جهانی برق آبی در سال گذشته، در این کشور اتفاق افتاد. چین از نظر ظرفیت، بزرگترین تولید کننده برق آبی در جهان است.

آمریکا هم در سال گذشته کاهش ۶ درصدی در تولید برق آبی را تجربه کرد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرد که این کاهش، عمدتا به دلیل «دمای بالاتر از حد معمول» است و باعث شده است برف در شمال غربی این کشور که بیشترین میزان تولید برق آبی را دارد، به سرعت آب شود. با این حال، شرایط خشکسالی در کالیفرنیا بهبود یافت و به افزایش سطح تولید کمک کرد.

از آنجایی که تولید برق آبی در کانادا کاهش یافته، برای واردات انرژی به آمریکا متکی شده است و صادرات برق آمریکا به کانادا در مارس امسال، به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۱۰ رسید. کاهش اخیر میزان بارش باران و برف در کانادا، باعث کاهش تولید در نیروگاه‌های برق آبی این کشور شده است. در حالی که برخی امیدوارند که این یک پدیده موقتی باشد، کارشناسان آب و هوا معتقدند که می‌تواند به دلیل تغییر طولانی مدت در الگوهای آب و هوایی، به دلیل تغییرات اقلیمی باشد.

خاورمیانه به دلیل خشکسالی گسترده، با کاهش بلندمدت ظرفیت نیروگاه‌های آبی مواجه است. حوضه رودخانه فرات-دجله یکی از مناطقی در زمین است که سریع‌تر خشک می‌شوند و در نتیجه، کشاورزی و هم تولید برق در ترکیه، سوریه و عراق به شدت آسیب می‌بینند. طی ۳۰ سال گذشته، حدود ۲۵ درصد کاهش تولید برق در سه سد برق آبی ترکیه اتفاق افتاده است. دورسون ییلدیز، رئیس نهاد غیرانتفاعی «انجمن هیدروپلیتیک» ترکیه، توضیح داد کاهش بارندگی و بارش برف، با تغییرات آب و هوایی مرتبط است و در نهایت منجر به کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی جریان رودخانه فرات تا پایان قرن معاصر خواهد شد.

در این بین، برق آبی در آفریقا، بزرگترین منبع انرژی تجدیدپذیر در این قاره است که تقریبا یک چهارم کل تولید برق در جنوب صحرای آفریقا را تامین می‌کند. کشورهای متعددی نسبت به کاهش تولید برق آبی به دلیل تغییرات آب و هوایی بیشتر، در معرض خطر هستند، زیرا منابع انرژی جایگزین کمی در دسترس دارند. جمهوری دموکراتیک کنگو، اتیوپی، اوگاندا، زامبیا، موزامبیک و سیرالئون از جمله این کشورها هستند. این امر، نشان دهنده نیاز شدید به توسعه یک سبد انرژی متنوع‌تر در سراسر قاره است.

بر اساس گزارش اویل پرایس، پتانسیل قابل توجهی برای توسعه بیشتر برق آبی در چندین منطقه جهان، به ویژه در آفریقا وجود دارد. با این حال، اثرات بدتر تغییرات آب و هوایی، منبع انرژی تجدیدپذیر قابل اعتماد سابق را تهدید می‌کند. اگر خشکسالی به کرات بیشتری اتفاق بیافتد، کشورهای دچار خشکسالی، با کاهش ظرفیت برق آبی روبرو می‌شوند و در نتیجه، ممکن است به منابع انرژی جایگزین یا واردات انرژی از کشورهای دیگر وابستگی پیدا کنند. | خبرگزاری ایسنا