شرکت ملی نفت بزرگ‌ترین بدهکار صندوق توسعه ملی است

به گزارش نبض بورس، چهارمین همایش بین‌المللی صندوق توسعه ملی با عنوان «نقش‌آفرینی صندوق توسعه ملی در اجرای برنامه هفتم» امروز در مرکز همایش‌های بین‌المللی صداوسیما برگزار شد.

مهدی غضنفری -مدیرعامل صندوق توسعه ملی- در این همایش با اشاره به عملکرد داخلی این صندوق گفت: یکی از موضوعات ما در نظام حکمرانی صندوق این است که چرا تشکیل شد؟ برخی از مشکلاتی که صندوق در ۱۰ سال گذشته مواجه شده، ناشی از ماموریت ما بوده است. در دنیا صندوق‌های تثبیتی، صیانتی و توسعه‌ای وجود دارد و ما یک صندوق صیانتی و توسعه‌ای هستیم که هدف ما تبدیل بخشی از درآمدهای ناشی از فروش نفت و گاز به ثروت‌های ماندگار و سرمایه‌های زاینده اقتصادی است و هرکاری جز این اشتباه است. 

وی با بیان اینکه فعالیت‌های صندوق باید معطوف به ماموریت‌های آن باشد، افزود: تعیین نرخ مشارکت در طرح‌های سرمایه‌گذاری از وظایف هیئت امنای صندوق توسعه است. برخی صندوق را با موضوع سرمایه‌گذاری بیگانه می‌دانند، در حالی که در شیوه‌نامه ما صندوق اجازه دارد وارد بحث سرمایه‌گذاری شود. صندوق موفق شده از نظر عاملیت ارزی و سپرده‌گذاری از ۳۶۰ طرح ارزی پشتیبانی کند و ۳۶ میلیارد دلار در این بخش سرمایه‌گذاری کرده است، همچنین طبق قانون ۱۰ درصد از درآمد صندوق باید به ریال تبدیل می‌شد که سرمایه‌گذاری‌های مرتبط صورت گرفت.  

مدیرعامل صندوق توسعه ملی اظهار کرد: در دولت سیزدهم، عملکرد صندوق در بخش‌های مختلف ۲۶.۸ میلیارد دلار بوده است، یکی از وام‌گیرندگان اصلی هم دولت است. نفت و گاز سهم بیشتری از تسهیلات صندوق را تشکیل داده و بعد از آن پالایشگاه و نیروگاه که با معیار ارزآفرینی و ایجاد شغل حائز اهمیت است. 

غضنفری ادامه داد: فارغ از عاملیت ارزی یا سپرده‌گذاری ارزی، از مجموع ۳۶.۵ میلیارد دلار تسهیلات و سپرده‌گذاری صندوق توسعه، ۲۶ و خورده‌ای سررسید شده، ۸.۳۷ میلیارد دلار وصول شده و ۱۷.۷۶ میلیارد دلار در مسیر مانده است؛ این یعنی حدود ۴۸ درصد عدم کارآمدی در تسهیلات ما مشاهده می‌شود. این یعنی اگر همین‌طور پیش برویم ثروت ماندگاری نخواهد ماند و این باعث شد در صندوق به فکر تغییر باشیم. البته بیشترین وصول مطالبات در دولت سیزدهم بوده است. 

در دولت سیزدهم ۴.۴ میلیارد دلار از مطالبات صندوق توسعه وصول شد

وی با بیان اینکه بیشترین وصول مطالبات صندوق توسعه ملی در دولت سیزدهم بوده است، افزود: تا پیش از دولت سیزدهم ۱.۱ میلیارد دلار از بدهی‌های صندوق وصول شده بود و در این دولت ۴.۴ میلیارد دلار وصول شد که در مجموع ۵.۵ میلیارد دلار وصول مطالبات از محل عاملیت بوده است. از طریق سود سپرده نیز ۲.۷ میلیارد دلار وصل شده و از طریق تهاتر ۰.۱۲ میلیارد  دلار. تهاتر ما ۳۳ درصد از بانک سینا با مجوز بانک مرکزی بوده است. 

مدیرعامل صندوق توسعه ملی ادامه داد: برخی اعتراض می‌کنند که چرا صندوق توسعه ۳۳ درصد از بانک سینا را خریده؟ می‌گویند صندوق برای این کار ارز را به ریال تبدیل کرده است، در حالی که نه آن کسی که تسهیلا گرفت و نه بانک نتوانستند اقساط خود را بپردازند و به همین دلیل ۰.۱۲ میلیارد دلار را از این طریق وصول کردیم. این عدد ابتکاری است که به خرج دادیم اما به ما نامه می‌دهند و اعتراض می‌کنند. ما به‌عنوان امانت‌دار نسل آتی مجبور شدیم از این طریق پولمان را وصول کنیم. 

غضنفری با بیان اینکه اگر بازگشت پول را در برنامه قرار دهیم، فرهنگ امهال و اهمال از بین خواهد رفت، گفت: یکی‌از بزرگ‌ترین بدهکاران به صندوق، شرکت ملی نفت ایران است و پس از آن طرح‌های نیروگاهی؛ این یعنی طرح‌هایی که به نظر می‌رسد باید سودده باشند، در بازگشت تسهیلات به صندوق موفق نبودند. باید به کسانی که مطالبات خود را به صندوق پرداخت نمی‌کنند بگوییم ما علاقمندیم با شما هم همان برخورد را داشته باشیم که با کسانی که پولمان را ندادند انجام دادیم.

وی با اشاره به تسهیلاتی که در حال حاضر صندوق توسعه ملی در دست دارد، گفت: نزدیک به ۹ میلیارد دلار طرح امروز امضا خواهد شد از جمله دو آب‌رسانی از دریای عمان به سیستان و بلوچستان و از خلیج فارس به فارس و اصفهان. طرح‌های آبرسانی از بهترین بخش‌هایی هستند که تسهیلات ما را بازپرداخت می‌کنند. همه این‌ها از جنس تسهیلات نیست و برخی مشارکت است. البته ما از فرآیند صرف تسهیلات در حال حرکت به سمت ‌سرمایه‌گذاری هستیم. همچنین ۴.۷ میلیارد دلار طرح هم طرح‌های در دست بررسی نزد بانک‌های عامل است.

تسهیلات‌دهی صندوق توسعه تعطیل نشده است

مدیرعامل صندوق توسعه ملی با بیان اینکه صندوق باید حداقل دو ویژگی در طرح‌هایی که مشارکت می‌کند یا تسهیلاتی که می‌دهد مشاهده کند، گفت: یک اینکه سودآوری خوبی نصیب صندوق شود که در سال‌های گذشته اینطور نبوده و ما در ضرر هستیم، در حالی که بقای بنگاه‌های اقتصادی در گروی سودآوری است. دو اینکه ریسک کمی برای ما داشته باشد. هر چند در انعقاد قراردادها روی کاغذ مدعی می‌شوند که هیچ ریسکی برای صندوق نخواهد داشت اما امروز می‌بینم که چقدر بدهی به صندوق دارند و پول را پس نمی‌دهند و بانک‌ها هم می‌گویند که منابع کافی را برای تسویه بدهی نداریم. 

غضنفری با بیان اینکت تسهیلات‌دهی صندوق تعطیل نشده است، اظهار کرد: وقتی به شرکت‌های نفتی پول می‌دهیم اما پول ما را پس نمی‌دهند، این به معنای ضرر است. وقتی پول صندوق توسط بانک‌ها بازگردانده نمی‌شود، باید با یک مدل اقتصادی باقی بماند و باید سودآور باشد. حالا وقتی صندوق مطالبات را پیگیری می‌کند و مطمئن نیست که پولش را پس می‌دهند، عده‌ای می‌گویند چرا صندوق وصول بدهی را پیگیری می‌کند یا وارد هر قراردادی نمی‌شود. ما به کسانی که می‌خواهند تسهیلات بگیرند، می‌گوییم که هم باید به موقع وام خود را پرداخت کنید و هم به ما سود بدهید، زیرا ما جز یک مدل اقتصادی ساده چیزی نداریم.

وی اظهار کرد: در سال های گذشته ما تسهیلات می‌دادیم و چهار سال بدون اینکه پولمان را به ما برگردانند، این تسهیلات باقی می‌ماند. ما از صرف پرداخت تسهیلات به سمت سرمایه‌گذاری تنها یک گام برداشتیم. سرمایه‌گذاری صرف نوعی مداخله است اما چون میخواستم سود داشته باشیم، بنا به سرمایه‌گذاری غیرمداخله‌ای داریم. بسته به FS طرح شما، می‌توانیم تسهیلات ارائه دهیم. 

صندوق بنای سرمایه‌گذاری غیرمداخله‌ای دارد، نه بنگاه‌داری

مدیر صندوق توسعه ملی با اشاره به طرح سرمایه‌گذاری غیرمداخله‌ای آی‌هوپ (I-HOPE)  گفت: این مدل تامین مالی به این صورت است که یعنی ما در ساخت‌ساز یک کارخانه و عملیات آن مشارکتی نداریم، از پیامدها منتفع شده و سپس خارج می‌شویم که این به معنای است که است بنای بنگاه‌داری نداریم. قبلا که فقط وام می‌دادیم، شاخص عدم بازگشت سرمایه‌مان خیلی بالا بود. به همین دلیل سراغ آی هوپ رفتیم. البته بنگاه‌داری هم فحش نیست و اقدام بسیار پیچیده و شرافتمندانه‌ای است اما صندوق به دنبال بنگاه‌داری نیست.

غضنفری در ادامه توضیح داد: آی‌هوپ بنگاه‌سازی است، اما بنگاه‌داری نیست؛ حمایت از بخش خصوصی است، رقابت با بخش خصوصی نیست؛ نقش فعالانه در تامین مالی است، تسهیلات منفعلانه نیست؛ تعادل میان سود و ریسک هست، ناکارآمدسازی سرمایه‌گذاری نیست؛ گردش بالای منابع مالی در اقتصاد است، رسوب منابع مالی در یک یا چند پروژه نیست.

وی با اشاره به ضرورت نقش فعالانه صندوق توسعه ملی در تامین مالی طرح‌ها و پروژه‌ها بیان کرد: درحال حاضر NPL صندوق ۴۷ است اما باید کمتر از ۵ باشد؛ شاخص تعداد امهال‌ها به ازای هر پروژه میانگین ۲.۷ است اما باید تقریبا صفر باشد. همچنین شاخص تعهدپذیری بانک‌های عامل نسبت به منابع صندوق، مقایسه با رفتار سایر صندوق‌های ثروت دنیا، وضعیت سرمایه‌گذاری در کشور، شاخص سالانه سودآوری صندوق‌های ثروت دنیا همه نشان می‌دهد که باید در تامین مالی طرح‌ها و پروژه‌ها فعال بود. | خبرگزاری ایسنا