بورس بازاری است که در آن دارایی های مالی و واقعی مورد معامله قرار می گیرند و با توجه به موضوع معامله بازار بورس به 3 دسته تقسیم می شود. بورس کالا بازاری است که موضوع معامله در آن کالاهای مختلف می باشد. بورس ارز که محلی برای معامله پول رایج کشورهای مختلف می باشد. بورس اوراق بهادار مکانی برای معامله دارای های کاغذی از جمله سهام و اوراق مشارکت می باشد. در تمام بازارهای بورس قیمت بر اساس میزان عرضه و تقاضا تعیین می شود. بازار بورس بر اساس عملکرد بنگاه ها به دو بازار اول و دوم تقسیم بندی می شود، اگر عملکرد مالی شرکت مناسب باشد در بازار اول و در غیر اینصورت در بازار دوم قرار می گیرند.

فرابورس چیست؟

این بازار در سال 1378 تاسیس شده است و مشابه بازار بورس موضوع فعالیت آن معامله اوراق بهادار می باشد اما از آنجایی که شرایط پذیرش برای شرکت ها در بورس بسیار دشوار است در بازار فرابورس شرکت ها راحت تر مورد پذیرش قرار می گیرند و مهمترین وظیفه این بازار سازماندهی سرمایه هایی می باشد که شرایط ورود به بازار بورس را ندارند. بنگاه های مختلف می توانند با کسب حداقل شرایط و در سریع‌ترین زمان ممکن، به این بازار مالی وارد شده و از تمامی مزایای شرکت‌های پذیرفته شده در بازار مبادلات اوراق بهادار بهره‌مند شوند.

ساختار جدید فرابورس ایران از پنج بازار تشکیل شده است: بازار اول، بازار دوم، بازار پایه (زرد، نارنجی و قرمز)، بازار سوم و ابزارهای نوین مالی.

بازار اول فرابورس: شرکت‌های سهامی عام که طبق دستورالعمل پذیرش موفق بــه احراز شرایط لازم شده باشند، مجاز بــه انجام معاملات سهام خود خواهند بـود.

بازار دوم فرابورس: شرایط پذیرش در این بازار منعطف تر از بازار اول می باشد سهام شرکت‌های زیان‌ده، تازه‌ تأسیس و آن‌هایی که با افزایش سرمایه قصد تبدیل از سهامی خاص به سهامی عام دارند در بازار دوم پذیرفته می‌شود.

بازار پایه: شرکت‌های این بازار فرایند پذیرش را طی نمی‌کنند و به سه دسته تقسیم می‌شوند. طبق قوانین جدید، شرکت‌های این بازار در سه بازار پایه زرد، نارنجی و قرمز دسته‌بندی شده‌اند و دامنه نوسان روزانه آن‌ها، به ترتیب، ۳، ۲ و ۱ درصد است.

شرکت های پذیرش شده در فرابورس از پرداخت مالیات معاف می باشند.

تفاوت بازار بورس و فرابورس:

1. تفاوت در سرمایه اولیه شرکت ها: سرمایه اولیه شرکت های پذیرفته شده در بورس بیشتر از فرابورس می باشد.
2. حداقل سهام شناور: شناوری سهام در بازار بورس بیشتر از فرابورس می باشد.
3. حداقل تعداد سهامداران: حداقل تعداد سهامداران در بازا بورس بیشتر از فرابورس می باشد.
4. حداقل سابقه فعالیت شرکت در صنعت مربوطه: بنگاه های پذیرفته شده در بورس باید دارای سابقه فعالیت بیشتری در صنعت مورد نظر باشند.
5. سودآوری بنگاه ها: شرکت های پذیرفته شده در بورس باید حداقل دو دوره منتهی به پذیرش سودآور باشد.