این نوع از صندوق های سرمایه گذاری بر مبنای یکی از شاخص های بازار سرمایه عمل می کند و سود و زیان آن مشابه عملکرد آن شاخص می باشد.صندوق های سرمایه گذاری شاخصی می توانند هر شاخصی که مناسب می دانند را به عنوان شاخص خود در نظر بگیرند مثلا شاخص طلا، بازار بورس، فروش خودرو و ... . اما تنها شاخص مورد اقبال برای فعالیت در صندوق های سرمایه گذاری در ایران شاخص بازار بورس است. در این صندوق‌ها خرید و فروش بصورت مستمر انجام نمی‌شود، معمولا زمانی خرید انجام می‌گیرد که وجوهی وارد صندوق شده باشد و زمانی فروش انجام می‌گیرد که سرمایه گذاری از صندوق خارج شده باشد.

ترکیب دارایی‌های هر صندوق سرمایه‌گذاری نشان دهنده استراتژی آن صندوق است از این جهت صندوق‌های شاخصی بسیار شبیه به صندوق‌های سهامی هستند. تنها تفاوت ترکیب دارایی صندوق‌های سهامی و شاخصی در انتخاب سهام شرکت‌هاست. صندوق های شاخصی سهام شرکت های بزرگ فعال در بورس را خریداری می‌کنند. بزرگترین مزیت صندوق‌های سرمایه گذاری شاخصی کاهش هزینه‌های سبدگردانی و مدیریت صندوق است. چون این نوع صندوق‌ها در نهایت باید شبیه به شاخص کل بازار بورس باشند در هزینه‌ها حداکثر صرفه‌جویی را انجام می‌دهند، تا از متوسط شاخص کل کمترین میزان انحراف را داشته باشند.

همچنین در این صندوق‌ها مدیریت نقشی غیرفعال دارد و ریسک مدیریت صندوق حذف می‌شود زیرا هدف مدیران رسیدن به سود نیست و آن‌ها سعی می‌کنند تا وزن اوراق موجود به شاخص مبنا نزدیک باشد.

صندوق های سرمایه گذاری شاخصی، 80 درصد فعالیت شان را بر روی خرید سهم یا سهام شاخص بازار اختصاص می دهند و مابقی فعالیت خود را بر خرید اوراق قرضه، سپرده هایی با درآمد ثابت و… سرمایه گذاری می کنند.

معرفی صندوق‌های سرمایه گذاری شاخصی فعال در ایران

1.صندوق شاخصی فیروزه

صندوق شاخصی شرکت بزرگ فیروزه در سال 1393 زیر نظر سازمان بورس تاسیس شده است.

2.صندوق سرمایه گذاری شاخصی کارآفرین

شروع فعالیت صندوق شاخصی کارآفرین از سال 89 بوده و متولی این صندوق موسسه حسابرسی فریوران است. ضامن نقد شوندگی شاخصی کار آفرین بانک کار آفرین است. واحدهای این صندوق به صورت عادی عرضه می‌شود.

3.صندوق سرمایه گذاری شاخصی کاردان

صندوق سرمایه گذاری شاخصی کاردان با نام تجارت شاخصی کاردان از سال 94 شروع به فعالیت کرده است متولی این صندوق «مشاور سرمایه گذاری آرمان آتی» است این صندوق ضامن نقد شوندگی دارد و ضامن آن شرکت «تامین سرمایه کاردان» است.