شرکت‌ها به ‌منظور تأمین منابع مورد نیاز برای گسترش فعالیت‌های خود و توسعه طرح‌ها، اصلاح ساختار مالی شرکت، افزایش قدرت رقابت خود و بهره‌برداری از پروژه‌های جدید اقدام به ثبت افزایش سرمایه می‌کنند. شرکت‌های بورسی با دعوت از تمامی سهامداران به مجمع عمومی فوق‌العاده، تصمیم‌گیری در خصوص افزایش سرمایه را مطرح می‌کنند و در صورت موافقت سهامداران، افزایش سرمایه در مجمع فوق‌العاده تصویب و فرآیند ثبت افزایش سرمایه اجرایی می‌شود.

پس از افزایش سرمایه شرکت سهامداران فعلی مایل به حفظ منافع خود در آن شرکت می باشند لذا بر اساس قانون تجارت در صورتی که یک شرکت سهام جدیدی برای فروش منتشر کند، سهامداران فعلی در خرید این سهام جدید اولویت دارند. که به این اولویت در خرید سهام نسبت به سهامداران جدید، حق تقدم خرید سهام گفته می شود.

پس از برگزاری مجمع تصمیم گیری برای افزایش سرمایه حق تقدم سهام به تمامی افرادی که سهام شرکت را قبل از برگزاری این مجمع خریداری کرده اند تعلق گرفته و به صورت گواهی حق تقدم به آنها ارائه می گردد . لازم به ذکر است که برای تعلق گرفتن این سهام به افراد لزومی به شرکت در مجمع افزایش سرمایه نمی باشد و تنها خرید سهام شرکت قبل از برگزاری این مجمع برای تعلق گرفتن حق تقدم سهام به افراد کافی می باشد .

پس از تصویب افزایش سرمایه شرکت در مجمع افزایش سرمایه فرم هایی برای سهامداران ارسال می شود تا در صورت تمایل به استفاده از حق تقدم خود این فرم را پر کنند و برای شرکت ارسال کنند که به این فرم اصطلاحا گواهی حق تقدم سهام گفته می شود ، مهلت تکمیل و ارسال این فرم محدود و به مدت 60 روز می باشد.

پس از تکمیل این فرم و ارسال آن در موعد مقرر برای شرکت توسط سهامداران و همچنین واریز مبلغ اسمی سهام به حساب شرکت، سهام جدید به نام آنها صادر می شود . همچنین ممکن است سهامداران به دلیل عدم اطلاع از افزایش سرمایه شرکت و یا هر دلیل دیگری فرم مذکور را پر نکنند که در این صورت شرکت اقدام به فروش سهام به قیمت بازار می کند و پس از کسر قیمت اسمی آن ما به التفاوت را به حساب سهامدار واریز می کند.

در حالت دیگر سهامدار شخصا اقدام به فروش حق تقدم سهام در بورس به قیمت روز بازار می کند . لازم به ذکر است که در تمامی این روش ها مزایای ناشی از حق تقدم سهام متعلق به سهامدار می باشد .

بعد از برگزاری مجمع شرکت یک نماد حق تقدم در بازار به آن شرکت اختصاص داده می شود تا سهامداران بتوانند از طریق آن نماد، حق تقدم های خود را بفروشند. این نماد به صورت (نام نماد + ح) در پرتفوی سهامدارا قرار می گیرد.

تمامی اطلاعیه های مربوط به افزایش سرمایه شرکت ها و حق تقدم سهام شرکت در سایت کدال و یا روزنامه های مخصوص اخبار آن شرکت قرار داده می شوند.

ویژگی های حق تقدم سهام

• این سهام سبب حفظ قدرت تاثیر گذاری سهامداران در اداره شرکت ها با حفظ ارزش سهام آنها می شود.
• افزایش تعداد سهام جدید شرکت با قیمت پایین سبب افت قیمت بازار آن می شود در این حالت اگر سرمایه گذاران از حق خرید سهامی که شرکت برای آنها با عنوان حق تقدم سهام در نظر گرفته است استفاده کنند از تحمیل زیان به آنها جلوگیری می شود.
• حق تقدم سهام سبب افزایش ظرفیت استقراض شرکت ها می شود.
• شرکت ها با فروش حق تقدم سهام اقدام به تامین مالی با هزینه بسیار کمتر نسبت به تامین مالی از طریق فروش سهام عادی می کنند. همچنین به دلیل قیمت پایین این سهام ها مورد استقبال سهامداران و در نتیجه افزایش میزان سرمایه می شود.
• انتشار حق تقدم سهام سبب کاهش قیمت سهام شرکت و در نتیجه افزایش میزان تقاضا برای آن می شود.
• دامنه نوسان برای حق تقدم سهام دو برابر سهام عادی می باشد .