ریسک‌های تهدیدکننده عرضه‌های اولیه بورس

«سیدمحمد هاشمی‌نژاد» امروز در گفت و گو با ایرنا به افزایش تعداد سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه نسبت به سال گذشته اشاره کرد و افزود: صدور فرمان تاریخی رهبر معظم انقلاب در ٩ اردیبهشت ماه سال جاری در خصوص «آزاد سازی سهام عدالت» و تاکید بر اعمال «مدیریت مستقیم» سهامداران سهام عدالت بر سبد دارایی‌های خود نقطه عطفی در تاریخ ۵۰ ساله بازار سرمایه کشور، به شمار می رود.  

وی اظهار داشت: در واقع، ورود حدود ۵۰ میلیون سهامدار سهام عدالت به بازار سرمایه که بیش از نیمی از جمعیت کشور را شامل می‌شود، فرصت بی‌نظیری را برای افزایش سهم بازار سرمایه در تجمیع پس‌اندازهای خرد و توسعه فرهنگ سهامداری فراهم ساخته است؛ امری که با نگاهی به میزان مشارکت سهامداران حقیقی در عرضه‌های اولیه سهام شرکت‌ها به خوبی قابل مشاهده است.  

هاشمی نژاد خاطرنشان کرد: بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده از سوی شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه، تعداد کل کدهای سهامداری فعال در شهریور ماه ۹۹، حدود ۲۱ میلیون بود، این در حالیست که این عدد در شهریور ماه ۹۸ نیز حدود ۹ میلیون کد بوده است.  

این کارشناس بازار سرمایه اظهار داشت:  رشد ۱۳۶ درصدی کدهای فعال در یکسال اخیر، جذابیت بالایی را برای ورود شرکت‌های تازه به بازار سرمایه ایجاده کرده است، زیرا صرف نظر از تامین مالی مناسب بنگاه‌ها از بازار، وجود چشم‌انداز مثبت سهامداران به عرضه‌ اولیه ها سبب شد که فعالان بازار اقبال زیادی به این قبیل عرضه‌ها از خود نشان دهند.

افزایش مشارکت سهامداران در عرضه‌های اولیه

وی گفت: بررسی عرضه‌های اولیه در نیمه نخست ۹۹، نشان می‌دهد که در اولین عرضه اولیه امسال در ۲۰ فروردین ماه که مربوط به شرکت سرمایه‌گذاری صبا تامین (صبا) بود، حدود دو میلیون نفر مشارکت داشتند؛ این در حالیست که در عرضه اولیه های پایانی امسال حدود ۵.۵ میلیون نفر، مشارکت داشتند.  

به گفته هاشمی نژاد، این افزایش چشمگیر مشارکت در عرضه‌های اولیه می‌تواند فرصت بسیار مناسبی را برای بنگاه‌های اقتصادی کشور برای تامین مالی ایجاد کند.

این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه بررسی‌های موجود نشان‌دهنده برآیند مثبت عرضه‌های اولیه طی دو سال اخیر بوده است، افزود: به نوعی که صف‌های خرید میلیونی و کسب بازدهی‌های حداکثری علاوه بر افزایش مشارکت سبب ایجاد جو خوش‌بینی و مثبت به تداوم سرمایه‌گذرهای حقیقی‌ها در بازار سرمایه شده است.

وی با بیان اینکه بررسی تاریخچه‌ای عرضه‌های اولیه، حاکی از آن است که تعدادی از شرکت‌های عرضه شده در روزهای بعد از عرضه نه تنها با استقبال خرید روبرو نشده‌اند، بلکه شاهد قیمت‌های پایین‌تر از روز عرضه اولیه خود نیز بوده‌اند، گفت: عمده دلیل این رویداد نیز جدا از تفاوت دیدگاه‌های ارزش‌گذاری‌ها به شرایط خاص بازار در زمان عرضه که عمدتا هم ناشی از ریسک‌های سیستماتیک بوده است باز می‌گردد.

هاشمی نژاد خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه نرخ مشارکت در آخرین عرضه‌های اولیه امسال حدود پنج میلیون نفر بوده است؛ بنابراین می‌توان این گونه نتیجه‌گیری کرد که بازار سرمایه بستر مناسبی را برای عرضه سهام بنگاه‌های اقتصادی و تامین مالی شرکتی فراهم کرده است.  

این کارشناس بازار سرمایه گفت: افزایش سهم بازار سرمایه در تامین مالی نسبت به بازار پول، موضوعی است که در برنامه‌های مختلف توسعه مورد تاکید مسوولان اقتصادی کشور قرار گرفته است و از این رو می‌توان حضور پررنگ فعالان در عرضه‌های اولیه را مانند ابزاری برای تحقق این برنامه در نظر گرفت.  

وی اظهار داشت: وجود قوانین و دستورالعمل‌های حمایتی بازار که برجسته‌ترین آن، الزام داشتن بازارگردان برای کلیه سهام در بورس و فرابورس است، به عنوان محرک برای دو طرف عرضه و تقاضا عمل می‌کند.  

هاشمی نژاد افزود: همچنین تسهیل در فرآیند پذیرش شرکت‌ها در بورس و فرابورس که سبب شود شرکت‌هایی با عملکرد مناسب و سودده زودتر مورد پذیرش در بازار سرمایه قرار گیرند، می‌تواند سبب افزایش اعتماد عمومی در خصوص عرضه‌های اولیه گردد و عرضه این شرکت‌ها با موفقیت انجام شود.