وام‌های میلیاردی بانک‌های بورسی به کدام شرکت‌ها رسید؟

به گزارش نبض بورس، بررسی تازه‌ترین اطلاعات تسهیلات کلان جاری بانک‌ها از تمرکز قابل توجه وام‌های دلاری در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌ها و ذی‌نفعان حکایت دارد؛ به‌طوری‌که در بانک صادرات، پنج دریافت‌کننده بزرگ به‌تنهایی بیش از ۹۰ درصد کل تسهیلات دلاری را در اختیار گرفته‌اند. این سهم در بانک تجارت حدود ۷۶ درصد و در بانک ملت نزدیک به ۴۹ درصد است.

در این گزارش، پنج دریافت‌کننده بزرگ تسهیلات دلاری در سه بانک تجارت، صادرات و ملت از نظر مبلغ وام، سهم از کل تسهیلات و مدت بازپرداخت بررسی شده‌اند؛ اطلاعاتی که تصویری از نحوه توزیع منابع ارزی این بانک‌ها ارائه می‌دهد.

بانک تجارت؛ بیش از سه‌چهارم وام‌های دلاری در اختیار پنج دریافت‌کننده

بانک تجارت در مجموع ۳۶.۷ هزار میلیارد تومان تسهیلات دلاری به ۱۲ شرکت پرداخت کرده است. بررسی فهرست دریافت‌کنندگان نشان می‌دهد پنج شرکت نخست، حدود ۷۵.۷ درصد از کل این تسهیلات را به خود اختصاص داده‌اند.

در میان این شرکت‌ها، پتروشیمی گچساران از زیرمجموعه‌های صنایع پتروشیمی خلیج فارس با دریافت ۸ هزار میلیارد تومان در رتبه نخست قرار دارد. شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر نیز با ۷.۲ هزار میلیارد تومان دومین دریافت‌کننده بزرگ تسهیلات دلاری بانک تجارت است.

پالایش گاز بیدبلند خلیج فارس، دیگر زیرمجموعه صنایع پتروشیمی خلیج فارس، با ۵.۱ هزار میلیارد تومان در جایگاه سوم قرار گرفته است. گروه غذایی صنایع تبریز با ۴ هزار میلیارد تومان و شرکت کاشی و سرامیک آرین‌تاک با ۳.۴ هزار میلیارد تومان نیز رتبه‌های چهارم و پنجم را در اختیار دارند.

مدت بازپرداخت این تسهیلات نیز متفاوت است؛ پتروشیمی گچساران بیش از ۱۲ سال، معدنی و صنعتی گل‌گهر بیش از ۱۰ سال و پالایش گاز بیدبلند خلیج فارس بیش از ۱۱ سال برای بازپرداخت فرصت دارند. این مدت برای صنایع غذایی آرین تبریز ۸ سال و برای کاشی و سرامیک آرین‌تاک ۷ سال تعیین شده است.

مجموع تسهیلات پنج دریافت‌کننده بزرگ بانک تجارت حدود ۲۷.۷ هزار میلیارد تومان اعلام شده که معادل ۷۵.۷ درصد از کل تسهیلات دلاری این بانک است. به این ترتیب، بخش عمده منابع دلاری بانک تجارت در اختیار پنج شرکت قرار گرفته است.

بانک صادرات؛ سهم بیش از ۹۰ درصدی پنج دریافت‌کننده از وام‌های دلاری

بانک صادرات در مجموع ۸۸.۴ هزار میلیارد تومان تسهیلات دلاری به ۳۵ ذی‌نفع واحد پرداخت کرده است؛ اما توزیع این منابع نشان می‌دهد بخش بسیار بزرگی از تسهیلات به پنج دریافت‌کننده نخست اختصاص یافته است.

شرکت ملی نفت ایران با دریافت ۴۱.۷ هزار میلیارد تومان در صدر فهرست دریافت‌کنندگان قرار دارد. پس از آن، راه‌آهن شهری تهران و حومه با ۲۴.۳ هزار میلیارد تومان در رتبه دوم ایستاده است.

گروه گسترش نفت و گاز پارسیان با ۸.۱ هزار میلیارد تومان سومین دریافت‌کننده بزرگ تسهیلات دلاری بانک صادرات است. شرکت آلومینیوم ایران با ۴.۱ هزار میلیارد تومان و شایان گستر ارومیه با ۱.۹ هزار میلیارد تومان نیز رتبه‌های چهارم و پنجم را به خود اختصاص داده‌اند.

از نظر مدت بازپرداخت، برای تسهیلات شرکت ملی نفت ایران یک سال و برای راه‌آهن شهری تهران و حومه ۲ سال و ۶ ماه فرصت در نظر گرفته شده است. این مدت برای آلومینیوم ایران یک سال و برای شایان گستر ارومیه یک سال و ۵ ماه اعلام شده است.

تسهیلات گروه گسترش نفت و گاز پارسیان نیز شامل سه قرارداد با مدت بازپرداخت ۴ ساله و یک قرارداد با مدت بازپرداخت یک ساله است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، مجموع تسهیلات پنج ذی‌نفع بزرگ بانک صادرات حدود ۸۰.۳ هزار میلیارد تومان است که معادل ۹۰.۸ درصد از کل تسهیلات دلاری این بانک می‌شود. به بیان دیگر، بیش از ۹۰ درصد منابع دلاری پرداخت‌شده بانک صادرات در اختیار پنج ذی‌نفع قرار گرفته است.

بانک ملت؛ مپنا و پتروشیمی تبریز در صدر دریافت‌کنندگان تسهیلات دلاری

بانک ملت نیز در مجموع ۴۹.۱ هزار میلیارد تومان تسهیلات دلاری به ۱۵ شرکت پرداخت کرده است. در این بانک، شرکت توسعه نفت و گاز مپنا با دریافت ۷.۸ هزار میلیارد تومان بزرگ‌ترین دریافت‌کننده تسهیلات دلاری است.

پتروشیمی تبریز با ۵.۲ هزار میلیارد تومان در رتبه دوم قرار دارد و شهرداری کرمانشاه با ۴.۲ هزار میلیارد تومان سومین دریافت‌کننده بزرگ محسوب می‌شود. پس از این دو، شرکت پارس ایزوتوپ و شهرداری تبریز به ترتیب با ۳.۹ و ۲.۸ هزار میلیارد تومان در رتبه‌های چهارم و پنجم قرار گرفته‌اند.

در مورد پارس ایزوتوپ، اطلاعات منتشرشده از دریافت ۲۱ فقره تسهیلات دلاری به ارزش مجموع ۱۲.۸ هزار میلیارد تومان حکایت دارد؛ در حالی که رقم ۳.۹ هزار میلیارد تومان مربوط به یک فقره تسهیلات این شرکت است.

مدت بازپرداخت تسهیلات توسعه نفت و گاز مپنا ۷ سال، پتروشیمی تبریز ۶ سال، شهرداری کرمانشاه ۴.۷ سال، پارس ایزوتوپ ۷ سال و شهرداری تبریز ۵ سال اعلام شده است.

مجموع تسهیلات پنج دریافت‌کننده بزرگ بانک ملت حدود ۲۴.۱ هزار میلیارد تومان برآورد شده که نزدیک به ۴۹ درصد از کل تسهیلات دلاری این بانک را تشکیل می‌دهد. بنابراین، تمرکز تسهیلات در بانک ملت نسبت به دو بانک دیگر کمتر است؛ هرچند نزدیک به نیمی از منابع دلاری این بانک نیز در اختیار پنج دریافت‌کننده نخست قرار دارد.

مقایسه تمرکز تسهیلات دلاری در سه بانک

مقایسه اطلاعات منتشرشده نشان می‌دهد بانک صادرات بیشترین تمرکز تسهیلات دلاری را در میان این سه بانک دارد. در این بانک، پنج ذی‌نفع بزرگ بیش از ۹۰ درصد منابع دلاری را دریافت کرده‌اند. بانک تجارت با سهم حدود ۷۵.۷ درصدی در جایگاه بعدی قرار می‌گیرد و سهم پنج دریافت‌کننده بزرگ در بانک ملت حدود ۴۹ درصد است.

این ارقام نشان می‌دهد توزیع تسهیلات دلاری در هر سه بانک یکسان نیست و میزان تمرکز منابع در بانک صادرات به‌مراتب بالاتر از دو بانک دیگر است. البته صرف تمرکز بالای تسهیلات به‌تنهایی به معنای تخلف یا پرریسک بودن وام‌ها نیست و ارزیابی دقیق‌تر به اطلاعاتی مانند وثایق، نرخ سود، وضعیت بازپرداخت، نوع قرارداد و اعتبارسنجی دریافت‌کنندگان نیاز دارد.