شبیخون تورم به سبد معیشت؛ این خوراکیها در یک ماه رکورد شکستند!
به گزارش نبض بورس، قیمت اقلام خوراکی مناطق شهری در شهریور ۱۴۰۵، پیامهای مهمی برای اقتصاد خانوار دارد. دادههای رسمی نشان میدهد در حالی که برخی اقلام در یک ماه جهشهای دو رقمی زدهاند، در بعد سالانه بیش از ۷۵ درصد خوراکیها (۴۰ قلم از ۵۳ قلم) تورمی بالاتر از نرخ تورم عمومی کشور ثبت کردهاند. آماری که از تداوم فشار سنگین بر هسته سخت معیشت مردم حکایت دارد.
هویج، پیاز و قزلآلا در اوج گرانی ماهانه
بررسی تغییرات قیمت نسبت به مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد سفره تابستانی خانوار با جهشهای ناگهانی روبهرو شد. در صدر این لیست، هویج فرنگی با رشد عجیب ۳۱.۹ درصدی قرار گرفت. در میان محصولات دیگر نیز پرتقال با جهش 19.1 درصدی و ماهی قزلآلا با رشد ۱۳.۹ درصدی پیشتاز تورم ماهانه شدند و نشان دادند که در آخرین ماه تابستان، زنجیره عرضه این اقلام دچار شوک مقطعی شده است.
سرایت گرانی و کالاهایی که ارزان شدند
فشار تورم ماهانه فقط به میدانهای میوهوترهبار نرسید؛ کالاهای بستهبندی پرمصرف نیز در ۳۰ روز شهریور بالا رفتند. شیر خشک با رشد ۹.۳ درصدی به حدود ۳۵۸ هزار تومان رسید و رب گوجهفرنگی با افزایش ۸.۵ درصدی به ۲۲۵ هزار تومان برای هر قوطی رسید. حتی کالاهایی مثل رشته آش (+۵.۷٪) و شیرینی خشک (+۳.۴٪) نیز رشد ماهانه را تجربه کردند تا مشخص شود گرانی در لایههای مختلف سبد مصرفی جا خوش کرده است.
در میان آتش گرانیهای ماهانه، چند کالا برخلاف جهت جریان حرکت کردند و افت قیمت داشتند. شاخصترین آنها گوشت مرغ بود که با کاهش ۸.۴ درصدی نسبت به مرداد، روی میانگین ۳۰۵ هزار تومان ایستاد. همچنین به دلیل اوج عرضه فصلی، اقلامی چون هندوانه (−۱۱.۱٪)، خیار (−۹.۲٪) و سیب درختی (−۸.۵٪) با افت قیمت ماهانه توانستند تا حدی ترمز فشار تورمی را بکشند.
پرواز روغن، تخممرغ و برنج خارجی در افق سالانه
تحلیل سالانه (شهریور ۱۴۰۵ نسبت به شهریور ۱۴۰۴) حقیقت بسیار عمیقتری را آشکار میکند؛ جایی که ۴۰ قلم از ۵۳ کالای منتخب، تورمی بیش از تورم عمومی کشور (۸۶.۵٪) ثبت کردند. صدرنشین بلامنازع بحران سالانه، گروه چربیها و پروتئینها بودند:
- روغن نباتی جامد با جهش ۳۷۱.۱ درصدی (رسیدن به میانگین ۴۸۱ هزار تومان)
- روغن مایع با رشد ۳۴۲.۲ درصدی (رسیدن به حدود ۴۰۰ هزار تومان)
- تخممرغ با رشد ۲۶۴.۲ درصدی (رسیدن به حدود ۳۰۸ هزار تومان)
- برنج خارجی درجه یک با جهش ۲۰۹.۲ درصدی (رسیدن به ۳۰۲ هزار تومان)
این ارقام نشان میدهند پایهایترین اقلام تأمین کالری خانوار در طول یک سال بین ۳ تا ۴ برابر گران شدهاند.
کالاهای جانسخت بازار کدامند؟
مقایسه دو سر طیف تورم سالانه، یک نکته سیاستی و مهم به جا میگذارد: در شرایطی که به دلیل رشد هزینههای تولید و تورم ساختاری، اقلام وابسته به نهادههای وارداتی جهشهای چند صد درصدی داشتند، کالاهایی که زنجیره تأمین بومیتر و تولید پایدارتری داشتند رفتار «جانسخت» از خود نشان دادند. اقلامی مانند لوبیا چیتی (+۲۷.۸٪) و قارچ خوراکی (+۴۶.۹٪) کمترین تورم سالانه را تجربه کردند. این شکاف قیمتی نشان میدهد تقویت زنجیرههای تولید مستقل و مدیریت توزیع داخلی، تنها راه حل مهار شوکهای تورمی در سفره معیشت مردم است.