فولاد جهان بین رکود و گرانی گیر کرد/ نفت ۱۰۳ دلار شد، شمش بالا رفت

به گزارش نبض بورس، در بخش محصولات نهایی نیز ورق سیاه دریای سیاه در ۵۱۰ دلار فوب ثابت ماند و میلگرد ترکیه در ۶۲۰ دلار فوب بدون تغییر معامله شد. این ترکیب نشان می‌دهد افزایش قیمت در مواد اولیه و شمش هنوز نتوانسته به یک موج عمومی در بازار فولاد تبدیل شود.

در سمت انرژی، نفت برنت از ۹۸.۷۷ دلار به ۱۰۳.۶۶ دلار هر بشکه افزایش یافت. افزایش هزینه انرژی و حمل‌ونقل در کنار ریسک‌های ایجادشده در مسیرهای تجاری، فشار بیشتری به زنجیره تولید و تجارت جهانی وارد کرده است. اختلال در تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز نیز هزینه و ریسک حمل انرژی و کالا را بالا نگه داشته و آثار آن از بازار نفت به سایر زنجیره‌های صنعتی منتقل می‌شود.

با این حال، مسئله اصلی بازار جهانی فولاد همچنان تقاضاست. رشد هزینه تولید می‌تواند قیمت را بالا ببرد، اما اگر مصرف‌کننده نهایی توان پرداخت نداشته باشد، این افزایش قیمت در نهایت به کاهش معاملات و فشار بر تولیدکننده منجر می‌شود. به همین دلیل، رشد شمش و قراضه در هفته گذشته را نباید به‌تنهایی نشانه خروج فولاد جهان از رکود دانست.

از سوی دیگر، تغییرات ساختاری در بازار کار و تولید نیز به معادله تقاضا اضافه شده است. گسترش اتوماسیون و هوش مصنوعی در برخی صنایع، بهره‌وری را افزایش می‌دهد اما همزمان می‌تواند ساختار اشتغال را تغییر دهد. اگر رشد بهره‌وری با ایجاد تقاضای جدید و فرصت‌های شغلی جایگزین همراه نشود، کاهش درآمد خانوارها می‌تواند به مصرف کمتر و در نتیجه فشار بیشتر بر تولید منجر شود.

این مسئله برای اقتصادهای بزرگ اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا فولاد یکی از نخستین کالاهایی است که از کاهش فعالیت صنعتی، ساخت‌وساز و سرمایه‌گذاری ضربه می‌خورد. بنابراین ضعف پایدار در مصرف می‌تواند فشار را از بازار محصولات نهایی به شمش و در نهایت به سنگ‌آهن منتقل کند.

در چنین فضایی، بازار جهانی فولاد با یک معادله دشوار مواجه است: هزینه‌ها اجازه افت شدید قیمت را نمی‌دهند، اما تقاضا نیز قدرت لازم برای ایجاد یک روند صعودی پایدار را ندارد. نتیجه، بازاری نوسانی است که در آن هر شوک انرژی، حمل‌ونقل یا عرضه می‌تواند قیمت‌ها را بالا ببرد، بدون آنکه الزاماً نشانه رونق اقتصادی باشد.

برای ایران نیز این شرایط اهمیت دوچندان دارد. افزایش هزینه‌های جهانی می‌تواند از قیمت فولاد صادراتی حمایت کند، اما اگر رکود جهانی عمیق‌تر شود، کاهش قدرت خرید بازارهای مقصد می‌تواند اثر افزایش هزینه‌ها را خنثی کند. در داخل نیز نرخ ارز تعیین‌کننده اصلی انتقال این تحولات به قیمت فولاد خواهد بود.

در مجموع، بازار جهانی فولاد هنوز از رکود فاصله نگرفته است؛ قیمت‌ها بالا و پایین می‌شوند، اما پشت این نوسانات هنوز تقاضای قدرتمندی دیده نمی‌شود. تا زمانی که مصرف واقعی در اقتصادهای بزرگ تقویت نشود، افزایش قیمت مواد اولیه و فولاد بیشتر نشانه فشار هزینه خواهد بود تا آغاز یک رونق پایدار.