اخبار فوری
افزایش سرمایه چیست؟ انواع افزایش سرمایه، مراحل و بهترین روش
کد خبر: ۱۳۸۲۵۲
۰۷:۴۵
۱۴۰۵/۰۶/۳۱
افزایش سرمایه چیست و چرا شرکتهای بورسی افزایش سرمایه میدهند؟ افزایش سرمایه یکی از مهمترین رویدادهای مالی شرکتهای پذیرفتهشده در بورس و فرابورس است که میتواند از محل سود انباشته، آورده نقدی، تجدید ارزیابی داراییها یا صرف سهام انجام شود. اما افزایش سرمایه چه تاثیری بر سهامداران دارد؟ سهام جایزه چیست؟ حق تقدم چیست؟ روند افزایش سرمایه چگونه است و کدام نوع افزایش سرمایه بهتر است؟ در این مطلب از نبض بورس، همه چیز درباره افزایش سرمایه را به زبان ساده بررسی میکنیم.
به گزارش نبض بورس، افزایش سرمایه چیست و چرا شرکتهای بورسی افزایش سرمایه میدهند؟ افزایش سرمایه یکی از مهمترین رویدادهای مالی شرکتهای پذیرفتهشده در بورس و فرابورس است که میتواند از محل سود انباشته، آورده نقدی، تجدید ارزیابی داراییها یا صرف سهام انجام شود.
اما افزایش سرمایه چه تاثیری بر سهامداران دارد؟ سهام جایزه چیست؟ حق تقدم چیست؟ روند افزایش سرمایه چگونه است و کدام نوع افزایش سرمایه بهتر است؟
در این مطلب از نبض بورس، همه چیز درباره افزایش سرمایه را به زبان ساده بررسی میکنیم.
افزایش سرمایه چیست؟
افزایش سرمایه یعنی افزایش سرمایه ثبتشده یک شرکت از طریق انتقال منابع یا ارزشهای مشخص به حساب سرمایه شرکت.
شرکتها معمولاً برای تأمین منابع مالی، اجرای طرحهای توسعه، اصلاح ساختار مالی، جبران زیان یا استفاده از منابع داخلی خود اقدام به افزایش سرمایه میکنند.
برای مثال، اگر سرمایه یک شرکت ۱۰۰ میلیارد تومان باشد و شرکت سرمایه خود را به ۱۵۰ میلیارد تومان افزایش دهد، درصد افزایش سرمایه برابر با ۵۰ درصد خواهد بود.
نکته مهم این است که هر افزایش سرمایه الزاماً به معنای ورود پول جدید به شرکت نیست. در برخی روشها منابع جدید وارد شرکت میشود و در برخی روشها افزایش سرمایه از محل منابع یا داراییهای موجود شرکت انجام میشود.
چرا شرکتها افزایش سرمایه میدهند؟
مهمترین دلایل افزایش سرمایه شرکتها عبارتاند از:
-
تأمین منابع مالی جدید
-
اجرای طرحهای توسعه
-
تأمین سرمایه در گردش
-
اصلاح ساختار مالی
-
کاهش فشار بدهیها
-
جبران زیان انباشته
-
استفاده از سود انباشته
-
اصلاح ارزش دفتری برخی داراییها
-
تأمین مالی از طریق سهامداران یا بازار سرمایه
بنابراین صرف اعلام افزایش سرمایه نمیتواند مبنای قضاوت درباره وضعیت یک شرکت باشد و باید محل و هدف افزایش سرمایه نیز بررسی شود.
انواع افزایش سرمایه چیست؟
بهطور کلی چهار روش اصلی برای افزایش سرمایه شرکتها مطرح است:
-
افزایش سرمایه از محل سود انباشته
-
افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حالشده سهامداران
-
افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی داراییها
-
افزایش سرمایه از محل صرف سهام
شرکت ممکن است در یک افزایش سرمایه از ترکیبی از این روشها نیز استفاده کند.
۱. افزایش سرمایه از محل سود انباشته چیست؟
در افزایش سرمایه از محل سود انباشته، شرکت بخشی از سودهای سالهای گذشته را که میان سهامداران تقسیم نشده است، به سرمایه منتقل میکند.
در این روش، سهامداران برای دریافت سهام جدید نیازی به پرداخت وجه جدید به شرکت ندارند.
به سهامی که در نتیجه این فرآیند به سهامداران تعلق میگیرد، معمولاً سهام جایزه گفته میشود.
سهام جایزه چیست؟
سهام جایزه، سهامی است که در نتیجه افزایش سرمایه از محل سود انباشته یا برخی منابع مشابه، بدون پرداخت وجه جدید توسط سهامدار به وی تعلق میگیرد.
البته دریافت سهام جایزه به معنای دریافت پول رایگان نیست. با افزایش تعداد سهام، قیمت سهم نیز در فرآیند مربوطه تعدیل میشود.
بنابراین سهامدار نباید صرفاً با دیدن عنوان «سهام جایزه» تصور کند که ارزش دارایی او بدون هیچ تغییر دیگری افزایش پیدا کرده است.
۲. افزایش سرمایه از محل آورده نقدی چیست؟
در افزایش سرمایه از محل آورده نقدی، شرکت برای تأمین منابع جدید از سهامداران میخواهد در افزایش سرمایه مشارکت کنند.
در این روش معمولاً حق تقدم خرید سهام ایجاد میشود.
سهامداران فعلی متناسب با میزان مالکیت خود، نسبت به خرید سهام جدید حق تقدم دارند.
حق تقدم چیست؟
حق تقدم سهام، حقی است که در افزایش سرمایه از محل آورده نقدی برای سهامداران فعلی ایجاد میشود تا بتوانند متناسب با درصد مالکیت خود، سهام جدید شرکت را خریداری کنند.
سهامدار میتواند در صورت وجود شرایط لازم، با پرداخت مبلغ مربوطه حق تقدم خود را به سهم تبدیل کند یا حق تقدم را در بازار معامله کند.
تفاوت سهام جایزه و حق تقدم چیست؟
تفاوت اصلی این دو در این است که در سهام جایزه، سهامدار برای دریافت سهام جدید وجهی پرداخت نمیکند؛ اما در افزایش سرمایه از محل آورده نقدی، برای تبدیل حق تقدم به سهم باید مبلغ تعیینشده را پرداخت کرد.
۳. افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی داراییها چیست؟
در این روش، ارزش برخی داراییهای شرکت مانند زمین و ساختمان که ممکن است در دفاتر شرکت با ارزشهای تاریخی ثبت شده باشند، طبق ضوابط مربوطه مورد تجدید ارزیابی قرار میگیرند.
مازاد ایجادشده از محل تجدید ارزیابی میتواند در فرآیند افزایش سرمایه مورد استفاده قرار گیرد.
در افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی معمولاً پول جدیدی وارد شرکت نمیشود.
بنابراین نباید تجدید ارزیابی داراییها را با تأمین مالی نقدی اشتباه گرفت.
تجدید ارزیابی میتواند به اصلاح ساختار ترازنامه و افزایش سرمایه اسمی شرکت کمک کند، اما بهتنهایی به معنای افزایش سود عملیاتی شرکت نیست.
۴. افزایش سرمایه از محل صرف سهام چیست؟
در افزایش سرمایه از محل صرف سهام، شرکت میتواند سهام جدید را با قیمتی بالاتر از ارزش اسمی عرضه کند.
تفاوت میان قیمت فروش سهام جدید و ارزش اسمی آن، صرف سهام نام دارد.
این روش میتواند یکی از ابزارهای تأمین مالی شرکت باشد و منابع حاصل از آن مطابق ضوابط و تصمیمات مربوطه مورد استفاده قرار میگیرد.
جدول انواع افزایش سرمایه
| نوع افزایش سرمایه | منبع افزایش سرمایه | ورود پول جدید به شرکت | پرداخت وجه توسط سهامدار |
|---|---|---|---|
| سود انباشته | سودهای تقسیمنشده | معمولاً خیر | خیر |
| آورده نقدی | منابع جدید سهامداران | بله | در صورت مشارکت، بله |
| تجدید ارزیابی | افزایش ارزش داراییها | خیر | خیر |
| صرف سهام | عرضه سهام جدید | بله | بسته به روش اجرا |
مراحل افزایش سرمایه شرکتها چگونه است؟
مراحل افزایش سرمایه بسته به روش افزایش سرمایه و شرایط شرکت میتواند تفاوتهایی داشته باشد، اما فرآیند کلی معمولاً از پیشنهاد هیئتمدیره آغاز میشود و با ثبت افزایش سرمایه به پایان میرسد.
مراحل کلی افزایش سرمایه عبارتاند از:
- پیشنهاد هیئتمدیره
- گزارش توجیهی
- اظهارنظر حسابرس
- اخذ مجوزهای لازم
- برگزاری مجمع فوقالعاده
- ثبت افزایش سرمایه
مرحله اول؛ پیشنهاد افزایش سرمایه توسط هیئتمدیره
هیئتمدیره شرکت پیشنهاد افزایش سرمایه را ارائه میکند.
در این پیشنهاد معمولاً میزان سرمایه فعلی، میزان افزایش سرمایه، درصد افزایش سرمایه، محل تأمین افزایش سرمایه و هدف شرکت مشخص میشود.
مرحله دوم؛ تهیه گزارش توجیهی افزایش سرمایه
شرکت گزارش توجیهی افزایش سرمایه را تهیه میکند.
در این گزارش، دلایل افزایش سرمایه و نحوه تأمین آن تشریح میشود.
برای سهامداران، این مرحله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا میتوانند از طریق گزارش توجیهی بررسی کنند که شرکت برای چه هدفی به دنبال افزایش سرمایه است.
مرحله سوم؛ اظهارنظر حسابرس
گزارش توجیهی افزایش سرمایه برای بررسی و اظهارنظر حسابرس ارسال میشود.
حسابرس مستندات و دلایل ارائهشده توسط شرکت را بررسی و نظر خود را اعلام میکند.
مرحله چهارم؛ اخذ مجوزهای لازم
پس از طی مراحل بررسی و تأییدهای لازم، شرکت مراحل مربوط به دریافت مجوز و برگزاری مجمع فوقالعاده را دنبال میکند.
اطلاعیههای مربوط به افزایش سرمایه شرکتها از طریق سامانه کدال منتشر میشود.
مرحله پنجم؛ برگزاری مجمع عمومی فوقالعاده
در مجمع عمومی فوقالعاده، پیشنهاد افزایش سرمایه به رأی سهامداران گذاشته میشود.
در صورت تصویب، شرکت وارد مرحله اجرایی بعدی خواهد شد.
مرحله ششم؛ ثبت افزایش سرمایه
پس از طی مراحل قانونی و ثبتی، افزایش سرمایه شرکت ثبت میشود و سرمایه جدید شرکت رسمیت پیدا میکند.
بنابراین باید میان پیشنهاد افزایش سرمایه، تصویب افزایش سرمایه و ثبت نهایی افزایش سرمایه تفاوت قائل شد.
درصد افزایش سرمایه چگونه محاسبه میشود؟
برای محاسبه درصد افزایش سرمایه میتوان از فرمول زیر استفاده کرد:
درصد افزایش سرمایه = مبلغ افزایش سرمایه ÷ سرمایه فعلی × ۱۰۰
برای مثال، اگر سرمایه یک شرکت از ۱۰۰ میلیارد تومان به ۱۵۰ میلیارد تومان افزایش پیدا کند:
۵۰ ÷ ۱۰۰ × ۱۰۰ = ۵۰ درصد
بنابراین افزایش سرمایه شرکت ۵۰ درصد خواهد بود.
افزایش سرمایه چه تاثیری بر قیمت سهم دارد؟
افزایش سرمایه میتواند باعث تغییر تعداد سهام و قیمت تئوریک سهم شود.
در افزایش سرمایه از محل سود انباشته و تجدید ارزیابی، تعداد سهام سهامدار افزایش پیدا میکند و قیمت سهم نیز متناسب با افزایش سرمایه تعدیل میشود.
در افزایش سرمایه از محل آورده نقدی نیز موضوع حق تقدم و قیمت پذیرهنویسی سهام جدید مطرح میشود.
بنابراین افزایش سرمایه بهتنهایی به معنی افزایش ثروت سهامدار نیست.
برای ارزیابی اثر واقعی افزایش سرمایه باید وضعیت شرکت، سودآوری، منابع مالی و نحوه استفاده از منابع جدید بررسی شود.
کدام نوع افزایش سرمایه بهتر است؟
یکی از پرتکرارترین سوالات سهامداران این است که «کدام نوع افزایش سرمایه بهتر است؟»
پاسخ این سوال به شرایط شرکت بستگی دارد و نمیتوان یک روش را برای تمام شرکتها بهترین دانست.
اگر شرکت برای اجرای یک طرح توسعه یا تأمین سرمایه در گردش به منابع نقدی نیاز داشته باشد، افزایش سرمایه از محل آورده نقدی میتواند منابع جدید در اختیار شرکت قرار دهد.
اگر شرکت سود انباشته قابلتوجهی داشته باشد، استفاده از سود انباشته میتواند منابع داخلی شرکت را به سرمایه منتقل کند.
اگر مسئله اصلی شرکت اصلاح ساختار مالی و انعکاس ارزش بهروز برخی داراییها باشد، تجدید ارزیابی میتواند در این مسیر مورد استفاده قرار گیرد.
بنابراین هنگام بررسی یک افزایش سرمایه باید به جای تمرکز صرف بر درصد افزایش سرمایه، به چند سوال مهم پاسخ داد:
-
افزایش سرمایه از چه محلی است؟
-
شرکت چرا افزایش سرمایه میدهد؟
-
آیا منابع جدید وارد شرکت میشود؟
-
منابع حاصل کجا مصرف خواهد شد؟
-
آیا افزایش سرمایه میتواند به توسعه فعالیت شرکت کمک کند؟
-
وضعیت سودآوری شرکت پس از افزایش سرمایه چگونه خواهد بود؟
-
افزایش سرمایه چه اثری بر ساختار مالی شرکت دارد؟
آیا افزایش سرمایه باعث سود سهامدار میشود؟
خیر؛ افزایش سرمایه بهتنهایی به معنای سود کردن سهامدار نیست.
افزایش سرمایه ممکن است تعداد سهام سهامدار را افزایش دهد، اما قیمت سهم نیز متناسب با شرایط افزایش سرمایه تعدیل میشود.
بازدهی واقعی سهامدار در نهایت به عواملی مانند عملکرد شرکت، سودآوری، قیمت سهم، چشمانداز فعالیت شرکت و شرایط بازار بستگی دارد.
به همین دلیل، نباید صرفاً بر اساس درصد افزایش سرمایه درباره آینده یک سهم تصمیمگیری کرد.
افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی یعنی چه؟
افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی یعنی سرمایه شرکت دو برابر میشود.
برای مثال اگر سرمایه شرکت پیش از افزایش سرمایه ۱۰۰ میلیارد تومان باشد، پس از افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی به ۲۰۰ میلیارد تومان خواهد رسید.
اما اثر این افزایش سرمایه بر سهامدار به محل افزایش سرمایه و نحوه اجرای آن بستگی دارد.
افزایش سرمایه ۲۰۰ درصدی یعنی چه؟
افزایش سرمایه ۲۰۰ درصدی یعنی سرمایه شرکت سه برابر میشود.
برای مثال، اگر سرمایه شرکت ۱۰۰ میلیارد تومان باشد، با افزایش سرمایه ۲۰۰ درصدی سرمایه آن به ۳۰۰ میلیارد تومان میرسد.
البته بالا بودن درصد افزایش سرمایه بهتنهایی نشاندهنده بهتر بودن وضعیت شرکت نیست.
تفاوت افزایش سرمایه با سود نقدی چیست؟
افزایش سرمایه با سود نقدی تفاوت اساسی دارد.
در سود نقدی، شرکت بخشی از سود قابل تقسیم را میان سهامداران توزیع میکند؛ اما در افزایش سرمایه، منابع یا ارزشهای مشخصی به سرمایه شرکت منتقل میشود.
در افزایش سرمایه از محل سود انباشته، بخشی از سودهای تقسیمنشده شرکت به سرمایه منتقل میشود و در نتیجه سهام جدید در اختیار سهامداران قرار میگیرد.
جمعبندی
افزایش سرمایه یکی از مهمترین رویدادهای مالی شرکتهای بورسی و فرابورسی است، اما صرف افزایش سرمایه نباید بهعنوان یک سیگنال قطعی مثبت یا منفی در نظر گرفته شود.
چهار روش اصلی افزایش سرمایه شامل سود انباشته، آورده نقدی، تجدید ارزیابی داراییها و صرف سهام است و هرکدام کاربرد و آثار متفاوتی دارند.
مهمترین نکته برای سهامداران این است که به جای توجه صرف به درصد افزایش سرمایه، محل افزایش سرمایه، دلیل افزایش سرمایه، میزان ورود منابع جدید و نحوه مصرف آنها را بررسی کنند.
در واقع، سوال اصلی درباره افزایش سرمایه این نیست که «چند درصد است؟»؛ بلکه باید پرسید:
«این افزایش سرمایه چه تغییری در وضعیت مالی و عملیاتی شرکت ایجاد خواهد کرد؟»
سوالات متداول درباره افزایش سرمایه
افزایش سرمایه چیست؟
افزایش سرمایه یعنی افزایش سرمایه ثبتشده شرکت از طریق منابع یا ارزشهای مشخص و مطابق مقررات مربوطه.
انواع افزایش سرمایه چیست؟
افزایش سرمایه معمولاً از محل سود انباشته، آورده نقدی و مطالبات حالشده، تجدید ارزیابی داراییها و صرف سهام انجام میشود.
سهام جایزه چیست؟
سهام جدیدی که در نتیجه برخی انواع افزایش سرمایه، بهویژه افزایش سرمایه از محل سود انباشته، بدون پرداخت وجه جدید توسط سهامدار ایجاد میشود.
حق تقدم چیست؟
حقی است که در افزایش سرمایه از محل آورده نقدی برای سهامداران فعلی ایجاد میشود تا بتوانند متناسب با مالکیت خود در خرید سهام جدید مشارکت کنند.
افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی یعنی چه؟
یعنی سرمایه ثبتشده شرکت نسبت به سرمایه قبل از افزایش سرمایه، ۱۰۰ درصد بیشتر میشود و در نتیجه سرمایه شرکت دو برابر خواهد شد.
کدام نوع افزایش سرمایه بهتر است؟
هیچ نوعی را نمیتوان بهصورت کلی بهترین دانست. محل افزایش سرمایه، هدف شرکت، ورود منابع جدید و نحوه مصرف آنها باید بررسی شود.
افزایش سرمایه چه زمانی ثبت میشود؟
پس از طی مراحل قانونی، تصویب افزایش سرمایه و انجام مراحل ثبتی، افزایش سرمایه در مرجع ثبت شرکتها ثبت میشود.
ارسال نظر
