ورود سبدگردان‌ها به بازار مالی فولاد/ میلگرد و گندله در کانون توجه

به گزارش نبض بورس، ابلاغیه جدید بورس کالای ایران درباره امکان دریافت کد معاملاتی PRX برای سبدهای اختصاصی، می‌تواند از ۱۸ مهر ۱۴۰۵ مسیر تازه‌ای برای ورود سرمایه‌های تحت مدیریت نهادهای مالی به بازارهای کالایی ایجاد کند. با این حال، در زنجیره فولاد دامنه اثر این تصمیم فعلاً محدود است؛ زیرا در بازارهایی که ابلاغیه به آنها اشاره کرده، یعنی گواهی سپرده کالایی و بازار مشتقه، در حال حاضر دو محصول مرتبط با زنجیره فولاد دارای نماد معاملاتی فعال و قابل رصد هستند: گواهی سپرده میلگرد با نماد SteelRebar و گواهی سپرده گندله سنگ‌آهن با نماد IronOrePlt. بنابراین ارزیابی اثر PRX بر فولاد باید فعلاً بر همین دو بازار متمرکز شود.

داده‌های معاملاتی شهریور نشان می‌دهد بازار گواهی سپرده میلگرد پیش از اجرایی‌شدن PRX نیز از گردش مالی قابل توجهی برخوردار بوده است. در ۲۲ شهریور حدود ۱۲۰ هزار و ۳۵۰ گواهی میلگرد، معادل تقریبی ۱۲۰ تن، معامله شد. این رقم در ۲۳ شهریور تقریباً دو برابر شد و به ۲۳۵ هزار و ۲۵ گواهی رسید. در ۲۴ شهریور حجم معاملات به حدود ۱۰۷ هزار گواهی کاهش یافت و در ۲۵ شهریور نیز حدود ۱۲۲ هزار گواهی معامله شد. در مجموع چهار جلسه مورد بررسی، حدود ۵۸۴ هزار گواهی میلگرد، معادل تقریبی ۵۸۴ تن، با ارزشی در حدود ۴۸ میلیارد تومان دست‌به‌دست شده است.

در بازار گندله نیز حجم معاملات قابل توجه، اما نوسان آن بیشتر بوده است. در ۲۲ شهریور بیش از ۲۶۹ هزار گواهی گندله معامله شد؛ روز بعد این رقم به حدود ۱۸۲ هزار گواهی کاهش یافت و در ۲۴ و ۲۵ شهریور به‌ترتیب به حدود ۵۸ هزار و ۴۷ هزار گواهی رسید. مجموع حجم این چهار جلسه حدود ۵۵۵ هزار گواهی، معادل تقریبی ۵۵۵ تن گندله بوده است. ارزش معاملات این دوره نیز در محدوده ۹ میلیارد تومان قرار می‌گیرد.

این ارقام از یک جهت برای ارزیابی ابلاغیه جدید بسیار اهمیت دارند. بازار میلگرد و گندله پیش از ورود رسمی کدهای PRX نیز دارای معامله و نقدشوندگی بوده‌اند؛ بنابراین هر افزایش حجم پس از ۱۸ مهر را نمی‌توان به‌صورت خودکار به ورود سبدگردان‌ها نسبت داد. برای نمونه، حتی پیش از شروع دوره مورد بررسی، حجم معاملات روزانه گندله در یک جلسه از ۵۰۰ تن نیز عبور کرده است. در نتیجه، معیار درست برای سنجش اثر PRX نه یک جهش مقطعی، بلکه افزایش پایدار میانگین حجم و ارزش معاملات نسبت به دوره قبل از اجرایی‌شدن این کدهاست.

اهمیت اصلی PRX در این است که ماهیت تقاضا در این دو بازار می‌تواند تغییر کند. تا پیش از این، بخش مهمی از معاملات گواهی‌های کالایی تحت تأثیر فعالان مرتبط با خود کالا انجام می‌شد؛ اما سبدگردان‌ها ممکن است بدون نیاز مصرفی به میلگرد یا گندله، صرفاً با هدف کسب بازده وارد بازار شوند. در این حالت، تقاضای مالی و سرمایه‌گذاری در کنار تقاضای سنتی کالا قرار می‌گیرد.

اگر بعد از ۱۸ مهر حجم معاملات SteelRebar و IronOrePlt به‌طور پایدار افزایش یابد، می‌توان از آغاز مرحله‌ای تازه در مالی‌شدن بخشی از زنجیره فولاد سخن گفت. اما تا زمانی که داده‌های دوره پس از اجرای PRX منتشر نشده، ابلاغیه جدید را باید بیش از آنکه یک شوک فوری به بازار فولاد بدانیم، تغییری زیرساختی برای ورود سرمایه نهادی به گواهی سپرده میلگرد و گندله ارزیابی کرد.