با صندوق طلا زروان؛ روی طلا سرمایهگذاری کنید، نه حباب!
به گزارش نبض بورس، سرمایهگذاری در طلا همیشه یکی از روشهای شناختهشده برای حفظ ارزش سرمایه بوده است. با این حال، روش سرمایهگذاری در طلا در سالهای اخیر تغییر کرده و دیگر برای قرار گرفتن در معرض بازدهی این بازار، لزوماً نیازی به خرید سکه، طلای آبشده یا نگهداری طلای فیزیکی نیست. صندوقهای سرمایهگذاری طلا این امکان را فراهم کردهاند که سرمایهگذاران از طریق بازار سرمایه و به شکل سادهتر روی طلا سرمایهگذاری کنند.
شمش و سکه؛ عوامل برتری صندوقهای طلا
بعضی صندوقها بخش بیشتری از سرمایه خود را به شمش طلا اختصاص میدهند و اصطلاحاً شمشمحور هستند؛ در مقابل، برخی صندوقها وزن بیشتری از سکه طلا در سبد خود دارند. این تفاوت در نگاه اول شاید چندان مهم به نظر نرسد، اما میتواند روی رفتار صندوق در دورههای مختلف بازار طلا تاثیرگذار باشد.
تفاوت سرمایهگذاری در شمش و سکه چیست؟
برای درک مزیت یک صندوق شمشمحور ابتدا باید تفاوت قیمت شمش و سکه را بشناسیم. قیمت سکه فقط تحت تاثیر ارزش طلای موجود در آن نیست. عرضه و تقاضا در بازار، شرایط اقتصادی، انتظارات سرمایهگذاران و هیجانات بازار میتوانند باعث شوند قیمت سکه بالاتر از ارزش طلای موجود در آن معامله شود.
به این اختلاف معمولاً حباب سکه گفته میشود.
به زبان ساده، ممکن است ارزش طلای موجود در یک سکه مثلاً ۱۰۰ میلیون تومان باشد، اما همان سکه در بازار ۱۱۰ میلیون تومان خرید و فروش شود. بخشی از این اختلاف ۱۰ میلیون تومانی مربوط به حباب بازار است. این حباب میتواند افزایش یا کاهش پیدا کند.
بنابراین کسی که روی سکه سرمایهگذاری میکند، علاوه بر تغییرات قیمت طلا، در معرض تغییرات حباب سکه نیز قرار میگیرد. در مقابل، صندوقی که بخش عمده دارایی آن به شمش اختصاص یافته، کمتر تحت تاثیر این عامل قرار دارد و بخش بیشتری از عملکرد آن به تغییرات ارزش خود طلا وابسته است.
چرا سهم شمش در صندوقهای طلا اهمیت دارد؟
برای مثال، وقتی حدود ۹۶ درصد از ترکیب دارایی یک صندوق طلا مانند صندوق طلا زروان را شمش طلا تشکیل میدهد، میتوان گفت استراتژی صندوق تمرکز بالایی بر خودِ طلا دارد. این موضوع برای سرمایهگذار یک مفهوم ساده دارد:
با زروان، سرمایهگذاری شما بیشتر روی رشد خود طلاست و کمتر درگیر نوسانات اضافی ناشی از حباب سکه میشوید.
فرض کنید قیمت طلای خام در یک دوره افزایش پیدا کند، اما همزمان حباب سکه کاهش یابد. در چنین شرایطی ممکن است بخشی از رشد ارزش ذاتی طلای موجود در سکه با کاهش حباب آن خنثی شود. بنابراین سرمایهگذاری که در معرض سکه قرار دارد، الزاماً تمام رشد قیمت طلا را تجربه نمیکند.
اما در یک صندوق شمشمحور مانند زروان، بهدلیل وزن بسیار بالاتر شمش و وزن محدود سکه، تاثیر کاهش حباب سکه بر کل داراییهای صندوق کمتر خواهد بود. این موضوع بهخصوص برای سرمایهگذاری که هدف اصلی او قرار گرفتن در معرض تغییرات قیمت طلا است، اهمیت پیدا میکند.
آیا سکه همیشه گزینه بدتری است؟
وجود سکه در سبد یک صندوق الزاماً نکته منفی محسوب نمیشود. در بعضی دورهها ممکن است حباب سکه افزایش پیدا کند و در نتیجه سکه حتی بیشتر از طلای خام رشد کند. در این شرایط، صندوقهایی که سهم بیشتری از دارایی خود را به سکه اختصاص دادهاند ممکن است از افزایش حباب سکه نیز منتفع شوند. اما دقیقاً همین موضوع یک ریسک دوطرفه ایجاد میکند.
همانطور که افزایش حباب میتواند بازدهی بیشتری ایجاد کند، کاهش یا تخلیه حباب نیز میتواند بخشی از بازدهی را از بین ببرد. بنابراین تفاوت اصلی بین یک صندوق شمشمحور و صندوقی با وزن بالاتر سکه را میتوان اینطور خلاصه کرد:
صندوق شمشمحور، بیشتر روی طلا سرمایهگذاری میکند؛ صندوق سکهمحور علاوه بر طلا، بیشتر در معرض تغییرات حباب بازار سکه نیز قرار میگیرد.
استراتژی شمشمحور زروان چه مزیتی برای سرمایهگذار دارد؟
برای یک سرمایهگذار عادی مهمترین سوال این نیست که صندوق چه مقدار شمش یا سکه دارد؛ سوال اصلی این است که این ترکیب چه منفعتی برای او ایجاد میکند؟ پاسخ را میتوان در چند نکته خلاصه کرد:
- اول؛ وابستگی بیشتر به خود طلا
وقتی بخش عمده پرتفوی از شمش تشکیل شده باشد، رفتار صندوق بیشتر به تغییرات قیمت خود طلا نزدیک میشود.
- دوم؛ وابستگی کمتر به حباب سکه
با سهم حدود ۴ درصدی سکه، تغییرات شدید حباب سکه تاثیر بسیار محدودتری بر کل سبد زروان خواهد داشت.
- سوم؛ تمرکز بیشتر بر دارایی پایه
سرمایهگذاری که صندوق طلا میخرد معمولاً بهدنبال قرار گرفتن در معرض بازار طلاست. استراتژی شمشمحور میتواند این هدف را مستقیمتر دنبال کند.
- چهارم؛ کاهش یک منبع اضافی از نوسان
طلا بهاندازه کافی تحت تاثیر متغیرهایی مانند نرخ ارز و قیمت جهانی طلا قرار دارد. اضافه شدن حباب سکه میتواند یک متغیر دیگر به این مجموعه اضافه کند. وزن پایین سکه، اثر این متغیر اضافی را کاهش میدهد.
نقش ترکیب دارایی در بازدهی زروان
صندوق طلا زروان در برخی دورههای مقایسهای اخیر توانسته در میان صندوقهای طلا بازدهی بالایی ثبت کند و در گزارشهای مقایسهای یکساله نیز در جایگاه نخست قرار بگیرد. با این حال، بازدهی یک صندوق را نباید تنها به میزان شمش موجود در آن نسبت داد.

نوع مدیریت صندوق، زمان و نحوه تغییر ترکیب داراییها، شرایط بازار طلا، هزینههای صندوق، نقدشوندگی و تصمیمهای مدیر سرمایهگذاری همگی میتوانند در عملکرد نهایی اثرگذار باشند. اما تمرکز بالای زروان بر شمش طلا را میتوان یکی از ویژگیهای مهم استراتژی سرمایهگذاری آن دانست؛ بهخصوص در دورههایی که حباب سکه بالا باشد یا احتمال کاهش آن وجود داشته باشد. اگر بخواهیم استراتژی زروان را در یک جمله توضیح دهیم، میتوان گفت:
با صندوق طلا زروان، سرمایهگذار بیشتر در معرض تغییرات قیمت خود طلا قرار میگیرد و کمتر درگیر نوسانات حباب سکه میشود. ترکیب حدود ۹۶ درصد شمش طلا و ۴ درصد سکه طلا بهخوبی این رویکرد را نشان میدهد.
برای سرمایهگذاری که هدفش از انتخاب صندوق طلا، استفاده از فرصتهای بازار طلا و حفظ ارزش سرمایه در برابر کاهش قدرت خرید است، شناخت همین جزئیات میتواند به انتخاب آگاهانهتر میان صندوقهای مختلف کمک کند.
جمعبندی
همه صندوقهای طلا شبیه یکدیگر نیستند. یکی از مهمترین تفاوتهای آنها، نسبت سرمایهگذاری در شمش و سکه طلاست. هرچه وزن سکه در یک صندوق بالاتر باشد، تغییرات حباب سکه میتواند تاثیر بیشتری بر عملکرد آن داشته باشد. در مقابل، صندوقهای شمشمحور بیشتر بر ارزش خود طلا متمرکز هستند.
در ترکیب مورد بررسی صندوق طلا زروان ویستا، ۹۶ درصد دارایی به شمش طلا و تنها ۴ درصد به سکه اختصاص یافته است. نتیجه چنین استراتژیای، تمرکز بیشتر بر تغییرات قیمت طلا و وابستگی کمتر به نوسانات حباب سکه است.
سوالات متداول
صندوق طلا زروان بیشتر روی شمش سرمایهگذاری میکند یا سکه؟
در ترکیب دارایی مورد بررسی، حدود ۹۶ درصد دارایی صندوق زروان به شمش طلا و حدود ۴ درصد به سکه طلا اختصاص یافته است. به همین دلیل میتوان زروان را یک صندوق طلا با رویکرد شمشمحور دانست.
شمشمحور بودن صندوق طلا چه مزیتی دارد؟
مهمترین مزیت آن این است که سرمایهگذار بیشتر در معرض تغییرات قیمت خود طلا قرار میگیرد و تاثیر افزایش یا کاهش حباب سکه بر سرمایه او کمتر میشود. البته شمشمحور بودن به معنی نبود ریسک یا تضمین بازدهی نیست.
آیا صندوق طلا زروان برای سرمایهگذاری مناسب است؟
پاسخ به این سوال به هدف سرمایهگذاری، میزان ریسکپذیری و افق زمانی هر فرد بستگی دارد. زروان بهدلیل تمرکز بالای پرتفوی بر شمش طلا میتواند برای افرادی که قصد دارند از طریق بورس بیشتر در معرض تغییرات قیمت طلا قرار بگیرند، یکی از گزینههای قابل بررسی باشد.