تورم هم برابر نیست؛ رکورد گرانی خوراکی 150 درصدی در این استان ها

به گزارش نبض بورس، بررسی داده‌های تیرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که تورم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در استان‌ها با میانگین تورم سالانه کل کشور فاصله قابل توجهی دارد. در شرایطی که تورم سالانه کل کشور ۱۲۸.۷ درصد است، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها در آذربایجان غربی به ۱۴۹.۹ درصد رسیده است؛ یعنی قیمت این گروه از کالاها نسبت به ماه مشابه سال قبل، حدود یک‌ونیم برابر شده است.

اهمیت این شکاف فقط در افزایش قیمت مواد غذایی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه به‌طور مستقیم با سهم خوراکی‌ها از هزینه خانوار و کیفیت زندگی افراد ارتباط دارد. هرچه درآمد خانوار کمتر باشد، بخش بزرگ‌تری از درآمد صرف خرید مواد غذایی می‌شود. در نتیجه، افزایش شدید قیمت خوراکی‌ها برای خانوارهای کم‌درآمد، اثر بسیار سنگین‌تری نسبت به خانوارهای پردرآمد دارد.

آمار معاملات فیزیکی بورس کالا امروز دوشنبه ۱۲ مرداد | نقش پررنگ کچاد و مارون در بورس کالا

در ادامه حتما بخوانید

فشار تورم خوراکی در غرب رکورد زد

بالاترین نرخ‌های تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در استان‌های زیر ثبت شده است:

• آذربایجان غربی: ۱۴۹.۹ درصد
• هرمزگان: ۱۴۸.۸ درصد
• ایلام: ۱۴۷.۸ درصد
• لرستان: ۱۴۶.۶ درصد
• کردستان: ۱۴۴.۱ درصد

این ارقام نشان می‌دهد که فشار اصلی در این استان‌ها بر کالاهایی وارد شده که بخش ضروری و روزمره سبد مصرف خانوار را تشکیل می‌دهند؛ از مواد غذایی پایه گرفته تا اقلامی مانند گوشت، لبنیات، حبوبات، روغن و سایر کالاهای مصرفی مرتبط با تغذیه.

در چنین شرایطی، خانوار معمولاً امکان حذف کامل این اقلام را ندارد؛ بنابراین افزایش قیمت خوراکی‌ها به جای کاهش مصرف، ابتدا باعث کاهش کیفیت مصرف می‌شود. خانوار ممکن است از کالاهای گران‌تر و مغذی‌تر به سمت کالاهای ارزان‌تر حرکت کند، مقدار مصرف گوشت، لبنیات یا میوه را کاهش دهد و به کالاهای کم‌تنوع‌تر و کم‌کیفیت‌تر روی بیاورد.

کمترین تورم خوراکی‌ها؛ اما نه به معنای رفع فشار معیشتی

کمترین نرخ‌های اعلام‌شده برای تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها مربوط به این استان‌هاست:

• سیستان‌وبلوچستان: ۱۱۰ درصد
• قم: ۱۱۳.۹ درصد
• گیلان: ۱۱۴.۹ درصد

با وجود پایین‌تر بودن این نرخ‌ها نسبت به استان‌های دارای تورم ۱۴۰ تا ۱۵۰ درصدی، رقم ۱۱۰ درصد نیز همچنان نشان‌دهنده افزایش بسیار شدید قیمت خوراکی‌هاست. بنابراین «کمترین تورم» در اینجا به معنای وضعیت مطلوب نیست؛ بلکه فقط نشان می‌دهد شدت فشار در این استان‌ها نسبت به استان‌های صدر جدول کمتر بوده است.

شکاف تورمی و کوچک‌شدن سبد معیشت خانوار

مقایسه تورم خوراکی‌ها با تورم سالانه کل کشور، از شکاف قابل توجهی در ساختار هزینه خانوار خبر می‌دهد. در آذربایجان غربی، تورم خوراکی‌ها ۲۱.۲ واحد درصد بالاتر از تورم سالانه کل کشور است. این فاصله در هرمزگان ۲۰.۱ واحد درصد، در ایلام ۱۹.۱ واحد درصد، در لرستان ۱۷.۹ واحد درصد و در کردستان ۱۵.۴ واحد درصد است.

این شکاف به این معناست که خانوارهای این استان‌ها برای حفظ سطح قبلی مصرف غذایی خود باید بخش بیشتری از درآمدشان را به خرید خوراکی اختصاص دهند. در نتیجه، سهم هزینه‌های مربوط به آموزش، درمان، پوشاک، حمل‌ونقل، تفریح و پس‌انداز کاهش پیدا می‌کند.

به بیان دیگر، افزایش تورم خوراکی‌ها فقط سفره خانوار را کوچک نمی‌کند؛ بلکه فرصت‌های زندگی خانوار را نیز محدود می‌کند. کاهش مصرف مواد غذایی باکیفیت می‌تواند بر سلامت افراد اثر بگذارد و حذف هزینه‌های آموزشی، درمانی یا فرهنگی نیز کیفیت سرمایه انسانی و رفاه بلندمدت خانواده را کاهش می‌دهد.

فشار خوراکی‌ها بر کیفیت زندگی و معیشت

اثر تورم خوراکی‌ها در میان همه خانوارها یکسان نیست. خانوارهای پردرآمد می‌توانند بخشی از افزایش قیمت را با کاهش پس‌انداز یا جابه‌جایی میان کالاها مدیریت کنند، اما خانوارهای کم‌درآمد معمولاً از ابتدا نیز بخش بزرگی از درآمد خود را صرف مواد غذایی می‌کنند. بنابراین در استان‌هایی که تورم خوراکی‌ها به حدود ۱۵۰ درصد رسیده، کوچک‌ترین افزایش قیمت جدید می‌تواند خانوار را با مشکل تأمین اقلام ضروری مواجه کند.