زنگ هشدار برای تامین مواداولیه فولاد/ اکتشاف شتاب گرفت، استخراج عقب ماند

به گزارش نبض بورس، براساس گزارش مرکز آمار ایران، بخش معدن در زمستان ۱۴۰۴ تصویری متفاوت از دو حلقه اصلی زنجیره معدن ارائه کرد. در حالی که فعالیت‌های اکتشافی با افزایش سرمایه‌گذاری و رشد ذخایر کشف‌شده همراه بود، شاخص‌های بهره‌برداری و استخراج روندی نزولی داشتند. این ترکیب، اگرچه از تقویت ظرفیت‌های آینده حکایت دارد، اما در کوتاه‌مدت می‌تواند بر تأمین پایدار مواداولیه صنایع معدنی و به‌ویژه فولاد اثر بگذارد.

بر اساس گزارش فصلی مرکز آمار ایران، تعداد پروانه‌های اکتشاف کاهش یافت، اما گواهی‌های کشف صادرشده افزایش پیدا کرد. مهم‌ترین تحول این بخش، رشد ۷۶۵.۷ درصدی هزینه عملیات اکتشافی بود که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در شناسایی ذخایر جدید نسبت به سال قبل جهش قابل توجهی داشته است. همزمان، حجم ذخایر قطعی کشف‌شده نیز ۵۸.۴ درصدافزایش یافت؛ اتفاقی که می‌تواند ظرفیت تأمین مواد معدنی در سال‌های آینده را تقویت کند.

در مقابل، بخش بهره‌برداری تصویر متفاوتی داشت. صدور پروانه‌های بهره‌برداری کاهش یافت و میزان استخراج معادن دارای مجوز نیز با افت ۵۱.۴ درصدی همراه شد. کاهش اشتغال در معادن نیز نشان می‌دهد افت فعالیت تنها به آمار صدور مجوز محدود نبوده و بر عملکرد عملیاتی معادن نیز اثر گذاشته است.

برای زنجیره فولاد، این روند از آن جهت اهمیت دارد که فاصله میان اکتشاف و بهره‌برداری می‌تواند عرضه مواداولیه را در کوتاه‌مدت تحت فشار قرار دهد. افزایش ذخایر شناسایی‌شده زمانی به تقویت تولید منجر می‌شود که فرآیند تبدیل این ذخایر به معادن فعال با سرعت بیشتری انجام شود؛ در غیر این صورت، رشد اکتشاف اثر فوری بر تولید نخواهد داشت.

همزمان، آمار تولید صنایع معدنی نیز از تداوم این فشار حکایت دارد. تولید فولاد خام در زمستان با افت ۰.۴ درصدی همراه شد و تولید محصولات فولادی نیز ۰.۶ درصد کاهش یافت. تولید شمش آلومینیوم، کاتد مس و سیمان نیز نسبت به زمستان سال قبل روندی نزولی داشت که نشان می‌دهد محدودیت‌ها تنها به زنجیره فولاد محدود نبوده است.

از سوی دیگر، روند سرمایه‌گذاری خارجی نیز چندان امیدوارکننده نبود. ارزش طرح‌های صنعتی، معدنی و تجاری مصوب در هیئت سرمایه‌گذاری خارجی نسبت به زمستان سال قبل ۸۰ درصد کاهش یافت؛ موضوعی که می‌تواند بر اجرای پروژه‌های توسعه‌ای و سرعت ورود سرمایه به بخش معدن اثر بگذارد.

در مجموع، آمار زمستان نشان می‌دهد بخش معدن در حال تقویت ظرفیت‌های اکتشافی است، اما این ظرفیت‌ها هنوز به افزایش بهره‌برداری و تولید تبدیل نشده‌اند. برای صنعت فولاد، استمرار این شکاف می‌تواند به معنای تداوم فشار بر تأمین مواد اولیه باشد؛ مگر آنکه توسعه اکتشاف با تسهیل سرمایه‌گذاری، صدور مجوزها و فعال‌سازی سریع‌تر معادن جدید همراه شود.