کد خبر: ۱۳۲۸۸۰
۱۳:۴۲
۱۴۰۵/۰۴/۱۱

سهم هر حلقه زنجیره فولاد از سود؛ از معدن تا محصول نهایی

فولاد
کد خبر: ۱۳۲۸۸۰
۱۳:۴۲
۱۴۰۵/۰۴/۱۱
در صنعت فولاد، همه حلقه‌های زنجیره در فرآیند تولید نقش دارند، اما سهم یکسانی از سود نمی‌برند. بررسی این صنعت از منظر زنجیره ارزش نشان می‌دهد ارزش اقتصادی اصلی نه در استخراج مواد اولیه و نه در تولید فولاد خام، بلکه در حلقه‌هایی خلق می‌شود که محصول را به کالایی تخصصی، متمایز و دارای ارزش افزوده بالاتر تبدیل می‌کنند.

به گزارش نبض بورس، صنعت فولاد یکی از کلاسیک‌ترین نمونه‌هایی است که می‌توان آن را با نظریه «زنجیره ارزش» مایکل پورتر تحلیل کرد؛ نظریه‌ای که در دهه ۱۹۸۰ و در کتاب «مزیت رقابتی» معرفی شد و نشان داد ارزش اقتصادی در یک صنعت، لزوماً به‌طور برابر میان همه حلقه‌های تولید توزیع نمی‌شود. این چارچوب تحلیلی در صنعت فولاد به‌خوبی قابل مشاهده است؛ جایی که از معدن تا محصول نهایی، هر مرحله سهم متفاوتی از ارزش و سود را به خود اختصاص می‌دهد.

زنجیره فولاد از استخراج سنگ‌آهن و زغال‌سنگ آغاز می‌شود، به تولید آهن خام و فولاد می‌رسد و در نهایت با تولید محصولاتی مانند ورق، لوله، میلگرد و قطعات صنعتی تکمیل می‌شود. در نگاه نخست، به نظر می‌رسد هر حلقه صرفاً بخشی از یک فرآیند تولیدی است، اما از منظر کتاب مایکل پورتر، هر مرحله جایگاه متفاوتی در خلق ارزش دارد.

در بخش بالادستی، یعنی معادن، سودآوری در بسیاری از موارد قابل توجه است، اما این سود بیش از آن که حاصل فرآیندهای پیچیده ارزش‌آفرینی باشد، از مالکیت منابع طبیعی و مزیت‌های جغرافیایی ناشی می‌شود. از همین رو، پایداری آن محدود بوده و به‌شدت تحت تأثیر نوسانات قیمت‌های جهانی قرار دارد. در مقابل، تولید فولاد خام در میانه زنجیره، یکی از رقابتی‌ترین و کم‌حاشیه‌ترین بخش‌های این صنعت به شمار می‌رود؛ جایی که تولیدکنندگان هم‌زمان با فشار هزینه‌های مواد اولیه، انرژی و نوسانات بازار مواجه‌ هستند.

اما نقطه تمرکز اصلی در تحلیل پورتر، حلقه‌های پایین‌دستی است؛ جایی که فولاد خام به محصولات تخصصی تبدیل می‌شود. هنگامی که فولاد وارد صنایعی مانند خودروسازی، نفت و گاز، انرژی یا تجهیزات مهندسی می‌شود، ماهیت آن تغییر می‌کند. در این مرحله، دیگر با یک ماده خام روبه‌رو نیستیم، بلکه با محصولی مواجه‌ایم که دارای ویژگی‌های فنی مشخص، استانداردهای کیفی و کاربردهای تخصصی است. همین تغییر ماهیت، قدرت قیمت‌گذاری را افزایش می‌دهد و حاشیه سود را به‌طور قابل توجهی بالا می‌برد.

این تفاوت در بازارهای جهانی نیز به‌روشنی قابل مشاهده است. یک تن فولاد خام ممکن است با قیمتی کمتر از ۵۰۰ دلار معامله شود، اما همان میزان فولاد، پس از تبدیل به محصولی مهندسی‌شده، می‌تواند چندین برابر ارزش پیدا کند. این فاصله قیمتی، مصداق همان تفاوتی است که پورتر از آن با عنوان فاصله میان «تولید کالا» و «خلق ارزش» یاد می‌کند.

این چارچوب تحلیلی برای صنعت فولاد ایران نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. در سال‌های گذشته، تمرکز عمدتاً بر توسعه ظرفیت تولید فولاد خام و محصولات میانی بوده، اما سرمایه‌گذاری در بخش‌های پایین‌دستی و تولید محصولات با ارزش افزوده بالا، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این رویکرد نیز پیامدهایی همچون وابستگی بیشتر به بازارهای کالایی و افزایش آسیب‌پذیری در برابر نوسانات قیمت‌های جهانی را به همراه داشته است.

در سطح جهانی هم مسیر رقابت در صنعت فولاد در حال تغییر است. موضوعاتی مانند تولید فولاد کم‌کربن، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و حرکت به سمت محصولات سبز، به‌تدریج به معیارهای اصلی ارزش‌آفرینی و رقابت‌پذیری تبدیل می‌شوند. در چنین شرایطی، شرکت‌هایی موفق خواهند بود که بتوانند از منطق تولید انبوه فاصله بگیرند و به سمت تمایز، تخصص و نوآوری حرکت کنند؛ همان اصلی که مایکل پورتر چهار دهه پیش آن را زیربنای مزیت رقابتی پایدار معرفی کرد.

برچسب ها:
ارسال نظر
captcha

تقاضای صف چیست؟ بررسی سفارش‌های خرید در صف بورس

پیش بینی قیمت طلا | طلای جهانی تا کجا خواهد ریخت؟

عرضه صف چیست؟ بررسی مفهوم عرضه در صف خرید و تأثیر آن بر معاملات

قاچاق دام/ قیمت ارزان در برابر کیفیت بالا

گرانی روغن موتور و لاستیک وارد فاز جدیدی شد!

مهم‌ترین اخبار کدال تا امروز ۲۹ آبان ۱۴۰۵ | از افزایش سرمایه ۵۵۳ درصدی نماد بانکی تا جهش ۱۰۰ درصدی نرخ نماد غذایی؛ کرماشا و اخابر چه کردند؟

افزایش نرخ ۱۳ نماد بورسی در یک هفته؛ کدام شرکت‌ها قیمت محصولات خود را بالا بردند؟

تغییر مهم در معاملات بورس در راه است؟ | توقف یک‌ساعته نمادها و اختیار معامله شاخص کل و افزایش دامنه نوسان

آغاز فینال تورنمنت ملی گیم همراه اول با جوایز میلیاردی

اخبار مهم بورس فردا شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | از تغییر دامنه نوسان تا افزایش نرخ محصولات بورسی

معرفی راهکارهای شهر هوشمند همراه اول در نمایشگاه CITEX

پیش‌بینی بورس فردا شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | بورس صعودی خواهد بود؟

میزان سود نمادهایی که این هفته مجمع داشتند؛ سود مجامع این هفته چه زمانی واریز می شود؟

شروع مجدد تولید کریستال ملامین شاروم

سود خالص «ثغرب» ۵۵ درصد کاهش یافت

دو برابر شدن نرخ ماکارانی غزر

سود خالص «سلار» ۲۲ درصد کاهش یافت

پیش‌بینی بورس فردا شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | بورس صعودی خواهد بود؟

اخبار مهم بورس فردا شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ | از تغییر دامنه نوسان تا افزایش نرخ محصولات بورسی

آزادسازی قیمت روغن موتور؛ کدام صندوق بورسی بیشتر سود می‌برد؟

۱۰ نماد بورسی و ۵ نماد فرابورسی در لیست هشدار؛ کدام نماد‌ها در آستانه تعلیق‌اند؟

تغییر مهم در معاملات بورس در راه است؟ | توقف یک‌ساعته نمادها و اختیار معامله شاخص کل و افزایش دامنه نوسان

شترمرغ‌ها در بورس! | چرا بعضی سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند نبینند؟

مهم‌ترین اخبار کدال تا امروز ۲۹ آبان ۱۴۰۵ | از افزایش سرمایه ۵۵۳ درصدی نماد بانکی تا جهش ۱۰۰ درصدی نرخ نماد غذایی؛ کرماشا و اخابر چه کردند؟

جدول بازدهی ۲۸ عرضه اولیه | شیفته با ۱۶۲٪ رکورد زد؛ ۸ عرضه اولیه بالای ۱۰۰٪ سود دادند

افزایش نرخ ۱۳ نماد بورسی در یک هفته؛ کدام شرکت‌ها قیمت محصولات خود را بالا بردند؟

شیر ۶۸ هزار تومان شد؛ کدام صندوق‌های بورسی بیشتر از این افزایش نرخ اثر می‌گیرند؟

تقاضای صف چیست؟

عرضه صف چیست؟

جمع شدن صف چیست؟

رنج منفی چیست؟

رِنج مثبت چیست؟

معامله عمده چیست؟

معامله بلوکی چیست؟

کد به کد حقوقی به حقیقی چیست؟

کد به کد چیست؟

اسپرد خرید و فروش چیست؟

مظنه چیست؟

ارزش سفارش چیست؟

سفارش‌های خرید و فروش چیست؟

حجم سفارش چیست؟

ردیف های سفارش چیست؟

سرخطی چیست؟

صف فروش چیست؟

صف خرید چیست؟

میانگین حجم ماه چیست؟

حجم مبنا چیست؟

حجم مشکوک چیست؟

نسبت خرید به فروش چیست؟

خروج پول حقوقی چیست؟

ورود پول حقوقی چیست؟

خروج پول حقیقی چیست؟

ورود پول حقیقی چیست؟

قدرت خریدار به فروشنده چیست؟

سرانه فروش چیست؟

سرانه خرید چیست؟

حجم فروش چیست؟

حجم خرید چیست؟

تعداد فروشندگان چیست؟

تعداد خریداران چیست؟

تعداد معاملات چیست؟

ارزش معاملات چیست؟

حجم معاملات چیست؟

دامنه نوسان چیست؟

کمترین قیمت چیست؟

بیشترین قیمت چیست؟

قیمت دیروز چیست؟

اولین قیمت چیست؟

قیمت پایانی چیست؟

قیمت آخرین معامله چیست؟

دیده‌بان بازار چیست؟

TSETMC چیست؟

تابلوخوانی چیست؟

تابلوی معاملاتی چیست؟

نماد معاملاتی چیست؟

سهامدار کیست؟

سهم چیست؟