چشم‌انداز صعودی بازار مواد اولیه

به گزارش نبض بورس، بازار جهانی سنگ‌آهن در حالی وارد دوره‌ای تازه از خوش‌بینی شده که تولیدکنندگان بزرگ این ماده معدنی، رشد تقاضای فولاد در آسیا را محرک اصلی جهش آینده می‌دانند. در سال‌های اخیر، فلزات مرتبط با گذار انرژی مانند مس، لیتیوم و عناصر کمیاب خاکی بیشترین توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده‌اند، اما اکنون فعالان صنعت سنگ‌آهن معتقدند این ماده نیز می‌تواند به یکی از برندگان اصلی بازار کالاهای پایه تبدیل شود.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد هند قصد دارد تولید فولاد خود را از حدود ۱۶۸ میلیون تن در سال به ۴۰۰ میلیون تن تا سال ۲۰۳۵ افزایش دهد. این هدف، نیاز این کشور به واردات سنگ‌آهن را به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد داد، زیرا منابع داخلی به تنهایی پاسخگوی چنین رشدی نخواهند بود.

در کنار هند، کشورهایی مانند ویتنام، اندونزی و تایلند نیز با ادامه روند صنعتی‌شدن، ظرفیت فولادسازی خود را توسعه می‌دهند و برای تأمین مواد اولیه به واردات سنگ‌آهن وابسته خواهند بود. برآوردها حاکی از آن است که تا سال ۲۰۳۵ بازار جهانی با شکاف عرضه‌ای در حدود ۶۵۰ میلیون تن سنگ‌آهن مواجه می‌شود؛ رقمی که حتی با احتساب پروژه‌های بزرگی مانند معدن سیماندو در گینه نیز همچنان قابل توجه است.

در همین حال، شرکت‌های معدنی بزرگ از جمله ریوتینتو بر این باورند که سرعت توسعه معادن جدید با روند کاهش تولید معادن قدیمی همخوانی ندارد و همین موضوع می‌تواند زمینه‌ساز فشار بیشتر بر عرضه جهانی شود.

با وجود این چشم‌انداز مثبت، چالش کربن‌زدایی صنعت فولاد همچنان پابرجاست. بخش عمده ظرفیت جدید فولادسازی در آسیا با فناوری سنتی کوره بلند و زغال‌سنگ ایجاد می‌شود؛ روشی که اگرچه اقتصادی و آزموده‌شده است، اما سهم قابل توجهی در انتشار گازهای گلخانه‌ای دارد.

صنعت فولاد حدود ۸ درصد از انتشار کربن جهان را به خود اختصاص می‌دهد و دستیابی به اهداف اقلیمی بدون تحول در این بخش دشوار خواهد بود. با این حال، هزینه بالای تولید فولاد سبز همچنان مانع اصلی توسعه این فناوری است. در حالی که هزینه تولید هر تن فولاد متعارف حدود ۴۰۰ دلار برآورد می‌شود، استفاده از هیدروژن و برق تجدیدپذیر می‌تواند این رقم را به ۵۰۰ تا ۸۵۰ دلار در هر تن افزایش دهد.

بر اساس اعلام انجمن جهانی فولاد، تاکنون تنها ۲۰ میلیارد دلار برای توسعه فولاد سبز سرمایه‌گذاری شده که ظرفیت تولید حدود ۷۰.۸ میلیون تن تا سال ۲۰۳۰ را ایجاد خواهد کرد؛ رقمی که کمتر از ۴ درصد تولید جهانی فولاد در آن سال را شامل می‌شود.

کارشناسان معتقدند بدون سیاست‌های حمایتی دولت‌ها، از جمله اعمال مالیات بر روش‌های آلاینده یا ارائه مشوق‌های مالی برای تولید کم‌کربن، گذار گسترده به فولاد سبز دشوار خواهد بود؛ موضوعی که دست‌کم در آسیا هنوز نشانه‌های روشنی از آن دیده نمی‌شود.