رشد تقاضای سنگ‌آهن آسیا در سایه افول امیدها به فولاد سبز

به گزارش نبض بورس، فعالان صنعت فولاد و سنگ‌آهن، پیش‌بینی می‌کنند رشد سریع تولید فولاد در هند و کشورهای جنوب شرق آسیا طی دهه آینده، کاهش تولید در چین و کشورهای غربی را جبران کرده و تقاضا برای سنگ‌آهن را در سطح بالایی حفظ خواهد کرد.

مهم‌ترین عامل این خوش‌بینی، برنامه هند برای افزایش ظرفیت تولید فولاد از حدود ۱۶۸ میلیون تن در سال به نزدیک ۴۰۰ میلیون تن تا سال ۲۰۳۵ است. تحلیلگران معتقدند دستیابی به این هدف، نیاز هند به واردات سنگ‌آهن را به شکل قابل توجهی افزایش خواهد داد؛ زیرا ذخایر داخلی این کشور به تنهایی پاسخگوی چنین سطحی از تولید نیستند.

طبق داده‌های مؤسسه کپلر، هند در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۸.۶ میلیون تن سنگ‌آهن صادر و ۱۳.۹ میلیون تن وارد کرده است. با این حال، در صورت بیش از دو برابر شدن تولید فولاد طی یک دهه آینده، احتمالاً واردات سنگ‌آهن به یکی از ضرورت‌های صنعت فولاد این کشور تبدیل خواهد شد.

همزمان، کشورهای جنوب شرق آسیا از جمله ویتنام، اندونزی و تایلند نیز در مسیر توسعه صنعتی قرار دارند و انتظار می‌رود ظرفیت‌های جدید فولادسازی در این کشورها عمدتاً بر پایه سنگ‌آهن وارداتی شکل گیرد.

در همین راستا، بازرگانی شرکت ریوتینتو اعلام کرد: بازار جهانی تا سال ۲۰۳۵ با کمبود حدود ۶۵۰ میلیون تن سنگ‌آهن مواجه خواهد شد. به گفته وی، سرعت توسعه معادن جدید کمتر از سرعت خروج معادن قدیمی از چرخه تولید خواهد بود.

با وجود این چشم‌انداز مثبت برای سنگ‌آهن، نشست‌های تخصصی فولاد سبز در سنگاپور تصویری متفاوت از آینده کربن‌زدایی صنعت فولاد ارائه داد. کارشناسان معتقدند هزینه‌های بالای تولید فولاد سبز و نبود حمایت‌های کافی دولتی، روند گذار از فناوری‌های سنتی به روش‌های کم‌کربن را کند کرده است.

در حال حاضر بخش عمده ظرفیت‌های جدید فولادسازی در آسیا بر پایه فناوری کوره بلند و کنورتور اکسیژنی احداث می‌شود؛ روشی که اگرچه از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه و اثبات‌شده است، اما به دلیل وابستگی به زغال‌سنگ متالورژیکی از آلاینده‌ترین روش‌های تولید فولاد به شمار می‌رود.

صنعت فولاد حدود ۸ درصد از انتشار دی‌اکسید کربن جهان را به خود اختصاص می‌دهد و به همین دلیل کاهش انتشار در این بخش برای دستیابی به اهداف کربن خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ ضروری تلقی می‌شود.

با این حال، بسیاری از اقدامات فعلی شرکت‌های معدنی و فولادی بیشتر بر بهبود بهره‌وری و استفاده از سنگ‌آهن با عیار بالاتر متمرکز است و هنوز تغییرات بنیادین در فناوری تولید رخ نداده است. کارشناسان تأکید می‌کنند کاهش واقعی انتشار کربن مستلزم جایگزینی زغال‌سنگ با هیدروژن سبز و استفاده از برق تجدیدپذیر در فرایند تولید فولاد است.

بر اساس اعلام معاون دبیرکل انجمن جهانی فولاد، تاکنون تنها ۲۰ میلیارد دلار برای حمایت از تولید فولاد سبز در جهان سرمایه‌گذاری شده است. نتیجه این سرمایه‌گذاری محدود، ایجاد ظرفیت حدود ۷۰.۸ میلیون تن فولاد سبز تا سال ۲۰۳۰ خواهد بود که بخش عمده آن در اروپا متمرکز است.

این در حالی است که پیش‌بینی می‌شود تولید جهانی فولاد تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۲ میلیارد تن در سال نزدیک شود؛ بنابراین سهم فولاد سبز از کل تولید جهانی کمتر از ۴ درصد خواهد بود.

یکی از چالش‌های مهم این حوزه، نبود استاندارد جهانی واحد برای تعریف فولاد سبز و همچنین محدود بودن ابزارهای سیاستی نظیر سازوکار تعدیل مرزی کربن اروپا است که هنوز نتوانسته‌اند تغییری گسترده در بازار جهانی ایجاد کنند.