چین به‌دنبال فولاد سبز

به گزارش نبض بورس، دولت چین برنامه‌ای تازه برای توسعه انرژی هیدروژنی با محوریت کاهش انتشار کربن در صنایع سنگین، به‌ویژه صنعت فولاد، آغاز کرده است؛ اقدامی که از نگاه کارشناسان، بخشی از راهبرد بلندمدت پکن برای تبدیل‌شدن به قدرت اصلی فناوری‌های پاک در جهان محسوب می‌شود.

در قالب این طرح، سه وزارتخانه دولتی چین مجموعه‌ای از مشوق‌ها را برای مناطق شهری منتخب در نظر گرفته‌اند تا پروژه‌های مرتبط با استفاده از هیدروژن کم‌کربن در صنایع مختلف اجرا شود. اگرچه تمرکز اصلی این برنامه بر فولادسازی است، اما دامنه آن به حوزه‌هایی مانند تولید آمونیاک سبز، متانول سبز، حمل‌ونقل دریایی و صنعت هوانوردی نیز گسترش یافته است.

این برنامه در واقع نسخه توسعه‌یافته سیاستی است که چین نخستین‌بار در سال ۲۰۲۱ با هدف حمایت از سلول‌های سوختی و حمل‌ونقل هیدروژنی آغاز کرد. اکنون پکن تلاش می‌کند هیدروژن را از یک فناوری محدود در بخش حمل‌ونقل، به ابزاری کلیدی برای تحول صنایع سنگین تبدیل کند؛ صنایعی که سهم بزرگی در انتشار دی‌اکسیدکربن دارند.

بودجه این طرح طی چهار سال حدود ۸ میلیارد یوان، معادل ۱.۱۷ میلیارد دلار، تعیین شده است. هرچند این رقم در مقایسه با حمایت‌های عظیم چین از صنعت خودروهای برقی چندان بزرگ به نظر نمی‌رسد، اما کارشناسان معتقدند هدف اصلی دولت، ایجاد بازار اولیه و کاهش تدریجی هزینه فناوری هیدروژنی است؛ رویکردی که پیش‌تر نیز در صنعت خودروهای برقی تجربه شد و چین را به بازیگر اصلی این بازار تبدیل کرد.

پکن امیدوار است با اجرای این سیاست، قیمت هیدروژن تا سال ۲۰۳۰ به‌طور قابل‌توجهی کاهش یابد. در حال حاضر، قیمت هر کیلوگرم هیدروژن بین ۳۵ تا ۵۰ یوان برآورد می‌شود، اما دولت هدف‌گذاری کرده این رقم به حدود ۲۵ یوان و در مناطق دارای ظرفیت بالای انرژی تجدیدپذیر حتی به ۱۵ یوان کاهش پیدا کند. با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند برای اقتصادی شدن کامل فولادسازی مبتنی بر هیدروژن، قیمت‌ها باید به محدوده ۱۰ تا ۱۵ یوان برسد.

در این میان، شرکت «بائوو استیل» به‌عنوان بزرگ‌ترین فولادساز جهان، به یکی از پیشگامان اصلی این تحول تبدیل شده است. این شرکت در پایان سال ۲۰۲۵ نخستین خط تولید فولاد مبتنی بر کوره قوس الکتریکی و هیدروژن را با ظرفیت سالانه یک میلیون تن راه‌اندازی کرد؛ پروژه‌ای که از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آزمایش‌های صنعتی فولاد سبز در جهان یاد می‌شود.

با وجود این پیشرفت‌ها، واقعیت آن است که صنعت فولاد چین هنوز وابستگی شدیدی به زغال‌سنگ دارد. حدود ۹۰ درصد فولاد این کشور همچنان از طریق کوره‌های بلند زغال‌سنگی تولید می‌شود؛ فرآیندی که سهم بزرگی در انتشار دی‌اکسیدکربن و آلودگی صنعتی دارد. همین مسئله باعث شده بسیاری از تحلیلگران، برنامه جدید پکن را بیشتر یک پروژه آزمایشی و محرک اولیه بدانند تا آغاز یک تحول فراگیر در صنعت فولاد.

کارشناسان معتقدند موفقیت واقعی این مسیر تنها به کاهش قیمت هیدروژن وابسته نیست، بلکه شکل‌گیری بازار جهانی برای فولاد کم‌کربن نیز نقشی تعیین‌کننده خواهد داشت. اگر تقاضا برای محصولات سبز در جهان افزایش یابد، چین می‌تواند همان‌گونه که بازار خودروهای برقی را در اختیار گرفت، در صنعت فولاد سبز نیز به بازیگر مسلط تبدیل شود.

تحولات اخیر نشان می‌دهد رقابت قدرت‌های اقتصادی جهان دیگر فقط بر سر نفت، گاز یا فناوری‌های دیجیتال نیست؛ بلکه آینده رقابت جهانی به صنعتی گره خورده که بتواند همزمان «ارزان»، «پاک» و «رقابت‌پذیر» باشد/فولادبان