غرب به دنبال کنترل پایدار زنجیرۀ تأمین مواد خام حیاتی

به گزارش نبض بورس، کشورهای عضو گروه هفت (G7) در حال مذاکره برای ایجاد یک ساختار دائمی مدیریتی هستند تا برنامه‌های مرتبط با تأمین و ذخیره‌سازی مواد معدنی راهبردی از چارچوب ریاست‌های چرخشی و سیاست‌های مقطعی خارج شود. هدف اصلی این ابتکار، کاهش وابستگی اقتصادهای صنعتی به چین عنوان شده است؛ کشوری که بخش قابل‌توجهی از تولید جهانی مواد معدنی حیاتی را در اختیار دارد.

این مواد شامل عناصر کلیدی مانند لیتیوم، کبالت و عناصر نادر خاکی هستند که نقش اساسی در صنایع دفاعی، تولید فناوری‌های پیشرفته و گذار به انرژی‌های پاک دارند. وابستگی بالای کشورهای غربی به این زنجیره تأمین، در سال‌های اخیر به یکی از نگرانی‌های اصلی سیاست‌گذاران اقتصادی و امنیتی تبدیل شده است.

در همین راستا، آمریکا و اتحادیه اروپا اخیراً توافق کرده‌اند همکاری‌های خود را در حوزۀ مواد معدنی استراتژیک تقویت کنند. با این حال، اختلاف‌نظرهایی میان کشورهای اروپایی درباره نحوۀ ذخیره‌سازی این منابع شکل گرفته است. برخی دولت‌ها با ایجاد ذخایر مشترک مخالفت کرده و ترجیح می‌دهند کنترل کامل ذخایر در سطح ملی باقی بماند.

در کنار این اختلافات، نگرانی‌هایی نیز نسبت به نقش و نفوذ آمریکا در مدیریت احتمالی این ساختار وجود دارد. برخی کشورهای اروپایی بیم آن دارند که در شرایط بحرانی، دسترسی آن‌ها به ذخایر مشترک محدود شود یا تصمیم‌گیری‌ها بیش از حد تحت تأثیر سیاست‌های واشنگتن قرار گیرد.

بر اساس گزارش‌ها، یکی از گزینه‌های مطرح برای استقرار دبیرخانه جدید، آژانس بین‌المللی انرژی یا سازمان همکاری و توسعه اقتصادی است؛ دو نهادی که هر دو در پاریس مستقر هستند و تجربۀ فعالیت در حوزۀ سیاست‌گذاری انرژی و اقتصاد جهانی را دارند.

اگرچه زمان دقیق راه‌اندازی این دبیرخانه هنوز مشخص نشده، اما انتظار می‌رود در صورت تصویب نهایی، این نهاد بتواند تصمیمات نشست آتی رهبران گروه هفت در ماه ژوئن، از جمله برنامه‌های مربوط به ذخیره‌سازی مواد خام حیاتی، را اجرایی و پیگیری کند؛ اقدامی که می‌تواند نقش مهمی در بازطراحی زنجیره تأمین جهانی مواد معدنی ایفا کند.