عرضه‌های اولیه ۱۴۰۴ زیر ذره‌بین؛ از سودهای ۶۰ درصدی تا بازدهی صفر!

به گزارش نبض بورس، سال ۱۴۰۴ برای بازار سرمایه، سالی پرچالش بود؛ شاخص کل با رشد ۳۷ درصدی و شاخص هم‌وزن با حدود ۲۰ درصد بازدهی، هر دو از تورم جا ماندند. در چنین شرایطی، نگاه بسیاری از سرمایه‌گذاران به سمت عرضه‌های اولیه (IPO) معطوف شد؛ بازاری که traditionally به‌عنوان گزینه‌ای کم‌ریسک‌تر شناخته می‌شود.

اما بررسی عملکرد IPOهای سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که این بازار نیز دیگر سود تضمینی گذشته را ندارد.

 شروع قدرتمند IPOها در فروردین

نخستین عرضه اولیه سال با نماد وپایا در فروردین‌ماه انجام شد و شروعی برای ورود بیش از ۲۰ شرکت جدید به بازار سرمایه بود. در ادامه، عرضه‌هایی مانند مهر، ولنوین، رپویا و نان در نیمه اول سال وارد بازار شدند که برخی از آن‌ها توانستند بازدهی‌های قابل توجهی ثبت کنند.

نکته مهم: عرضه‌های اولیه نیمه اول سال، به‌طور کلی عملکرد بهتری نسبت به نیمه دوم داشتند.

زمان عرضه اولیه ها 1404

در ابتدای سال، بازار با عرضه اولیه شرکت سرمایه‌گذاری وپایا در ۲۵ فروردین ۱۴۰۴ آغاز شد. پس از آن، در ۲۳ اردیبهشت نماد مهر و در ۳۱ اردیبهشت نماد ولنوین وارد بازار شدند. روند عرضه‌ها در خردادماه نیز ادامه یافت؛ به‌طوری‌که رپویا (۱۳ خرداد) و نان (۱۸ خرداد) از دیگر عرضه‌های مهم نیمه نخست سال بودند.

پس از وقفه‌ای چندماهه، عرضه‌های اولیه در پاییز از سر گرفته شد. در این دوره، نمادهایی مانند مهرگان (۷ آبان)، پتوسعه (۱۰ آبان)، زفارس (۱۴ آبان) و داترا (۲۸ آبان) وارد بازار شدند. همچنین در آذرماه عرضه‌های متعددی از جمله کوچین (۱ آذر)، بانیان (۱۹ آذر)، هانیکو (۲۲ آذر)، نماد (۲۳ آذر) و کیمازی (۲۶ آذر) انجام شد.

در ادامه، در زمستان نیز روند عرضه‌ها ادامه داشت؛ به‌طوری‌که اروند (۱ دی)، درپاد (۱۴ دی)، کپرسپولیس (۲۲ دی)، چاپ (۲۴ دی) و فهامون (۲۹ دی) به بازار اضافه شدند. در نهایت، آخرین عرضه‌های سال شامل ثپهران (۲۰ بهمن) و نیروترانسفو (۲۱ بهمن ۱۴۰۴) بودند.

بررسی بازدهی IPOها؛ شکاف عمیق سود و زیان

نگاهی به داده‌های عملکردی عرضه‌های اولیه نشان می‌دهد:

• بیشترین بازدهی‌ها:

  • مهرگان و رپویا: حدود ۶۳٪

  • ولنوین: ۵۶٪

  • کوچین: ۵۵٪

  • داترا: ۵۰٪

• بازدهی‌های متوسط:

  • اروند: ۴۰٪

  • کیمازی: ۳۵٪

  • مهر: ۴۳٪

• بازدهی‌های ضعیف یا منفی:

  • هانیکو: ۱۳٪-

  • بانیان: ۸٪-

  • پتوسعه: ۷٪-

  • فهامون: ۵٪-

  • کپرسپولیس: ۳٪-

  • وپایا: تقریباً صفر درصد

نتیجه: فاصله بین بهترین و بدترین IPOها به بیش از ۷۰ درصد رسیده است.

سقف‌های جذاب؛ اما ناپایدار

برخی از عرضه‌های اولیه در مقاطعی بازدهی‌های بسیار بالاتری در سقف قیمتی ثبت کردند:

• ولنوین: تا ۱۱۹٪

• مهرگان: تا ۱۰۰٪

• نماد: تا ۹۶٪

• رپویا: تا ۹۲٪

اما نکته مهم اینجاست: بخش زیادی از این سودها پایدار نبود و با اصلاح بازار از بین رفت.

IPOها؛ دیگر بدون ریسک نیستند

در سال‌های گذشته، عرضه اولیه تقریباً معادل سود تضمینی تلقی می‌شد، اما در سال ۱۴۰۴:

• چندین نماد وارد محدوده زیان شدند

• بسیاری از IPOها زیر سقف‌های قیمتی خود اصلاح کردند

• بازدهی‌ها به‌شدت وابسته به شرایط بازار شد

این یعنی: IPO دیگر یک فرصت بدون ریسک نیست، بلکه نیازمند تحلیل و زمان‌بندی است.

 چرا عملکرد IPOها متفاوت شد؟

چند عامل کلیدی در این تفاوت نقش داشتند:

• شرایط کلی ضعیف بازار سرمایه

• ریسک‌های سیاسی و جنگ

• کاهش نقدینگی در بازار

• افزایش تعداد عرضه‌ها و اشباع تقاضا

• کاهش هیجان اولیه سرمایه‌گذاران

عرضه‌های نیمه دوم؛ قربانی رکود بازار

بررسی‌ها نشان می‌دهد IPOهای پاییز و زمستان عملکرد ضعیف‌تری داشتند. نمادهایی مانند هانیکو، بانیان و فهامون نه‌تنها رشد نکردند، بلکه وارد محدوده منفی شدند.

دلیل اصلی: همزمانی عرضه‌ها با رکود بازار و افزایش نااطمینانی

جمع‌بندی؛ پایان عصر سود تضمینی عرضه اولیه ها ؟

در یک نگاه کلی: عرضه‌های اولیه در سال ۱۴۰۴ دیگر یک مسیر قطعی برای سود نبودند.

در حالی که برخی نمادها سودهای بالای ۵۰ درصدی ساختند، برخی دیگر حتی نتوانستند اصل سرمایه را حفظ کنند.

پیام مهم برای سرمایه‌گذاران: دوران خرید هر IPO و انتظار سود قطعی به پایان رسیده است.