قیمت نفت روی ۱۰۶ دلار بازگشایی شد

به گزارش نبض بورس، بازگشایی قیمت نفت در سطوح بالای 100 دلار برای معاملات هفته جاری میلادی، نشان داد که سیاست‌هایی نظیر آزادسازی ذخایر استراتژیک برای آرام کردن اوضاع بازار انرژی چندان موثر نبوده است. در این بین، مانورهای رسانه‌ای رئیس جمهوری آمریکا هم موثر نبود و نتوانست قیمت نفت را پایین بکشد. حتی رایزنی‌های پشت پرده و عیان دونالد ترامپ نیز نتوانست متحد تازه‌ای برای رویارویی نظامی با ایران در تنگه هرمز و بازگشایی این آبراه مهم انرژی برای او دست و پا کند.

به این ترتیب، بازار انرژی همچنان در وضعیت بحرانی ناشی از جنگ علیه ایران باقی مانده و اثبات کرده است که از افسانه اشباع بازار نفت خبری نیست!

نابودی یک توهم درباره فراوانی دائمی نفت در بازار انرژی

تقریباً یک دهه است که بحث جهانی نفت تحت سلطه یک روایت قدرتمند قرار گرفته است؛ جهان در حال غرق شدن در نفت خام است. کارشناسان مالی، بانک‌ها و آژانس‌های انرژی همگی بر طبل اعلام یک «اشباع نفتی ساختاری» می‌کوبیدند.

اکثریت در بازارهای نفت از این نظریه پیروی می‌کردند که تأثیر ترکیبی گسترش شیل ایالات متحده، صادرات روسیه و بشکه‌های تحریم‌شده ایران که بی‌سروصدا در بازارها ظاهر می‌شوند، همراه با تقاضای کمتر به دلیل سرمایه‌گذاری‌های انتقال انرژی، همگی قیمت‌ها را برای سال‌ها کاهش می‌دهند.

همان‌طور که آژانس بین‌المللی انرژی و دیگران نشان داده‌اند، بازارهای نفت به سمت یا حتی وارد دوران فراوانی دائمی شده‌اند. فقط برخی جرات دارند این را زیر سوال ببرند یا به چالش بکشند. بحران کنونی در خلیج فارس نه تنها این توهم را از بین برده است، بلکه خطرات باور به رویاها را نیز آشکار کرده است.

برهم خوردن تعادل شکننده بازار نفت

جنگ مداوم در اطراف ایران و بسته شدن غیرمنتظره تنگه هرمز که ترافیک را مسدود کرد، با یک انفجار بزرگ، نکته‌ای را آشکار کرد که ممکن است مهمترین تصور غلط در تحلیل انرژی مدرن باشد؛ اکنون باید با بیان اینکه اشباع نفتی هرگز وجود نداشته است، همه را به چالش کشید. اکثر تحلیلگران و تاجران نفت متوجه نشدند که یک تعادل شکننده برقرار است و توسط زنجیره‌های تأمین پرخطر ژئوپلیتیکی و ظرفیت مازاد بسیار کم، حفظ می‌شود.

شکست ساختاری سیاست عرضه ذخایر استراتژیک

واکنش بازار به همه این اتفاقات قابل توجه‌ است. در روزهای اخیر، دولت‌ها تقریباً ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت خود را آزاد کرده‌اند. این بزرگترین آزادسازی اضطراری هماهنگ‌شده تاریخ است. این بار هم اکثر طرف‌ها، به ویژه سیاست‌گذارانی که توسط آژانس بین‌المللی انرژی حمایت می‌شوند، با منطق اشباع واقعی عرضه، معتقد بودند که این اقدام قیمت‌ها را کاهش خواهد داد!

واقعیت، دوباره خلاف این فرضیه را نشان داد؛ قیمت نفت خام به سختی کاهش یافت و در مدت کوتاهی دوباره افزایشی شد. بازار اکنون باید متوجه شده باشد که پیامد جنگ با ایران در خلیج فارس، کاملاً آشکار است. همچنین اگر آزادسازی صدها میلیون بشکه نفت خام اضطراری منجر به کنترل قیمت در بازار نشود، واقعیت این خواهد بود که سیستم از نظر ساختاری محدود است.

خطای تشخیص درباره تصمیم ایران برای بستن تنگه هرمز

برای درک دلایل آن، باید به مقیاس اختلال نگریست. تقریباً 20 درصد از جریان نفت جهانی از تنگه هرمز عبور می‌کند که آن را به حساس‌ترین گلوگاه انرژی دریایی روی زمین تبدیل کرده است. هرگونه اختلال جزئی در این منطقه منجر به حذف میلیون‌ها بشکه در روز از زنجیره‌های تأمین جهانی خواهد شد. نه تنها بشکه‌ها حذف می‌شوند، بلکه مهمتر از آن، تانکرها مسیر خود را تغییر می‌دهند، هزینه‌های بیمه به شدت افزایش می‌یابد و لجستیک صادرات مختل می‌شود.

باز هم، دوراندیشی، یا فقط فکر کردن به چیزهای غیرقابل تصور، یعنی تشخیص تغییرات در رفتار، مورد نیاز است. بحران فعلی نشان داده است، انتظاراتی که به عنوان یک واقعیت قطعی ارائه شده بود، مبنی بر اینکه ایران هرگز قرار نیست هرمز را ببندد، اکنون اشتباه از آب درآمده است! هرمز عملاً برای مدت طولانی بسته است.

این اختلال همچنین به سطوحی رسیده است که تحلیلگران فقط به عنوان یک گزینه نظری در حال مطالعه آن بودند و جایی برای بحث در مورد اقدامات مقاوم‌سازی باقی نگذاشته است. عرضه بین 6 تا هشت میلیون بشکه در روز مختل شده است. دلایل اصلی روشن است؛ خطرات کشتیرانی، حملات به زیرساخت‌ها، کندی عملیاتی و کاهش احتیاطی صادرات تولیدکنندگان شورای همکاری خلیج فارس.

بازار تاکنون به این نظریه متکی بوده است که سوپاپ‌های اطمینانی برای جلوگیری از بحران جهانی بازار نفت وجود خواهد داشت. باز هم، این سوپاپ‌ها وجود ندارند یا کار نمی‌کنند! | تجارت نیوز